نام لاتين
Japanese aralia
دانستنیهای علمی
گیاه آپارتمانی با برگهای لوبدار، براق و سبز تیره به قطر 40-20 سانتیمتر است. برای مكانهای سایه و خنك نیز مناسب است
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
فیتسیا ژاپونیکا با نام علمی Fatsia japonica در خانوادهٔ Araliaceae (آرالیا/پیچکیان) قرار دارد؛ خانوادهای که بسیاری از گیاهان زینتی و جنگلیِ سایهپسند را در بر میگیرد. این گونه به جنس Fatsia تعلق دارد که از نظر ریختشناسی با برگهای بزرگ، کفدستی و براق شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه طبیعی این گیاه ژاپن (بهویژه جزایر هونشو، شیکوکو و کیوشو) و همچنین جنوب کره گزارش میشود. زیستگاه معمول آن حاشیهٔ جنگلها و درههای مرطوب با آبوهوای معتدل، رطوبت بالا و نور فیلترشده است؛ جایی که خاکهای غنی از مواد آلی و زهکشی مناسب، رشد پایدار اندامهای رویشی را پشتیبانی میکنند.
تاریخچهٔ شناسایی و ورود به باغبانی
شناخت علمی و نامگذاری رسمی این گونه در بستر گسترش گیاهشناسی نوینِ شرق آسیا و معرفی گیاهان زینتی به اروپا انجام شد. ورود فیتسیا ژاپونیکا به کشت زینتی جهانی عمدتاً از قرن نوزدهم میلادی شتاب گرفت و بهسبب تحمل نسبی سایه و سازگاری با فضای سبز شهری و گلخانهها، بهسرعت در باغبانی رواج یافت.
نامهای رایج و ریشهٔ نام
نام رایج جهانی آن Japanese aralia و در برخی منابع Paperplant است. در فارسی معمولاً با عنوان آرالیای ژاپنی شناخته میشود. واژهٔ Fatsia از واژهٔ ژاپنی «fatsi/八つ (یَتسو)» به معنای «هشت» الهام گرفته است که به تقسیمات لوبمانند برگ اشاره دارد.
![آرالیای ژاپنی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
15 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک با زهکشی خوب و غنی از کمپوست
|
برگها ي آن، پنجه اي شكل خيلي طويل ، سبز روشن و شفاف كه از 5 يا 7 يا 9 لب تشكيل شده اند.
گلهای آرالیای ژاپنی كوچك و به رنگ سبز و به شكل چتر و معمولاً زیاد قابل توجه نيست
آرالیای ژاپنی بعنوان گياه خانگي يا در بعضي جاها ( مناطق با پناهگاه هاي بدون آفتاب و باد ) ميتوان آنها را در حياط پاسيو يا باغها كشت كرد
موقع كاشت يا تعويض گلدان این گیاه ارديبهشت و خرداد می باشد
میوه های آن در زمستان میروید و اواخر زمستان کاملاً رسیده ، به آرامی از سبز روشن به سیاه تغییر رنگ میدهد و سپس میریزد
![Japanese aralia]()
شرایط محیط رشد
به مكان سایه یا نور خوب، آبیاری مرتب و كوددهی در بهار و تابستان نیاز دارد. نور مستقیم آفتاب را نمیپسندد و حداقل دمای قابل تحمل آن 3 درجه سانتیگراد میباشد.
![Fatsia Japonica]()
مقابله به آفات آرالیای ژاپنی
این گیاه اگر به درستی نگهداری شود ، خیلی به ندرت دچار آفات یا بیماری میگردد
آفات شایع آرالیای ژاپنی
شتهها، کنههای تارعنکبوتی و شپشکهای آردآلود مهمترین آفات Fatsia japonica هستند.
این آفات با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی برگ، پیچیدگی حاشیه و کاهش رشد میشوند.
برای کنترل، ابتدا برگها را با آب ولرم و فشار ملایم شستوشو دهید و بخشهای بهشدت آلوده را هرس کنید.
در صورت تداوم، از صابون حشرهکش یا روغن ولک بهصورت محلولپاشی روی سطح و پشت برگها استفاده کنید.
تهویه مناسب و پرهیز از ازدحام گلدانها، احتمال طغیان آفات را کاهش میدهد.
بیماریهای قارچی و باکتریایی
لکۀ برگی قارچی و پوسیدگی ریشه در اثر آبیاری زیاد از شایعترین بیماریهای آرالیای ژاپنی هستند.
لکههای قهوهای یا سیاه با حاشیه زرد روی برگها و نرم و قهوهای شدن طوقه نشانه آلودگیاند.
برگهای بیمار را حذف و ابزار هرس را ضدعفونی کنید.
آبیاری را تنها زمانی انجام دهید که سطح خاک خشک شده و زهکشی گلدان کامل باشد.
در موارد شدید، استفاده محدود و هدفمند از قارچکش مناسب (مانند حاوی مس یا کاربندازیم) طبق دستور برچسب توصیه میشود.
پیشگیری و مدیریت کلی
نور غیرمستقیم کافی، رطوبت متعادل و تغذیه مناسب بهترین راه پیشگیری از آفات و بیماریها در آرالیای ژاپنی است.
برگها را مرتب بازبینی و در صورت مشاهده علائم، بلافاصله اقدام اصلاحی انجام دهید.
![آرالیای ژاپنی]()
نحوه تکثیر آرالیای ژاپنی
تکثیر آن از طریق كاشت بذر در بهار یا پائیز، تهیه قلمه در اوایل یا اواسط تابستان و خوابانیدن هوائی در بهار یا اواخر تابستان امكانپذیر است
مروری بر تولیدمثل آرالیای ژاپنی
گیاه Fatsia japonica بهطور مرسوم بهعنوان گیاه زینتی در خانه و باغ نگهداری میشود؛ بنابراین تکثیر آن بیشتر به روشهای رویشی انجام میگیرد تا ویژگیهای مادری (مانند فرم برگ و رشد بوتهای) حفظ شود.
تکثیر با قلمه ساقه (روش رایج خانگی)
قلمه نیمهچوبی در اواخر بهار تا تابستان یا قلمه چوبی در اواخر پاییز قابل تهیه است. قطعهای 10 تا 15 سانتیمتری با حداقل یک گره انتخاب کرده، برگهای پایینی حذف و قلمه در بستر سبک و استریل (پیت/کوکوپیت + پرلیت) کاشته میشود.
رطوبت بالا و دمای حدود 18 تا 24 درجه سانتیگراد ریشهزایی را تسریع میکند؛ پوشش پلاستیکی شفاف با تهویه روزانه از پژمردگی جلوگیری میکند. پس از ریشهدهی، انتقال تدریجی به نور بیشتر و گلدان اصلی انجام شود.
خوابانیدن (Layering) برای بوتههای بزرگ
در باغ یا گلدانهای بزرگ میتوان شاخهای انعطافپذیر را خم کرده و بخشی از ساقه را پس از یک خراش سطحی، زیر بستر مرطوب ثابت کرد. با تشکیل ریشه، شاخه از گیاه مادر جدا و مستقل کاشته میشود. این روش درصد موفقیت بالایی دارد و برای گیاهان مسن مناسب است.
تکثیر از بذر (کمتر رایج)
در صورت تشکیل میوه و رسیدن بذر، کاشت در بستر سبک و مرطوب انجام میشود. جوانهزنی به دمای ملایم و رطوبت یکنواخت نیاز دارد، اما نهالها ممکن است از نظر صفات ظاهری یکنواخت نباشند و زمان بیشتری تا رسیدن به گیاه زینتی مطلوب بخواهند.
![Japanese aralia]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره عشقه و جنس های آن