راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - فیکوس بنجامین ابلق

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گیاهان آپارتمانی - فیکوس بنجامین ابلق
فیکوس بنجامین ابلق (Ficus benjamina variegata) در محیط‌های روشن با نور غیرمستقیمِ زیاد بهترین رشد را دارد و در نور کم، ابلقی و تراکم شاخ‌وبرگ کاهش می‌یابد. دمای مطلوب آن حدود 18 تا 28 درجهٔ سانتی‌گراد است و به سرما و نوسان دمایی حساس بوده (کمتر از 12–15 درجه می‌تواند آسیب‌زا باشد). رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا را می‌پسندد و در هوای خشک، نوک‌سوزی و ریزش برگ بیشتر دیده می‌شود.

این گیاه بومی نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جنوب‌شرق آسیا و بخش‌هایی از اقیانوسیه (از جمله هند تا مالزی) است و در زیستگاه طبیعی در جنگل‌های گرم و مرطوب و حاشیه‌های جنگلی رشد می‌کند. از نظر ریخت‌شناسی، درختچه/درخت همیشه‌سبز با شاخه‌های آویخته و برگ‌های چرمی، بیضوی تا نیزه‌ای با نوک تیز است؛ در رقم ابلق، حاشیه‌ها یا لکه‌هایی به رنگ کرم تا سفید روی پهنک سبز دیده می‌شود. شیرهٔ گیاه لاتکس سفیدرنگ دارد. نام رایج آن در ایران معمولاً «فیکوس بنجامین ابلق» یا «بنجامین ابلق» و در جهان «Weeping fig (variegated)» است.

Nargil_Ficus benjamina variegata
نام علمي
Ficus benjamina variegata
نام لاتين
Ficus Tree
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

در این صفحه میتوانید چند تصویر از گیاه فیکوس بنجامین ابلق را مشاهده فرمایید.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این گیاه میتوانید به صفحه "فیکوس بنجامین " مراجعه نمایید

فیکوس بنجامین

فیکوس بنجامین ابلق

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه فیکوس بنجامین ابلق
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  فیکوس بنجامین ابلق
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  فیکوس بنجامین ابلق
19 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  فیکوس بنجامین ابلق
خاک برگ ، خاک معمولی و ماسه


ساقه و شاخه‌ها

فیکوس بنجامین ابلق درختچه‌ای چوبی با ساقه‌های باریک تا نیمه‌قطور و شاخه‌دهی فراوان است. شاخه‌های جوان معمولاً انعطاف‌پذیر و به‌تدریج با افزایش سن قهوه‌ای-خاکستری و نسبتاً صاف می‌شوند. در محل زخم یا شکستگی، شیرهٔ شیری‌رنگ (لاتکس) از بافت‌ها خارج می‌شود که از ویژگی‌های کالبدی رایج در جنس Ficus است.


برگ‌ها

برگ‌ها ساده، چرمی و براق بوده و آرایش آن‌ها عمدتاً متناوب است. شکل پهنک غالباً بیضوی تا نیزه‌ای با نوک باریک و کشیده (نوک‌تیز) و حاشیهٔ کامل است. اندازهٔ برگ‌ها معمولاً متوسط است و به‌طور رایج حدود ۵ تا ۱۲ سانتی‌متر طول دارد. ویژگی شاخص این واریته، ابلق بودن برگ‌ها است؛ به‌طوری که ترکیبی از سبز با لکه‌ها یا حاشیه‌های کرم، سفید یا زرد روشن دیده می‌شود. رگبرگ میانی مشخص است و رگبرگ‌های فرعی ظریف‌تر و منظم از آن منشعب می‌شوند.


گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها در فیکوس به‌صورت معمولی و نمایان دیده نمی‌شوند، زیرا در ساختاری ویژه به نام سیكونیوم (انجیرک/میوهٔ کاذب) محصور هستند. سیكونیوم‌ها کوچک، کروی تا بیضوی و در محور برگ‌ها تشکیل می‌شوند و در این واریته، در شرایط خانگی معمولاً کم‌تعداد یا نایاب‌اند. رنگ سیكونیوم‌ها با رسیدگی از سبز به زرد-نارنجی یا متمایل به قرمز تغییر می‌کند.


ریشه و عادت رشدی

سامانهٔ ریشه‌ای معمولاً متراکم و منشعب است و در گیاهان مسن امکان تشکیل ریشه‌های هوایی در رطوبت بالاتر وجود دارد. فرم کلی تاج، آویخته و پرده‌مانند است و انحنای شاخه‌ها به گیاه نمایی نرم و آبشاری می‌دهد.

Ficus Tree

شرایط محیط رشد


نور

فیکوس بنجامین ابلق برای حفظ لکه‌های روشن برگ به نور زیادِ غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجره شرقی یا غربی با فیلتر پرده است. آفتاب مستقیمِ ظهر باعث سوختگی و رنگ‌پریدگی می‌شود، و نور کم موجب ریزش برگ و کاهش ابلقی خواهد شد.


دما و جریان هوا

دامنه دمایی ایده‌آل ۱۸ تا ۲۶°C است. از کاهش دما به زیر ۱۵°C و قرارگیری کنار کولر، بخاری و درهای پرتردد پرهیز کنید؛ تغییرات ناگهانی دما و باد سرد، ریزش برگ را تشدید می‌کند. ثبات محیطی برای این گیاه حیاتی است.


رطوبت

رطوبت متوسط تا بالا (حدود ۵۰–۷۰٪) کیفیت برگ‌ها را به‌طور محسوسی بهتر می‌کند. استفاده از سینی سنگریزه و آب، دستگاه بخور سرد یا گروه‌چینی گیاهان توصیه می‌شود. در هوای خشک، نوک‌سوزی و چروک برگ‌ها محتمل است.


خاک و گلدان

خاک باید سبک، هواخور و با زهکشی عالی باشد. ترکیب پیشنهادی: پیت‌ماس یا کوکوپیت + پرلیت (یا پوکه) + مقدار کمی خاک‌برگ/کمپوست. گلدان حتماً سوراخ زهکش داشته باشد؛ ماندابی شدن خاک، پوسیدگی ریشه و ریزش برگ را به دنبال دارد.


آبیاری و کیفیت آب

آبیاری زمانی انجام شود که ۲–۳ سانتی‌متر سطح خاک خشک شده باشد. آب اضافی باید از زیر گلدان خارج شود. آب بسیار سخت یا کلردار می‌تواند لکه و افت رشد ایجاد کند؛ در صورت امکان از آب هم‌دما و مانده ۲۴ ساعته استفاده کنید.

Ficus benjamina variegata

مقابله به آفات فیکوس بنجامین ابلق


آفات رایج فیکوس بنجامین ابلق

مهم‌ترین آفات این گیاه در نگهداری آپارتمانی شامل کنه تارتن (کنه تارعنکبوتی)، شپشک آردآلود، شپشک سپردار و تریپس است. کنه معمولاً با لکه‌لکه شدن و کدر شدن برگ و تارهای نازک زیر برگ دیده می‌شود. شپشک آردآلود به صورت توده‌های پنبه‌ای در گره‌ها و پشت برگ ظاهر شده و عسلک و کپک دوده‌ای ایجاد می‌کند.


بیماری‌های رایج

شایع‌ترین مشکل بیماری‌زا پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف (مانند فیتوفتورا/پیتیوم) است که با زردی، ریزش برگ و بوی بد خاک همراه می‌شود. همچنین لکه‌برگی قارچی/باکتریایی در رطوبت بالا و تهویه ضعیف می‌تواند لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه با هاله زرد ایجاد کند.


روش‌های مقابله و پیشگیری

قرنطینه گیاه جدید و بازبینی هفتگی پشت برگ‌ها کلیدی است. برای آفات مکنده، شست‌وشوی برگ‌ها و پاک‌کردن با پنبه آغشته به الکل 70٪، سپس استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک/نیم هر 7–10 روز (2–3 نوبت) مؤثر است. در آلودگی شدید می‌توان از سموم سیستمیک مناسب گیاهان آپارتمانی طبق برچسب استفاده کرد.

برای پوسیدگی ریشه، کاهش آبیاری، تعویض خاک با بستر سبک و زهکش‌دار و حذف ریشه‌های قهوه‌ای لازم است؛ در صورت نیاز قارچ‌کش مناسب به‌صورت آبیاری مصرف شود. برگ‌های لکه‌دار را حذف کنید و تهویه و فاصله آبیاری را بهبود دهید.

فیکوس بنجامین ابلق

نحوه تکثیر فیکوس بنجامین ابلق


تولیدمثل فیکوس بنجامین ابلق در طبیعت

فیکوس بنجامین (Ficus benjamina variegata) در زیستگاه‌های گرمسیری بیشتر از طریق تولیدمثل جنسی تکثیر می‌شود. گل‌آذین‌های آن به شکل سیکونیوم (میوه انجیرمانند) است و گرده‌افشانی معمولاً به‌وسیله زنبورهای اختصاصی فیکوس انجام می‌گیرد. پس از تشکیل بذر، دانه‌ها توسط پرندگان و پستانداران میوه‌خوار پراکنده می‌شوند و در شکاف درختان یا بسترهای مرطوب جوانه می‌زنند.


نکته ابلق بودن و پایداری صفات

ابلق بودن اغلب یک ویژگی ژنتیکی/کایمرایی است و تکثیر بذری ممکن است گیاهانی با برگ‌های کاملاً سبز یا با الگوی متفاوت ایجاد کند؛ بنابراین برای حفظ الگوی ابلق، تکثیر رویشی در خانه مناسب‌تر است.


روش‌های تکثیر در خانه

رایج‌ترین روش، قلمه ساقه است: قلمه ۱۰–۱۵ سانتی‌متری با ۲–۳ گره تهیه کنید، شیره سفید را بشویید، سپس در آب تمیز یا بستر سبک (پیت/پرلیت) در نور زیادِ غیرمستقیم و رطوبت ملایم ریشه‌دار کنید. استفاده از هورمون ریشه‌زایی می‌تواند موفقیت را افزایش دهد.

روش مؤثر دیگر خوابانیدن هوایی است: روی ساقه نیمه‌چوبی پوست را حلقه‌برداری کنید، خزه اسفاگنوم مرطوب و پوشش پلاستیکی بگذارید؛ پس از تشکیل ریشه، از زیر ریشه‌ها جدا و گلدان کنید.

Ficus Tree

عوارض جانبی - هشدار


ضررها و عوارض گزارش‌شده

فیکوس بنجامین ابلق مانند دیگر فیکوس‌ها دارای شیرهٔ لاتکسی است که در تماس با پوست می‌تواند باعث تحریک، قرمزی و خارش شود و در افراد حساس واکنش آلرژیک تشدید گردد. تماس شیره با چشم ممکن است سوزش و التهاب ایجاد کند.

در صورت جویدن یا بلع برگ و ساقه، در انسان و حیوانات خانگی (به‌ویژه گربه و سگ) مواردی از تحریک دهان، آبریزش، استفراغ و اسهال گزارش شده است. همچنین گرده/ترشحات گیاه می‌تواند در برخی افراد سبب علائم تنفسی یا تشدید آلرژی شود.

Variegated Ficus, Ficus, Variegated Weeping Fig

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس انجیر و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره توت و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.25 از ۵، بر اساس 449 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

سهراب 1391/12/14
با عرض سلام خدمت تمامی دوستان.
من دو تا بنجامین توی دفترم دارم که به تازگی اونها رو به اینجا منتقل کردم.
تمامی برگ های این دو درخت ریخته.ارتفاع هر کدوم تا یک متر میرسه.
تقریباً شاخه های اون خشک شده.
خیلی دلم میسوزه چون هیچ برگی توی اونها دیده نمیشه.
منم که عاضق بنجامینم دارم درد میکشم.
چکار باید کرد برای این دو درخت؟
محسن احساني 1391/12/08
با سلام وادب
لطفا نحوه دقيق پيوند زدن بنجامين را با كليه شرايط و ريزه كاريها بفرماييد.
با سپاس و امتنان
روح اله میربلوک 1394/12/01
با سلاممن چند ساقه از بنجامین جدا کردم ولی خوشبختانه یا متاسفانه فقط تونستم یکی از این شاخه ها رو ریشه دار کردمفقط توی آب به مدت تقریبا 20 روز آیا همین قدر ریشه بسه یا هنوزم باید بزارم بزرگتر بشه؟چطوری باید توی خاک و چه نوع خاکی بکارم؟ممنونتصویر ارسالی کاربر
مژگان مژگانی 1392/02/22
با سلام، حدود 2 ماه پیش (اوایل فروردین) یک بنجامین ابلق خریداری کردم، پشت پرده توری پنجره جنوبی، هفته ای 2 بار آبیاری، هر روز اسپری، اوایل کمی برگهایش ریخت و بعد متوقف شد ولی مجددا شروع به برگ ریزی و اینبار شدیدتر کرده. وقتی به گلدان آب میدم تعدادی کمی حشره کوچک (مثل مگس خیلی خیلی ریز) میبینم ولی تعدادشون خیلی کمه (2-3 تا). لطفا منو راهنمایی کنید. آیا باید کاری بکنم یا گیاهم اصولا ضعیف از آب درومده؟ عکسش رو هم دارم ولی نمیدونم چطوری میتونم براتون بفرستم. با سپاس فراوان
مرتضی اکبری 1391/02/21
سلام
روی برگهای بنجامین ابلق ، لکه های قهوه ای می افتد و قسمت سفید را قهوه ای رنگ می کند. همچنین بعضی برگها زرد می شود و می افتد اگر راهنمایی بفرمائید ممنون می شوم
شرایط : هر هفته سه بار آبیاری، اسپری هر روز، پشت پنجره جنوبی بدون پرده، تعویض گلدان یک هفته پیش، دمای اتاق محدوده 22 درجه
ممنون از سایت مفیدتون

ثبت پرسش یا نظر جدید