این گیاه با نام علمی Cylindropuntia echinocarpa و نام مرسوم (Silver Cholla) که به فارسي چولا نقرهای ناميده ميشود، گياهي از خانواده Cactaceae بومي بومی جنوبغرب ایالات متحده آمریکا و شمال مکزیک؛ بهویژه بیابانهای موهاوی و سونورا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای بسیار سبک، شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ فقیر از مواد آلی؛ pH خنثی تا قلیایی (حدود 6.5 تا 8.5)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Cylindropuntia echinocarpa
راسته و خانواده
گیاه Cylindropuntia echinocarpa که در فارسی به «چولا نقرهای» شناخته میشود، از راستهٔ میخکسانان (Caryophyllales) و خانوادهٔ کاکتاسه (Cactaceae) است. خانوادهٔ کاکتاسه یکی از تخصصیافتهترین خانوادههای گیاهی برای زیستن در زیستبومهای خشک و بیابانی جهان است. این گونه در زیرخانوادهٔ Opuntioideae و جنس Cylindropuntia قرار میگیرد که با شاخههای استوانهای و مفصلی شناخته میشوند.
جنس و ویژگیهای ردهبندی
جنس Cylindropuntia شامل گونههایی است که بهطور معمول «چولا» نامیده میشوند و با آرئولهای خاردار و گلوخیدهای ریز و قلابدار مشخص میشوند. شاخههای استوانهای و بندبند، همراه با خارهای روشن و متراکم، از ویژگیهای کلیدی تشخیصی این جنس است. گونهٔ echinocarpa بهدلیل میوههای خاردار و سطح نقرهای شاخهها، در میان سایر چولاها قابل تشخیص است.
منطقهٔ بومی و پراکنش
موطن اصلی چولا نقرهای بیابانهای جنوبغرب آمریکای شمالی است؛ از جمله صحرای موهاوی، صحرای سونورا و بخشهایی از صحرای گریت بیسین در ایالات کالیفرنیا، نوادا، آریزونا و یوتا. پراکنش طبیعی آن بهطور عمده به مناطق خشک با زمستانهای معتدل و تابستانهای بسیار گرم محدود میشود. این گونه در تپههای شنی، دامنههای سنگلاخی و بستر رودخانههای فصلی دیده میشود.
زیستگاه و بومشناسی
چولا نقرهای در خاکهای فقیر، سنگی و بهخوبی زهکششده رشد میکند و نسبت به خشکی و تابش شدید خورشید بسیار مقاوم است. شاخههای مفصلی آن بهراحتی جدا شده و با ریشهزایی مجدد، به پراکنش رویشی کمک میکنند. این سازوکار، چولا نقرهای را به یکی از گونههای ساختاردهندهٔ اجتماعات گیاهی بیابانی تبدیل میکند. خارهای متراکم، گیاه را در برابر چرا و تبخیر زیاد محافظت میکنند.
تاریخچه مطالعه و نامگذاری
گونهٔ Cylindropuntia echinocarpa در سدهٔ نوزدهم توسط گیاهشناسان آمریکای شمالی توصیف شد و ابتدا در جنس Opuntia قرار داشت. با پیشرفت مطالعات ریختشناسی و مولکولی، جنس Cylindropuntia از Opuntia جدا و بهعنوان یک جنس مستقل پذیرفته شد. واژهٔ «echinocarpa» به معنای «میوهٔ خاردار» است که به پوشش خاری میوههای این گیاه اشاره دارد.
خصوصیات - معرفی
ساقه و اندامهای رویشی
ساقههای Cylindropuntia echinocarpa (چولا نقرهای) استوانهای، بندبند و بسیار منشعب هستند. هر بند معمولاً ۸ تا ۱۵ سانتیمتر طول و ۲ تا ۳ سانتیمتر قطر دارد و بهصورت زاویهدار روی هم قرار میگیرند و ظاهری درختچهای و متراکم ایجاد میکنند. رنگ ساقه در گیاهان جوان سبز تا سبز مایل به زرد است و با افزایش سن به سبز تیره تا قهوهای مایل به خاکستری تغییر میکند. سطح ساقه ناهموار و دارای برجستگیهای کوچک (آرئولها) است که خارها از آنها میرویند. بافت ساقه آبدار و ذخیرهکنندهی آب است و توسط کوتیکول ضخیم و مومی پوشیده میشود که تبخیر را کاهش میدهد.
خارها و گلوخهای خاردار
خارهای چولا نقرهای فراوان، سفت و خنجرمانند هستند و طول آنها معمولاً بین ۲ تا ۴ سانتیمتر است. رنگ خارها از سفید نقرهای تا زرد کمرنگ متغیر است و اغلب با پوشش کاغذی نقرهای دیده میشوند که در نور خورشید میدرخشد. خارها بهصورت دستههای متراکم در هر آرئول قرار دارند و اغلب همراه با گلوخهای خاردار ریز و قلابدار هستند که بهراحتی به پوست و پوشش جانوران میچسبند. این ساختارها هم نقش دفاعی دارند و هم در پراکنش بخشهای ساقه مؤثرند.
برگها
برگها در این گیاه بسیار کوچک، استوانهای و گوشتی هستند و تنها در مراحل اولیه رشد بندهای ساقه ظاهر میشوند. طول آنها معمولاً کمتر از ۵ میلیمتر است و بهسرعت خشک شده و میریزند. عمل فتوسنتز عمدتاً توسط ساقههای سبز انجام میشود و برگها نقشی موقتی و محدود دارند.
گل و میوه
گلها در انتهای بندهای ساقه ظاهر میشوند و قطر آنها حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر است. رنگ گلها از سفید مایل به سبز تا زرد کمرنگ، گاهی با تهرنگ صورتی یا قهوهای، متغیر است. گلبرگها ضخیم، براق و کمی نوکتیز هستند. میوهها تخممرغی تا تقریباً کروی، به طول ۱٫۵ تا ۲٫۵ سانتیمتر و معمولاً زرد کمرنگ تا سبز مایل به زرد هستند و ممکن است دارای تعداد کمی خار یا تقریباً بدون خار باشند. ساختار گوشتدار میوه به پراکنش بذر توسط جانوران کمک میکند.
شرایط نگهداری چولا نقرهای
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای بسیار سبک، شنی تا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ فقیر از مواد آلی؛ pH خنثی تا قلیایی (حدود 6.5 تا 8.5)
|
دمای مناسب برای رشد سیلیندروپونتیا اِچینوکارپا
این کاکتوس بیابانی در دماهای گرم بهترین رشد را دارد. بازهٔ ایدهآل دما در فصل رشد حدود ۲۰ تا ۳۵ درجهٔ سانتیگراد است. گیاه به یخزدگی حساس است و بهتر است دما در زمستان کمتر از ۵ درجه نشود؛ در مناطق سرد، نگهداری در گلخانه یا فضای بسته روشن توصیه میشود.
رطوبت و آبیاری
سیلیندروپونتیا اِچینوکارپا به رطوبت کم و هوای خشک عادت دارد. در محیطهای با رطوبت بالا خطر پوسیدگی ریشه افزایش مییابد، بنابراین تهویه مناسب ضروری است. آبیاری باید عمیق ولی با فواصل طولانی انجام شود؛ اجازه دهید خاک کاملاً خشک شود، سپس آبیاری کنید. در زمستان آبیاری را بسیار کم یا تقریباً قطع کنید.
نور و شدت تابش
این گونه نیازمند نور بسیار زیاد و آفتاب مستقیم است. حداقل ۶ ساعت نور مستقیم خورشید در روز برای رشد متراکم و سالم ضروری است. در محیطهای داخلی، نزدیکترین نقطه به پنجره جنوبی یا غربی انتخاب شود؛ در صورت کمبود نور، رشد کشیده و رنگ گیاه کمرنگ میشود.
خاک و زهکش
خاک باید بسیار سبک، شنی و با زهکش عالی باشد. بهترین ترکیب شامل مخلوط خاک کاکتوس، شن درشت یا پرلیت است تا آب بهسرعت خارج شود. هرگونه ماندگاری آب در گلدان میتواند باعث پوسیدگی ریشه و طوقه شود. استفاده از گلدانهای سفالی و دارای سوراخ کف، به تنظیم رطوبت کمک میکند.
نیازهای تغذیهای و محیط کشت
این گیاه به خاکهای فقیر عادت دارد و به کوددهی سنگین نیاز ندارد. یک کود کامل رقیق، مخصوص کاکتوس، در فصل رشد هر ۴–۶ هفته کافی است. شوری متوسط خاک را تحمل میکند، اما بهترین عملکرد در خاک با pH کمی قلیایی تا خنثی مشاهده میشود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :