Guzmania berteroniana Guzmania که به فارسی گازمانیا برترونیانا نامیده میشود، گیاهی از خانواده آناناس، بومی پاناما و پورتوریکو می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرم و مرطوب خاک: خاک های زهکش دار با بافت متوسط
دانستنیهای علمی
نام علمي
Guzmania berteroniana
ردهبندی و جایگاه تبارزادی
Guzmania berteroniana (گازمانیا برترونیانا) از تیرهٔ Bromeliaceae (بروملیاسه) و در جنس Guzmania جای میگیرد؛ جنسی از بروملیادهای نئوتروپیک که بسیاری از گونههای آن اپیفیت هستند و برای زیست در تاجپوشش جنگلهای مرطوب سازگاری یافتهاند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
این گونه بومی بخشهایی از نئوتروپیک (Neotropics) است و در کمربند آمریکای گرمسیری شناخته میشود. پراکنش آن در ارتباط با اقلیمهای مرطوب و نیمهمرطوب و حضور جنگلهای پهنبرگ هموارهسبز گزارش میشود، جایی که رطوبت هوا و بارندگی منظم به بقای بروملیادها کمک میکند.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمول برای گونههای جنس Guzmania جنگلهای بارانی و جنگلهای کوهپایهای است؛ بسیاری بهصورت اپیفیت روی شاخهها و تنهٔ درختان میرویند و با تشکیل «روزت» برگها میتوانند آب و مواد آلی را در مرکز گیاه جمعآوری کنند. این ریززیستگاههای آبی کوچک میتوانند نقشی مهم در چرخهٔ مواد غذایی و پناهگاه ریزجانداران جنگلی داشته باشند.
پیشینه نامگذاری و تاریخچه علمی
نام جنس Guzmania به افتخار گیاهشناس و داروشناس اسپانیایی «آناستاسیو گوسمان» (Anastasio Guzmán) برگزیده شده است. صفت گونهای berteroniana نیز بهطور معمول به یادبود یک چهرهٔ علمی با نام «Bertero» در سنت نامگذاری گیاهشناسی اشاره دارد. شناخت و توصیف این گروه عمدتاً در چارچوب مطالعات فلور نئوتروپیک و اکتشافات گیاهشناسی سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی گسترش یافت.
خصوصیات - معرفی
جنس گیاهی گازمانیا بیش از 120 گونه گیاه گلدار تولید می کند که همگی آنها متعلق به خانواده Bromeliaceae و زیرخانواده Tillandsioideae می باشند. این گیاهان فاقد ساقه، همیشه سبز، اپی فیت و چند و بومی فلوریدا، غرب هند، جنوب مکزیک، آمریکای مرکزی و شمال و غرب آمریکای جنوبی هستند. همچنین برخی از گونه های این جنس در ارتفاعات بیش از 3500 متری در جنگل های بارانی رشته کوه های آند نیز یافت می شوند. نام جنس گازمانیا (Guzmania) برگرفته از نام Anastasia Guzman (آناستازیا گازمان)، داروساز و طبیعت شناس اسپانیایی می باشد. چندین گونه از این جنس در داخل و خارج گلخانه یا آپارتمان قابل کشت و کار هستند.
گونه گازمانیا برترونیانا یکی از گونه های جنس گازمانیا و بومی پاناما و پروتوریکو است. اما به عنوان گیاهی زینتی می توان آن را در مناطق دیگر جهان نیز کشت کرد. این گونه دارای براکته های قرمز رنگ پشت سر هم نظیر فلس یک ماهی و گل کشیده ماری شکل است.
شرایط نگهداری گازمانیا برترونیانا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و مرطوب
خاک مورد نياز
خاک های زهکش دار با بافت متوسط
|
گونه های مختلف جنس گازمانیا عمدتاً به آب و هوای گرم با رطوبت بالا نیاز دارند.
این گیاهان به آبیاری در حد متوسط نیاز دارند و تابستان ها بهتر است بطور منظم مه پاشی شوند و در معرض رطوبت قرار بگیرند. هر ۳ الی ۴ هفته برای جلوگیری از پوسیدگی، آب آن را عوض کنید. به غیر از زمان گلدهی، فنجان گیاه (قسمت انتهایی و رنگی گیاه) باید با آب باران یا آبی سبک پر شود. با انجام این کار در زمان گلدهی عمر گل کم می شود. این آب باید هر ۴-۳ هفته برای جلوگیری از پوسیدگی عوض شود.
به مکانی پر نور، به دور از نور مستقیم آفتاب احتیاج دارد. در صورتی که نور کم باشد، گیاه هیچ وقت گل نمی دهد.
دمای بالاتر از ۱۸ درجه با رطوبت بالا مناسب این گیاه است. بهتر است برای حفظ رطوبت، در زیر گلدانی این گیاه سنگریزه ریخت و در آن به ارتفاع کمتر از سنگریزه ها آب ریخت و همچنین گیاه را هر روز مه پاشی کرد.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی و پزشکی
گازمانیا برترونیانا عمدتاً بهعنوان گیاه زینتی شناخته میشود و درباره مصرف دارویی مستقیمِ اندامهای آن (برگ، شیره، گلآذین یا ریشه) شواهد بالینی معتبر و دستورهای داروسازی استاندارد در منابع علمی رایج بسیار محدود است. در نتیجه، استفاده درمانی خانگی از بخشهای گیاه توصیه نمیشود و هرگونه کاربرد ادعایی باید با احتیاط و ارزیابی سمیت همراه باشد.
کاربردهای صنعتی و زیستفناورانه
مهمترین کارکرد صنعتی این گونه در عمل، استفاده در صنعت گیاهان زینتی است: تولید گلدانی، فروش بهعنوان گیاه آپارتمانی، و کاربرد در طراحی داخلی و فضای سبز سرپوشیده. گلآذین رنگین و ماندگار آن ارزش اقتصادی ایجاد میکند و به توسعه بازار گیاهان گرمسیری کمک مینماید.
کاربردهای زیستمحیطی و آموزشی
به دلیل ساختار «مخزنمانند» روزت برگها که آب را نگه میدارد، این گیاه در آموزشهای بومشناسی بروملیادها برای نمایش ریززیستگاهها به کار میرود. همچنین در فضاهای بسته میتواند در پروژههای آموزشیِ نگهداری گیاهان کمخاک/اپیفیت و مدیریت رطوبت استفاده شود، هرچند این موارد کاربرد دارویی محسوب نمیشوند.
مقابله به آفات گازمانیا برترونیانا
قارچ Bipolaris sorokiniana و برخی دیگر از قارچ ها می توانند به این گیاه حمله کرده و سبب مرگ ریشه های آنها گردند. کشت گیاهان در نواحی بسیار مرطوب و سرد، مرگ ریشه ها یا بوته میری را افزایش می دهد.
نحوه تکثیر گازمانیا برترونیانا
این گیاه یک گیاه Monocarpic است که در طول حیات خود یک بار گل و میوه می دهد. گیاه بالغ پس از گلدهی به آرامی رو به خشکی و زوال می رود اما گیاهان کوچکی از پای گیاه رشد کرده، که می توان آنها را وقتی به ارتفاع ۸ سانتیمتر رسید به گلدان های دیگر انتقال داد. این گیاهان کوچک را در حد متوسطی آب دهید و در محلی روشن قرار دهید. در طول چند سال بالغ شده و به گلدهی می رسند.