این گیاه با نام علمی Dioon mejiae و نام مرسوم (Mejia Cycad) که به فارسي سیکاس مِهیا (دیون مهیا) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Zamiaceae بومي بومی آمریکای مرکزی، بهویژه شمال هندوراس، در جنگلهای نیمهگرمسیری و دامنههای سنگلاخی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک تا شنی یا سنگریزهای با زهکشی بسیار خوب، نسبتاً فقیر تا متوسط، با pH خنثی تا کمی اسیدی (حدود 6 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی
Dioon mejiae یک سیکاس چوبی از خانواده Zamiaceae و از جنس Dioon است. این خانواده در رده Cycadales قرار دارد که از کهنترین گروههای گیاهان بذردار روی زمین به شمار میرود. سیکاسها از نظر تکاملی به ژیمنوسپرمها نزدیکاند و به دلیل داشتن بذرهای برهنه، همخانواده مخروطیان محسوب میشوند.
منطقه بومی و پراکنش
زادگاه اصلی Dioon mejiae در آمریکای مرکزی، بهویژه در هندوراس و بخشهایی از نیکاراگوئه است. این گونه معمولاً در دامنههای آهکی، تپههای کمارتفاع و درههای گرمسیری یافت میشود. پراکنش طبیعی آن محدود و جزیی است و به همین دلیل در بسیاری از منابع بهعنوان گونهای بومی (endemism) منطقهای معرفی شده است.
زیستگاه و شرایط محیطی
زیستگاه طبیعی این سیکاس شامل جنگلهای نیمهخشک تا نیمهمرطوب گرمسیری با خاکهای سنگلاخی و آهکی است. گیاه به نور فراوان و زهکش قوی خاک وابسته است و جوانهها در شکاف سنگها یا شیبهای نسبتاً باز سبز میشوند. تحمل نسبتاً خوب به خشکی و خاکهای فقیر از ویژگیهای مهم این گونه است که به بقای آن در زیستگاههای پرچالش کمک میکند.
تاریخچه و اهمیت علمی
Dioon mejiae در سده بیستم توصیف علمی شد و به افتخار گیاهشناس یا گردآورندهای با نام Mejía نامگذاری گردید. سیکاسها بازماندههای زنده فلور مزوزوئیک محسوب میشوند و مطالعه آنها برای درک تکامل گیاهان بذردار اهمیت ویژهای دارد. این گونه به دلیل فرم اولیه، مخروطهای جداگانه نر و ماده و ساختار بذر، نمونهای ارزشمند برای پژوهشهای فیلوژنتیک و دیرینگیاهشناسی است.
خصوصیات - معرفی
مشخصات کلی اندامهای گیاه Dioon mejiae
Dioon mejiae یک سیکاس همیشهسبز با ظاهر نخلمانند است که فرمی روزتمانند و متقارن ایجاد میکند. این گیاه بهطور طبیعی رشد کندی دارد و اندامهای آن ضخیم، بادوام و بسیار مقاوم هستند.
ساقه و تنه
تنه Dioon mejiae استوانهای، ضخیم و چوبی است و به مرور زمان به شکل ستونی کوتاه تا نسبتاً بلند در میآید. سطح تنه معمولاً پوشیده از جای برگهای قدیمی و الیاف قهوهای تا خاکستری است که به آن بافتی زبر و زرهمانند میدهد. قطر تنه در گیاهان بالغ میتواند قابلتوجه باشد، در حالی که طول آن نسبت به بسیاری از نخلها کوتاهتر میماند. تنه توانایی ذخیره آب و مواد غذایی را دارد و همین امر در خشکیدوستی گیاه نقش مهمی دارد.
برگها
برگها در تاجی متراکم در انتهای تنه تجمع مییابند و بهصورت برگهای مرکب شانهای هستند. هر برگ میتواند نسبتاً بلند و کمانیشکل باشد و از تعداد زیادی برگچه باریک تشکیل شده است. برگچهها خطی تا نیزهای، سفت، چرمی و اغلب صاف یا کمی خمیدهاند و به رنگ سبز مات تا سبز خاکستری دیده میشوند. سطح برگها درخشش خفیفی دارد که به انعکاس نور شدید کمک میکند. حاشیه برگچهها ممکن است اندکی خاردار یا تیز باشد و رگبرگ میانی در آنها برجسته است.
مخروطها (اندامهای زایشی)
مانند سایر سیکاسها، این گونه نیز دوپایه است و گیاهان نر و ماده جداگانه وجود دارند. اندام زایشی به صورت مخروطهای بزرگ و کشیده در بالای تنه تشکیل میشود. مخروطهای نر باریکتر، استوانهای و اغلب به رنگ قهوهای روشن تا خاکستری مایل به قهوهای هستند. مخروطهای ماده حجیمتر، تخممرغی تا استوانهای کوتاه و متراکماند و فلسهای درشت روی سطح آنها دیده میشود. رنگ دانهها پس از بلوغ معمولاً از زرد مایل به قهوهای تا قهوهای متمایل میشود و کنتراست زیبایی با برگهای سبز ایجاد میکند.
شرایط نگهداری سیکاس مِهیا (دیون مهیا)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک تا شنی یا سنگریزهای با زهکشی بسیار خوب، نسبتاً فقیر تا متوسط، با pH خنثی تا کمی اسیدی (حدود 6 تا 7.5)
|
نور و دمای مناسب برای Dioon mejiae
Dioon mejiae یک سیکاس مقاوم به نور زیاد است و در طبیعت در مناطق نیمهسایه تا آفتاب کامل رشد میکند. بهترین شرایط برای آن، نور فیلترشده یا آفتاب ملایم صبح و عصر است؛ در آپارتمان باید در کنار پنجره بسیار روشن قرار گیرد. دمای ایدهآل رشد بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است و در برابر کاهش دما تا حدود ۵ درجه برای مدت کوتاه مقاومت دارد، اما از یخبندان باید کاملاً محافظت شود. در فضای سرد، رشد تقریباً متوقف شده و خطر پوسیدگی ریشه افزایش مییابد.
رطوبت و آبیاری
این گیاه بومی مناطق نسبتاً گرم و معتدل آمریکای مرکزی است و رطوبت نسبی متوسط را میپسندد. رطوبت هوای حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد برای آن مناسب است و از رطوبت بسیار بالا همراه با تهویه ضعیف باید پرهیز شود. آبیاری باید عمیق اما با فاصله انجام شود؛ بین دو آبیاری، سطح خاک تا عمق چند سانتیمتری باید خشک شود. آبیاری بیش از حد و ماندگاری آب در اطراف ریشه، مهمترین عامل پوسیدگی و ضعف گیاه است.
خاک، زهکشی و تغذیه
Dioon mejiae به خاکی بسیار خوبزهکش، سبک و غنی از مواد آلی نیاز دارد. ترکیبهای مناسب شامل مخلوطی از خاک باغچه سبک، ماسه نسبتاً درشت یا پرلیت و مقدار کمی کمپوست کاملاً پوسیده است. pH خاک از کمی اسیدی تا خنثی (تقریباً ۶ تا ۷) برای جذب مناسب عناصر غذایی ایدهآل است. گلدان باید دارای سوراخهای کافی در کف باشد و لایهای از سنگریزه یا پوکه برای بهبود زهکشی در ته گلدان قرار گیرد. تغذیه با کود متعادل (NPK) رقیقشده در فصل رشد، هر ۶ تا ۸ هفته، به رشد آرام و سالم گیاه کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :