این گیاه با نام علمی Ceratozamia hildae و نام مرسوم (Hilda’s Cycad) که به فارسي سیکاس هیلدا (سراتوزامیا هیلدا) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Zamiaceae بومي بومی مکزیک (ایالتهای شرقی مانند وراکروز)؛ بهطور طبیعی در جنگلهای نیمهگرمسیری و مرطوب، دامنههای آهکی و مناطق سایهدار رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک تا شنی، غنی از مواد آلی با زهکشی بسیار خوب؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 6 تا 7
دانستنیهای علمی
نام علمي
Ceratozamia hildae
ردهبندی و خانواده
Ceratozamia hildae از بازدانگان همیشهسبز است و به خانواده Zamiaceae تعلق دارد. این گیاه در رده Cycadopsida قرار میگیرد که از کهنترین تبارهای گیاهی روی زمین بهشمار میروند. جنس آن Ceratozamia است که شامل سیکاسهای شاخدار مکزیکی با رشد بسیار کند میشود.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه طبیعی Ceratozamia hildae محدود به نواحی کوهستانی مرکزی کشور مکزیک است، بهویژه در ایالتهای San Luis Potosí و Querétaro. این گونه در شیبهای آهکی و سنگی رشتهکوه Sierra Madre Oriental میروید. پراکنش آن بسیار لکهای و محدود است و جمعیتهای طبیعی کوچک و جدا از هم تشکیل میدهد.
زیستگاه و شرایط بومشناختی
این سیکاس در جنگلهای بلوط و جنگلهای همیشهسبز کوهستانی با ارتفاع متوسط تا نسبتاً زیاد رشد میکند. خاکهای آن معمولاً کمعمق، سنگلاخی و نسبتاً قلیایی است. گیاه به سایهروشن جنگل و رطوبت نسبی هوا وابسته است و به تابش مستقیم و شدید آفتاب حساستر از بسیاری از سیکاسهای دیگر است. چرخه زندگی طولانی و رشد آهسته آن، سازگاری با محیطهای پایدار و نسبتاً دستنخورده را نشان میدهد.
تاریخچه کشف و نامگذاری
Ceratozamia hildae در سده بیستم توسط گیاهشناسان در مکزیک شناسایی و توصیف علمی شد. نام گونه «hildae» به افتخار فردی به نام Hilda (احتمالاً همکار، حامی یا عضوی از خانواده توصیفکننده گونه) انتخاب شده است؛ این شیوه نامگذاری در سیستم نامگذاری دووجهی لینهای رایج است. مطالعات فیلوژنتیک نشان دادهاند که این گونه یکی از اعضای متمایز تبار Ceratozamia در مکزیک است و به حفظ تنوع ژنتیکی سیکاسهای جهان کمک میکند.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی Ceratozamia hildae
Ceratozamia hildae یک سیکاس تنهدار و همیشهسبز است که ظاهری نخلمانند اما با ساختار بسیار اولیه و باستانی دارد. این گیاه معمولاً بهصورت تودهای رشد کرده و چندین شاخة برگی از مرکز تاج آن خارج میشود.
تنه و ریزوم
تنه در این گونه نسبتاً کوتاه، استوانهای و اغلب نیمهزیرزمینی است. سطح تنه پوشیده از بقایای قاعدهٔ برگهای قدیمی و فیبرهای قهوهای تا خاکستری است که ظاهر زبر و ناهموار ایجاد میکند. قطر تنه معمولاً متوسط بوده و با افزایش سن گیاه بهآرامی ضخیمتر میشود.
برگها
برگها مرکب، شانهای و کمانیشکل هستند و میتوانند به طول ۶۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر برسند. دمبرگها نسبتاً بلند و کمی خمیدهاند و سبز تا سبز تیره دیده میشوند. برگچهها باریک، خطی تا نیزهای، با انتهای کمی نوکتیز و حاشیهٔ کامل هستند. رنگ برگچهها سبز تیره براق در سطح بالایی و کمی ماتتر در سطح زیرین است. آرایش برگچهها متقابل یا نیمهمتقابل بوده و فاصلهٔ یکنواختی روی محور اصلی برگ دارند.
