نام علمي
Garcinia acuminata
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Garcinia acuminata از سردهٔ Garcinia و خانوادهٔ Clusiaceae (همخانوادهٔ گیاهان رزینیِ گرمسیری) است. این خانواده با تولید ترکیبات ثانویهٔ رزینی و فنولی شناخته میشود و بسیاری از اعضای آن در جنگلهای بارانی ناحیهٔ گرمسیری پراکنش دارند. نام گونهای “acuminata” به نوکتیز بودن (acuminate) بخشهایی مانند نوک برگها اشاره دارد که یک صفت ریختشناختی رایج در توصیف گونهها است.
منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی
این گونه به طور کلی در پهنهٔ نئوتروپیک (Neotropics) گزارش میشود؛ یعنی نواحی گرمسیری قارهٔ آمریکا. دادههای فلوریستیکی، گونههای سردهٔ Garcinia را در بخشهایی از آمریکای مرکزی و جنوبی، بهویژه مناطق مرطوب و کمارتفاع، فهرست کردهاند. پراکنش دقیق در سطح کشور/استان ممکن است بسته به منبع فلور و بازنگریهای ردهبندی تغییر کند، زیرا شناسایی گونهها در این سرده گاه با بازتوصیف یا همنامی (synonymy) همراه است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه محتمل این گیاه جنگلهای بارانی گرمسیری با رطوبت بالا، خاکهای عمیق و زهکشی مناسب و سایهپسندی نسبی در لایههای میانی جنگل است. مانند بسیاری از گونههای Clusiaceae، وجود شیره/رزین و ترکیبات دفاعی میتواند در سازگاری با فشار آفتها و پاتوژنهای جنگلی نقش داشته باشد. چرخهٔ رویشی و زایشی این گروه معمولاً با فصلهای بارندگی همبستگی دارد.
تاریخچهٔ معرفی علمی
نامگذاری Garcinia به افتخار لوران گارسَن (Laurent Garcin)، گیاهشناس سدهٔ هجدهم، انجام شده است. گونهٔ G. acuminata نیز در چارچوب مطالعات فلور و نمونهبرداریهای کلاسیک از جنگلهای گرمسیری توصیف و در منابع ردهبندی ثبت شده است. در مطالعات جدید، بازنگریهای آرایهشناختی با اتکا به ریختشناسی و گاهی دادههای مولکولی میتواند مرزبندی گونهها را دقیقتر کند.
![گارسینیا اکومیناتا]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرم و مرطوب
خاک مورد نياز
رشد در گستره ی وسیعی از خاک ها
|
گیاه "گارسینیا آکومیناتا" از گیاهان بومی جنگل های آمازون است. این گیاه متعلق به خانواده کلازیاسه می باشد. این گیاهان به صورت درختی و تا حدود 25 تا 50 فوت ارتفاع رشد می کنند.
زمان گلدهی آنها از ماه می تا آگست می باشد.
میوه ها دارای پوستی زرد رنگ و دارای برآمدگی هستند. پالپ میوه ها به نرگ سفید بوده و دارای مزه ای ترش و شیرین می باشند. این میوه ها کشیده و دوکی شکل؛ کوچک و گاهی درشت به اندازه ی یک توپ فوتبال دیده می شوند ولی معمولاً به طول 10 سانتیمتر و عرض 5 سانتیمتر وجود دارند. میوه ها در اواخر تابستان می رسند. هر میوه دارای سه بذر بزرگ می باشد.
![SOUR BACURI]()
شرایط محیط رشد
گارسینیا آکومیناتا به خوبی در گستره وسیعی از خاک ها رشد می کند و حتی نسبت به خاک های فقیر از نظر مواد غذایی و یا خاک های سنگین رسی نیز متحمل می باشد.
این درختان بسیار کندرشد بوده و 5 تا 7 سال طول می کشد تا به میوه دهی برسند.
درختان جوان باید در برابر سرما حفاظت شوند زیرا در نواحی سرد، میوه تولید نخواهند کرد.
از نظر نیاز نوری، آفتاب کامل یا کمی سایه را ترجیح می دهد.
![Garcinia acuminata]()
مقابله به آفات گارسینیا اکومیناتا
آفات رایج
در Garcinia acuminata آفات مکنده مانند شتهها، شپشکهای آردآلود و سپردار میتوانند با تغذیه از شیره گیاهی سبب ضعف عمومی، زردی برگ و تولید عسلک (چسبندگی و جذب مورچه) شوند. کنترل تلفیقی شامل هرس شاخههای آلوده، شستوشوی برگها با آب پرفشار ملایم و استفاده از صابونهای حشرهکش یا روغن باغبانی در پوشش کامل اندامها است. در طغیان شدید، کاربرد هدفمند حشرهکشهای کمخطر و سازگار با دشمنان طبیعی طبق برچسب توصیه میشود.
آفات جونده مانند کرمهای برگخوار با ایجاد سوراخ و کاهش سطح فتوسنتزی خسارت میزنند. جمعآوری دستی لاروها، استفاده از Bacillus thuringiensis و مدیریت نور شبانه (کاهش جذب شبپرهها) مفید است.
امراض مهم
بیماریهای قارچی نظیر لکهبرگی و آنتراکنوز معمولاً در رطوبت بالا تشدید میشوند و به صورت لکههای قهوهای/سیاه و ریزش برگ بروز میکنند. بهبود تهویه تاج، فاصلهگذاری مناسب، حذف بقایای آلوده و آبیاری صبحگاهی از اقدامات کلیدی است. در صورت نیاز، قارچکشهای حفاظتی مانند ترکیبات مسی با رعایت دُز و تناوب مصرف به کار رود.
پوسیدگی ریشه و طوقه در خاکهای سنگین و آبیاری بیش از حد رخ میدهد و موجب پژمردگی و توقف رشد میشود. زهکشی مناسب، کاهش آبیاری، استفاده از بستر سبک و ضدعفونی ابزار مهمترین روشهای پیشگیری و کنترل هستند.
![گارسینیا اکومیناتا]()
نحوه تکثیر گارسینیا اکومیناتا
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بهترین زمان کشت بذرها، بالافاصله پس از رسیدن میوه ها است. بذرها را باید در بستر کشت و مکان های نیمه سایه کشت کرد. این بذرها حدود 50 تا 70 روز پس از کشت جوانه خواهند زد.
میوه های این درختان دارای ارزش خوراکی و تازه خوری بوده و بسیار محبوب بومیان منطقه می باشند.
این درخت همچنین منبع زرین بوده و دارای چوبی سخت نیز می باشد که در صنایع ساختمان سازی کاربرد دارد.