معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - قدح مریم آبی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/04/09
معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - قدح مریم آبی
قدح مریم آبی (*Hydrocotyle rotundifolia*) گیاهی علفی، رونده و رطوبت‌دوست است که در ایران با نام‌های «قدح مریم» و گاهی «پنی‌وُرت/پنی‌ورت» شناخته می‌شود و در جهان با نام‌های رایج **Roundleaf pennywort** و **Marsh pennywort** معرفی می‌گردد. این گیاه برگ‌هایی گرد تا کلیوی با دمبرگ بلند دارد که معمولاً به‌صورت پوششی روی سطح خاک یا آب گسترش می‌یابد و ساقه‌های خزنده آن از گره‌ها ریشه‌دهی می‌کنند. گل‌ها کوچک، سبز-سفید و چتری‌مانند هستند.

از نظر شرایط رشد، بهترین دما معمولاً حدود **18 تا 28°C** است و به سرما و یخبندان حساس است. **رطوبت بالا** و بستر همواره مرطوب تا غرقابی را می‌پسندد و برای تراریوم، پالوداریوم و حاشیه آبگیرها مناسب است. **نور** را از نیم‌سایه تا نور زیادِ غیرمستقیم تحمل می‌کند؛ نور کم باعث درازشدن ساقه‌ها و کم‌پشتی می‌شود، و آفتاب مستقیمِ شدید ممکن است موجب سوختگی برگ‌ها گردد.

از نظر کاربرد، این گونه بیشتر به‌عنوان **گیاه زینتی پوششی** در آکواریوم‌های گیاهی، تراریوم‌ها و فضاهای مرطوب استفاده می‌شود و به رشد سریع و پوشانندگی معروف است؛ با این حال در برخی مناطق می‌تواند **تهاجمی** شده و نیازمند کنترل باشد. کاربرد دارویی شاخص و رایجِ تثبیت‌شده‌ای مانند برخی گونه‌های نزدیک (مثلاً *Centella asiatica*) برای آن گزارش و رایج نیست.

Nargil_Hydrocotyle rotundifolia
نام علمي
Hydrocotyle rotundifolia
نام لاتين
water pennywort
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

Hydrocotyle rotundifolia با نام رایج «قدح مریم آبی» به سردهٔ Hydrocotyle تعلق دارد. این سرده امروزه در بسیاری از منابع رده‌بندی در خانوادهٔ Araliaceae (آرالیا) قرار داده می‌شود، هرچند در گذشته آن را در خانوادهٔ چتریان (Apiaceae) نیز گزارش می‌کردند. این جابه‌جایی رده‌بندی نتیجهٔ شواهد نوین ریخت‌شناسی و به‌ویژه داده‌های مولکولی در تبارزایی گیاهان گلدار است.


منطقهٔ بومی و پراکنش

پراکنش طبیعی این گونه عمدتاً به شرق و جنوب‌شرق آسیا نسبت داده می‌شود و در نواحی مرطوب با آب‌وهوای معتدل تا نیمه‌گرمسیری یافت می‌شود. در برخی کشورها به دلیل کشت زینتی یا رهاسازی در طبیعت، می‌تواند خارج از محدودهٔ بومی نیز مشاهده شود.


زیستگاه و بوم‌شناسی

این گیاه به‌طور شاخص با زیستگاه‌های آب‌دوست پیوند دارد و در حاشیهٔ جوی‌ها، برکه‌ها، شالیزارها و زمین‌های اشباع از آب رشد می‌کند. شکل رشد خزنده و توانایی استقرار در بسترهای گِلی یا نیمه‌غوطه‌ور، به آن امکان می‌دهد که در ریززیستگاه‌های متغیر از نظر تراز آب پایدار بماند. پوشش گستردهٔ سطحی آن می‌تواند در کاهش فرسایش بسترهای مرطوب نقش داشته باشد.


تاریخچه و اهمیت علمی

گونه‌های سردهٔ Hydrocotyle از دیرباز در متون گیاه‌شناسی مناطق آسیایی ثبت شده‌اند و به‌سبب سازگاری با محیط‌های آبی، برای مطالعهٔ تکامل صفات آب‌دوستی و نیز بررسی مرزهای رده‌بندی میان تیره‌های نزدیک اهمیت داشته‌اند. Hydrocotyle rotundifolia نمونه‌ای مناسب برای پیوند دادن داده‌های ریخت‌شناسی، زیستگاهی و ژنتیکی در مطالعات سامانه‌شناسی است.