ساختار زایشی (شروط نر و ماده)
Ceratozamia hildae دوپایه است؛ یعنی گیاهان نر و ماده جداگانه وجود دارند. مخروطهای نر باریکتر، استوانهای و کشیدهاند و رنگ آنها از سبز متمایل به قهوهای تا قهوهای مایل به خاکستری تغییر میکند. مخروطهای ماده درشتتر، تخممرغی تا بیضوی و متراکماند. فلسهای مخروطها ضخیم و کمی برجسته بوده و روی سطح آنها برآمدگیهای شاخمانند کوچک دیده میشود که نام جنس Ceratozamia («شاخدانه») از همین ویژگی گرفته شده است.
بذر و دیگر ویژگیهای ظاهری
بذرها نسبتاً درشت، بیضوی و در آغاز سبز، سپس در زمان بلوغ به رنگ قهوهای تا قهوهای متمایل به قرمز در میآیند. پوستهٔ بذر سخت و براق است. ترکیب تنهٔ کوتاه، برگهای شانهای براق و مخروطهای منحصربهفرد، این گونه را به یکی از جذابترین سیکاسهای زینتی تبدیل کرده است.
شرایط نگهداری سیکاس هیلدا (سراتوزامیا هیلدا)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک تا شنی، غنی از مواد آلی با زهکشی بسیار خوب؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 6 تا 7
|
معرفی کلی شرایط رشد سیکاس هیلدا
Ceratozamia hildae (سیکاس هیلدا) گیاهی سایهدوست و جنگلی است که برای رشد سالم به محیطی پایدار و معتدل نیاز دارد. تقلید از شرایط جنگلهای نیمهگرمسیری مکزیک، کلید موفقیت در نگهداری این گیاه است.
نور مناسب
این گیاه نور فیلترشده و غیرمستقیم را ترجیح میدهد. نور ملایم پشت پرده روشن یا نیمسایه کنار پنجره بهترین گزینه است. قرار دادن گیاه در معرض آفتاب مستقیم، بهویژه آفتاب تند ظهر، باعث سوختگی برگها و زردی آنها میشود. در فضاهای کمنور، رشد کند شده و برگها کشیده و ضعیف میشوند.
دما و تهویه
دمای ایدهآل برای سیکاس هیلدا بین ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است. این گیاه از سرما زیر ۱۰ درجه و نوسانات شدید دما آسیب میبیند. از قرار دادن گلدان در مسیر باد کولر، بخاری یا کنار پنجرههای سرد خودداری کنید. تهویه ملایم هوا بدون جریان مستقیم باد به سلامت برگها کمک میکند.
رطوبت و آبیاری
این گیاه رطوبت نسبی متوسط تا بالا (۵۰–۷۰٪) را دوست دارد. میتوان با سینی سنگریزه و آب، یا دستگاه رطوبتساز، رطوبت محیط را افزایش داد. خاک باید کمی مرطوب اما هرگز باتلاقی نباشد. آبیاری زمانی انجام شود که لایه سطحی خاک (۲–۳ سانتیمتر) خشک شده باشد. زهکش مناسب برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است.
خاک، بستر و نکات تکمیلی
خاک ایدهآل برای سیکاس هیلدا سبک، با زهکشی بالا و غنی از مواد آلی است. ترکیبی از خاک برگ، پرلیت و مقدار کمی پیتماس یا کوکوپیت مناسب است. از خاکهای سنگین و رسی پرهیز کنید. گلدان باید سوراخهای کافی برای خروج آب اضافی داشته باشد. اضافهکردن مقدار کمی کود آلی پوسیده یا کود کامل با دوز ضعیف در فصل رشد (بهار و تابستان) به بهبود رشد کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :