دانستنیهای علمی
خانواده و طبقهبندی گیاهشناسی
Dracaena draco که در فارسی به «درخت اژدها» شناخته میشود، از خانواده Asparagaceae و زیرخانواده Nolinoideae است. این گونه متعلق به جنس Dracaena است که شامل دهها گونه چوبی و علفی بومی مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان میباشد. در گذشته این گیاه را در خانواده Liliaceae یا Agavaceae طبقهبندی میکردند، اما بر اساس دادههای مولکولی در ردهبندیهای جدید جابهجا شده است.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زیستگاه طبیعی Dracaena draco عمدتاً در مجمعالجزایر قناری، جزایر مادِیرا و کیپوِرد در اقیانوس اطلس شرقی است. این درخت بهعنوان یک گونه اندمیکِ نواحی جزیرهای اقیانوس اطلس شمالشرقی شناخته میشود و حضور طبیعی آن در قاره آفریقا بسیار محدود و بحثبرانگیز است. جمعیتهای وحشی آن اغلب در شیبهای سنگلاخی، صخرهها و مناطق خشک با تابش شدید آفتاب دیده میشوند.
زیستگاه و سازگاریهای بومشناختی
درخت اژدها در اقلیم نیمهخشک تا خشک، با زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم رشد میکند. سیستم ریشهای گسترده و بافتهای آبدارِ ساقه به آن امکان ذخیره آب و تحمل دورههای طولانی خشکی را میدهد. این گونه اغلب در جوامع گیاهی ماکیا و اسکرابهای مدیترانهمانند جزایر اقیانوسی حضور دارد و به خاکهای آتشفشانی و زهکشیخوب سازگار است.
تاریخچه، نامگذاری و اهمیت فرهنگی
نام گونه، «draco» در لاتین به معنای «اژدها» است و به شیره سرخرنگی اشاره دارد که در اثر زخم بهتدریج به رزینی به نام «خون اژدها» تبدیل میشود. این رزین از دوران باستان در طب سنتی، رنگرزی، لاکسازی و حتی بهعنوان رنگدانه در آثار هنری استفاده میشده است. درخت اژدها در اسطورهشناسی بومی جزایر قناری جایگاه ویژهای دارد و در بسیاری از فرهنگها نماد جاودانگی و دیرزیستی است؛ برخی نمونههای کهن آن صدها سال عمر دارند.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای سبک، شنی تا لومی با زهکشی بسیار خوب؛ تحمل خشکی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5)
|
ریختشناسی کلی درخت اژدها
درخت اژدها (Dracaena draco) درختی همیشهسبز و بسیار کندرشد است که در زیستگاه طبیعی خود به ارتفاع ۱۰ تا ۱۵ متر میرسد. فرم کلی آن چتری و چنگالی است و با افزایش سن، تاج آن متراکمتر و تودهایتر میشود. این گیاه از نظر ظاهری، حالتی بین نخل و درختان چوبی کلاسیک دارد.
ساقه و تنه
تنه درخت اژدها قطور، استوانهای و خاکستریرنگ است و با افزایش سن، بافتی ترکخورده و کمی فلسمانند پیدا میکند. ساقهها بدون حلقههای مشخص برگریزی شبیه نخلها هستند و بیشتر صاف دیده میشوند. شاخهدهی معمولاً در اثر آسیب یا گلدهی آغاز شده و به صورت چندشاخهای و چنگالی گسترش مییابد. شیره غلیظ قرمز–قهوهای رنگ، مشهور به «خون اژدها»، از زخمهای تنه تراوش میکند.
برگها
برگها باریک، خطی تا سرنیزهای، چرمی و نسبتاً ضخیم هستند و طول آنها در درختان بالغ میتواند به ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر برسد. رنگ برگها سبز مایل به آبی یا سبز خاکستری است و سطح آنها کمی مومی و براق به نظر میرسد. برگها به صورت دستههای متراکم در انتهای شاخهها تجمع مییابند و تاجی شبهدستمانند ایجاد میکنند. حاشیه برگها صاف بوده و انحنای ملایمی به سمت پایین یا بالا دارند که به فرم چتری گیاه کمک میکند.
گلها و میوهها
گلآذین به صورت خوشههای منشعب و نسبتاً بزرگ است که از مرکز تاج برگها خارج میشود. گلها کوچک، شیپوری تا ستارهای، به رنگ سفید تا سبز مایل به کرم و اغلب معطر هستند. میوهها توپیشکل، گوشتی و نارنجی تا قرمزرنگ میشوند و دانهای گرد درون خود دارند. ظاهر گل و میوه، در مقایسه با فرم چشمگیر تنه و برگ، فروتن اما برای شناسایی گونه بسیار شاخص است.
شرایط محیط رشد
نور مناسب برای دراسینا دراكو
دراسینا دراكو به نور زیاد ولی غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجرههای جنوبی یا شرقی با فیلتر پرده نازک است. تابش مستقیم و شدید آفتاب بهویژه در تابستان میتواند باعث سوختگی لکهای روی برگها شود، درحالیکه کمبود نور موجب رشد کند و کشیده شدن گیاه میگردد. در فضاهای بسیار کمنور، استفاده از نور مصنوعی کاملطیف مفید است.
دما و رطوبت محیط
دمای ایدهآل برای رشد این گیاه ۱۸ تا ۲۷ درجهٔ سانتیگراد است. در زمستان نباید دما کمتر از ۱۰ تا ۱۲ درجه شود. از شوک دمایی، جریان هوای سرد و مجاورت با کولر یا بخاری مستقیم باید اجتناب شود. دراسینا دراكو به رطوبت متوسط خانگی سازگار است، اما رطوبت حدود ۴۰–۵۰ درصد به شادابی برگها کمک میکند. مهپاشی ملایم روی برگها (نه روی جوانهٔ مرکزی) در هوای خشک مفید است.
خاک، زهکشی و آبیاری
مهمترین نیاز این گیاه، خاک با زهکشی عالی است. ترکیبی از خاک گلدانی سبک بههمراه پرلیت یا ماسه شسته و کمی خاک برگ، بستری مناسب و نسبتاً فقیر فراهم میکند. گلدان باید دارای سوراخهای کافی خروج آب باشد. اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود، سپس عمیق آبیاری کنید تا آب از زیر گلدان خارج شود. آبیاری بیش از حد مهمترین عامل پوسیدگی ریشه است.
کیفیت هوا و تغذیه
هوای تازه و گردش ملایم هوا برای پیشگیری از بیماریهای قارچی ضروری است، اما از باد مستقیم باید پرهیز کرد. آب بدون املاح سنگین (ترجیحاً آب سبک یا تصفیهشده) از بروز لکههای نوکبرگ جلوگیری میکند. تغذیه با کود کامل متعادل و رقیق، فقط در فصل رشد (بهار و تابستان) و با فاصله ۴–۶ هفتهای توصیه میشود و در پاییز و زمستان باید تا حد زیاد کاهش یابد.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس دراسنا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره مارچوبه گان - اسپاراگاسه و جنس های آن