نولینا بیگلووی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده گیاه‌شناسی

Nolina bigelovii که در فارسی گاه «نولینای بیگلووی» نامیده می‌شود، گونه‌ای گلدار از تیره Asparagaceae و زیرتیره Nolinoideae است. این گونه در گذشته در خانوادهٔ Ruscaceae و حتی از نظر باغبانی در کنار «نخل‌ها» طبقه‌بندی می‌شد، اما مطالعات ریخت‌شناسی و مولکولی آن را در میان خویشاوندان مارچوبه قرار داده است. جنس Nolina شامل چندین گونه سازگار با خشکی در آمریکای شمالی است که همگی به فرم‌های شبه‌درختی یا بوته‌ای با برگ‌های باریک و کشیده شناخته می‌شوند.

ریخت‌شناسی و ویژگی‌های سازگاری

Nolina bigelovii گیاهی چوبی با تنه نسبتاً ستبر و تاجی از برگ‌های باریک، نواری و در حاشیه اندکی زِبَردار است. ساختار تنه ذخیره‌کنندهٔ آب و سیستم ریشه‌ای عمیق، آن را برای زیست در بیابان‌های بسیار خشک مناسب کرده است. گل‌آذین‌ها به صورت خوشه‌های بلند منشعب ظاهر شده و گل‌های کوچک سفید تا کرم‌رنگ تولید می‌کنند. سطح برگ‌ها مومی و کاهش تعداد روزنه‌ها از مهم‌ترین سازگاری‌ها برای کاهش تعرق به شمار می‌رود.

منطقه بومی و زیستگاه

زیستگاه طبیعی Nolina bigelovii بیابان‌های جنوب‌غربی ایالات متحده و شمال مکزیک است، به‌ویژه در مناطق بیابان سونوران و موهاوی. این گونه در دامنه‌های سنگلاخی، دره‌های خشک و زمین‌های شنی بین ارتفاع حدود ۳۰۰ تا ۱۵۰۰ متر می‌روید. تحمل بالای آن به خشکی، خاک فقیر و تابش شدید خورشید، Nolina bigelovii را به یکی از نمادهای جوامع گیاهی «بیابان گرم» تبدیل کرده است.

تاریخچه پژوهش و نام‌گذاری

این گونه به افتخار گیاه‌شناس آمریکایی جان میلز بیگلوی (John M. Bigelow) نام‌گذاری شده است که در قرن نوزدهم به گردآوری فلور مناطق خشک غرب آمریکا پرداخت. نخستین توصیف علمی آن در قرن نوزدهم در چارچوب بررسی‌های گیاه‌شناسی اکتشافات غربی منتشر شد. در طول زمان، جابه‌جایی‌های متعدد رده‌بندی این گونه، نمونه‌ای روشن از تحول سامانه‌های طبقه‌بندی گیاهان با تکیه بر داده‌های مولکولی مدرن است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار سبک، شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی، مقاوم به خشکی، با pH خنثی تا کمی قلیایی

ریخت‌شناسی کلی نولینا بیگلووی

نولینا بیگلووی (Nolina bigelovii) گیاهی دائمی و چوبی از تیره مارچوبه‌سانان است که به‌صورت بوته‌ای بزرگ و ستونی رشد می‌کند. این گونه دارای عادت رشدی درختچه‌ای با تنه‌ای باریک، قائم و نسبتاً بدون انشعاب در قسمت تحتانی است که در سنین بالا به شکل توده‌ای چندساقه درمی‌آید.

ساقه و تنه

ساقه نولینا بیگلووی باریک، استوانه‌ای و چوبی است و می‌تواند تا چند متر طول داشته باشد. سطح ساقه خاکستری تا قهوه‌ای مایل به خاکستری بوده و با جای زخم برگ‌های ریخته‌شده پوشیده می‌شود. بافت ساقه دارای توان ذخیره مقدار محدودی آب است و به گیاه امکان بقا در زیستگاه‌های بسیار خشک را می‌دهد. در بخش‌های پیرتر، پوست ساقه کمی ترک‌خورده و فیبری می‌شود.

برگ‌ها

برگ‌ها باریک، نواری و به‌شدت کشیده هستند و اغلب به صورت دسته‌ای متراکم در انتهای ساقه تجمع می‌یابند. طول برگ‌ها معمولاً ده‌ها سانتی‌متر و پهنای آن‌ها فقط چند میلی‌متر است. رنگ برگ سبز متمایل به خاکستری تا سبز زیتونی بوده و سطح آن مومی و نسبتاً براق است. حاشیه برگ‌ها ممکن است اندکی زبر و خشن باشد و نوک برگ به صورت نوک‌تیز و آویخته یا خمیده به پایین دیده می‌شود. این فرم نواری و باریک، تبخیر را کاهش داده و با اقلیم خشک سازگار است.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌آذین به صورت پانیکول منشعب و بلند است که از میان روزت‌های برگی خارج می‌شود و گاه طول آن به بیش از یک متر می‌رسد. گل‌ها کوچک، متعدد و متراکم بوده و رنگ آن‌ها کرم تا سفید متمایل به سبز است. هر گل دارای کاسبرگ و گلبرگ‌های باریک و ساده است و نمای کلی گل‌آذین، توده‌ای کِرِم‌رنگ و سبک در بالای شاخساره ایجاد می‌کند.

شرایط محیط رشد

شرایط کلی محیط رشد نولینا بیگلووی

نولینا بیگلووی گیاهی بیابانی و بسیار مقاوم به خشکی است و برای فضاهای گرم و کم‌باران ایده‌آل محسوب می‌شود. این گیاه در فضای باز در مناطق گرم و خشک و در گلدان در داخل خانه با نور کافی به‌خوبی رشد می‌کند. مهم‌ترین اصل در نگهداری آن، تأمین نور فراوان و زهکشی عالی خاک است.

نور مناسب برای نولینا بیگلووی

این گیاه عاشق نور شدید و آفتاب مستقیم است. در فضای باز، کاشت در محلی با حداقل ۶ ساعت آفتاب مستقیم در روز توصیه می‌شود. در داخل خانه، قرار دادن گلدان کنار پنجره جنوبی یا غربی با نور فیلترنشده بهترین نتیجه را می‌دهد. کمبود نور باعث رشد کشیده و ضعیف و کاهش فرم زیبای گیاه می‌شود.

دما و مقاومت به سرما

نولینا بیگلووی دمای گرم تا بسیار گرم (۲۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد) را به‌خوبی تحمل می‌کند و در برابر گرمای خشک مقاوم است. این گیاه می‌تواند سرما تا حدود -۵ تا -۷ درجه سانتی‌گراد را به‌طور محدود تحمل کند، اما یخبندان‌های طولانی‌مدت به ریشه و ساقه آسیب می‌زند. در مناطق سرد، نگهداری در گلدان و انتقال به مکان محافظت‌شده در زمستان توصیه می‌شود.

خاک و زهکشی

مهم‌ترین عامل موفقیت در پرورش نولینا بیگلووی، خاک با زهکشی بسیار خوب است. ترکیبی شبیه خاک کاکتوس (شن درشت، پرلیت و مقدار کمی کمپوست) برای گلدان مناسب است. در باغ، خاک شنی تا شنی-لومی با شیب ملایم برای خروج سریع آب ایده‌آل است. از خاک‌های سنگین رسی و آبیاری غرقابی باید به‌شدت پرهیز شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

رطوبت و آبیاری

این گونه به رطوبت هوای پایین عادت دارد و برای اقلیم‌های خشک مناسب است. آبیاری باید عمیق اما بسیار کم‌تکرار باشد؛ یعنی بین دو آبیاری، اجازه دهید خاک کاملاً خشک شود. در زمستان، آبیاری را به حداقل برسانید. رطوبت بالای محیط و آبیاری بیش از حد، خطر بیماری‌های قارچی و پوسیدگی را افزایش می‌دهد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مارچوبه گان - اسپاراگاسه و جنس های آن