قدح مریم آبی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه قدح مریم آبی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  قدح مریم آبی
خیلی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  قدح مریم آبی
نواحی معتدل و گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  قدح مریم آبی
خاک های بسیار مرطوب


"گیاه قدح مریم آبی" یا "قدح مریم هندی" یکی از گیاهان آکواریومی (آبزی یا نیمه آبزی)، رونده، چند ساله و از خانواده ارالیاسه می باشد.
این گیاه دارای ساقه های رونده ای است که اغلب به هم می پیچند و انبوه می شوند.
برگ ها ساده، قلوه ای شکل یا گرد و دارای حاشیه ای دالبرشکل می باشند.
گل ها خوشه ای، ساده و دارای انتهای پهن یا گرد بوده و کاسبرگ ها براکته ای و نامعلوم هستند.
میوه ها بیضی شکل یا گرد با انتهای نازک دیده می شوند.

water pennywort

شرایط محیط رشد


این گیاهان معمولاً نزدیک تالاب ها، رودخانه ها، دریاچه ها، مرداب ها، و برخی گونه ها در نواحی ساحلی دریاها رشد می کنند.
بنابراین بهترین نواحی برای پرورش این گیاهان نواحی با رطوبت بسیار زیاد و آب و هوای معتدل و گرم است.

Hydrocotyle rotundifolia

مقابله به آفات قدح مریم آبی


آفات رایج

در نگهداری زینتی و آکواریومی Hydrocotyle rotundifolia، شایع‌ترین آفات شته‌ها و کنه‌های تارعنکبوتی (به‌ویژه در هوای گرم و خشک) هستند که باعث پیچیدگی برگ‌ها، لکه‌های ریز زرد و ضعف عمومی گیاه می‌شوند. همچنین حلزون‌ها و راب‌ها می‌توانند با تغذیه از برگ‌های نرم، سوراخ‌های نامنظم ایجاد کنند. برای کنترل، شست‌وشوی ملایم با آب، حذف برگ‌های آلوده، افزایش رطوبت محیط و استفاده از صابون حشره‌کش رقیق یا روغن نیم (در گیاهان غیرآکواریومی) مؤثر است؛ برای حلزون‌ها جمع‌آوری دستی و تله‌گذاری پیشنهاد می‌شود.


بیماری‌ها و اختلالات

رطوبت و تراکم بالا می‌تواند خطر پوسیدگی ریشه و طوقه (قارچی/اومیستی) را افزایش دهد که با زردی، پژمردگی و سیاه‌شدن پایه ساقه همراه است. لکه‌برگی قارچی نیز ممکن است به‌صورت لکه‌های قهوه‌ای یا آبسوخته ظاهر شود. پیشگیری کلیدی است: زهکشی مناسب، آبیاری پس از خشک‌شدن سطحی بستر، گردش هوا و پرهیز از خیس‌ماندن طولانی برگ‌ها. در موارد شدید، حذف بخش‌های آلوده و استفاده محدود از قارچ‌کش‌های عمومی مناسب گیاهان زینتی طبق برچسب می‌تواند کمک کند.

قدح مریم آبی

نحوه تکثیر قدح مریم آبی


تکثیر این گیاهان از طریق انتشار بذرهای آنها و یا از طریق ساقه های رونده و تولید ریشه در ناحیه ی میانگره ها صورت می گیرد.

water pennywort

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردها، خواص درمانی و ترکیبات شیمیایی:

از این گیاه در آکواریوم ها و یا به عنوان گیاهی خوراکی استفاده می شود. تمام بخش های این گیاه به صورت تازه و یا پس از خشک کردن در آفتاب، به مصرف می رسد. 
از این گیاه به عنوان ضماد و جوشانده استفاده می شود.
جواشنده ی آن برای درمان جوش ها و دمل ها، سرماخوردگی، سرفه، هپاتیت، آنفولانزا، خارش و گلودرد مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین برای درمان سردرد و مشکالات ادراری نیز کاربرد دارد. 
ریشه های این گیاه حاوی ولارین و ویتامین ث است.
همچنین این گیاه حاوی ساپونین ها و هیدروکوتیلوساید می باشد.
مطالعات نشان داده که در ترکیب این گیاه، استیگماسترول، دوکاسترول، هایبالاکتون، جنیستین، دائیدزئین، متیل 3 و 4 دهیدروکسی بنزوآت، پروتوکاتکوئیک اسید، کافئیک اسید، ایزورامنتین، کوئرستین و هایپرین وجود دارد.

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - قدح مریم آبی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس پنی‌ورت و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره عشقه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.4 از ۵، بر اساس 10 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید