این گیاه با نام علمی Ceanothus americanus و نام مرسوم (New Jersey Tea) که به فارسي چای نیوجرسی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rhamnaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی، از کانادا تا جنوب ایالات متحده، در چمنزارها، جنگلهای باز و دامنههای خشک مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک سبک شنی یا لومی با زهکشی خوب، فقیرپسند، مقاوم به خشکی پس از استقرار، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Ceanothus americanus
ردهبندی و نامهای علمی
Ceanothus americanus با نام رایج «چای نیوجرسی» به خانواده Rhamnaceae (عنابسانان) تعلق دارد. جنس Ceanothus شامل حدود ۵۰–۶۰ گونه درختچه چوبی است که بیشتر آنها در آمریکای شمالی یافت میشوند. نام گونهای americanus به انتشار طبیعی آن در قاره آمریکا اشاره دارد. در زبان انگلیسی نامهای دیگری مانند Redroot و New Jersey Tea نیز برای این گیاه بهکار میرود.
منطقه بومی و گستره پراکنش
منطقه بومی Ceanothus americanus شرق و مرکز آمریکای شمالی است. این گونه از جنوب کانادا (استانهایی مانند انتاریو و کبک) تا ایالتهای شرقی و میانی ایالات متحده گسترش دارد. حضور آن در دشتهای خشک، دامنههای کمارتفاع، و جنگلهای تنک برگریز گزارش شده است. گستره وسیع پراکنش، نشاندهنده سازگاری بالای این گیاه با دامنهای از شرایط اقلیمی معتدل قارهای است.
زیستگاه و بومشناسی
Ceanothus americanus در خاکهای نسبتاً فقیر، سبک و اغلب شنی یا سنگریزهای رشد میکند و به خوبی با مناطق خشک، سایهروشن جنگلها و حاشیه علفزارها سازگار است. این گیاه در ریشه خود همزیستی با باکتریهای تثبیتکننده نیتروژن دارد و به غنیسازی تدریجی خاک کمک میکند. گلهای سفید و معطر آن منبع مهمی برای گردهافشانها، بهویژه زنبورها و پروانهها هستند و نقش مهمی در شبکههای غذایی محلی ایفا میکنند.
تاریخچه استفاده و اهمیت فرهنگی
در دوران جنگ استقلال آمریکا، برگهای خشکشده Ceanothus americanus به عنوان جایگزین بومی چای وارداتی استفاده میشد و از اینرو نام «چای نیوجرسی» بر آن نهاده شد. اقوام بومی آمریکای شمالی نیز از این گیاه در قالب دمکردههای سنتی بهره میبردند. اگرچه امروزه مصرف دارویی آن نیازمند ارزیابی علمی دقیق است، اما اهمیت تاریخی آن به عنوان گیاه نمادین دوره استعمار و استقلال در ایالات متحده چشمگیر است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه چای نیوجرسی
گیاه Ceanothus americanus یا چای نیوجرسی، درختچهای برگریز و چندساله است که معمولاً بین ۵۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر ارتفاع دارد. فرم کلی آن بوتهای و فشرده بوده و ساقهها از پایه منشعب میشوند. تاج گیاه اغلب گرد تا تخممرغی شکل است و به دلیل انبوهی شاخهها، ظاهری پرپشت دارد.
ساقه و شاخهها
ساقههای جوان سبز مایل به قرمز و نسبتاً نازک هستند و با افزایش سن، قهوهای تا خاکستری و تقریباً چوبی میشوند. سطح ساقهها در ابتدا صاف و براق است اما به تدریج کمی ترکدار میگردد. شاخهها اغلب زاویهدار و اندکی خمیدهاند و آرایش آنها باعث فشردگی بوته میشود.
برگها
برگها ساده، تخممرغی تا بیضوی، با طول حدود ۲ تا ۷ سانتیمتر و عرض ۱ تا ۴ سانتیمتر هستند. نوک برگ کمی تیز و قاعده آن گرد تا اندکی قلبی است. کناره برگها دندانهدارِ ریز و منظم است. سطح بالایی برگ سبز تیره و نسبتاً براق، و سطح زیرین سبز روشنتر و کمی کرکدار است. برگها به صورت متناوب روی ساقه قرار میگیرند و دمبرگ کوتاه ولی مشخصی دارند.
گلآذین و گلها
گلها کوچک، فراوان و به رنگ سفید مایل به کرم تا سفید مایل به سبز هستند. این گلها در گلآذینهای خوشهای تا پانیکولی فشرده در انتهای شاخهها تشکیل میشوند. هر گل دارای پنج کاسبرگ و پنج گلبرگ کوچک و برجسته است و پرچمها نسبتاً نمایاناند. شکوفایی گل معمولاً در اواخر بهار تا میانه تابستان رخ میدهد و ظاهر گیاه را به صورت تودههای سفید ابریمانند در میآورد.
میوه و بذر
میوه به شکل کپسول کوچک، کروی تا اندکی سهلوبه، به قطر حدود ۳ تا ۵ میلیمتر است. رنگ میوه ابتدا سبز و در زمان رسیدگی قهوهای تیره تا سیاه میشود. هر کپسول معمولاً سه حجره دارد که در هر یک یک بذر کوچک، سخت و تیرهرنگ قرار میگیرد. بذرها سطحی صاف و براق دارند و برای جوانهزنی اغلب نیازمند دورهای از سرمادهی یا تیمار حرارتی هستند.
شرایط نگهداری چای نیوجرسی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک شنی یا لومی با زهکشی خوب، فقیرپسند، مقاوم به خشکی پس از استقرار، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
ویژگیهای کلی شرایط رشد
Ceanothus americanus یا چای نیوجرسی، درختچهای برگریز بومی آمریکای شمالی است که برای رشد مطلوب به محیطی نسبتاً خشک و آفتابی نیاز دارد. این گیاه برای باغهای کمتوقع و مناطق با مدیریت کم آبی بسیار مناسب است.
نور مناسب
بهترین رشد چای نیوجرسی در آفتاب کامل است؛ یعنی دستکم ۶ ساعت نور مستقیم در روز. در نیمسایه نیز میتواند زنده بماند، اما تراکم شاخوبرگ و شدت گلدهی کاهش مییابد. در مناطق بسیار گرم، وجود سایهی سبک عصرگاهی میتواند از تنش گرمایی جلوگیری کند.
دما و تحمل سرما و گرما
این گونه دامنهی دمایی گستردهای را تحمل میکند و در بسیاری از مناطق سردسیر تا حدوداً ۲۰- درجهی سانتیگراد (بسته به رقم و باد) مقاوم است. تابستانهای گرم و نسبتاً خشک را بهخوبی تحمل میکند، مشروط بر آنکه خاک زهکشی مناسب داشته باشد. در نواحی بسیار سرد، کاشت در مکانهای محافظتشده از باد توصیه میشود.
رطوبت و نیاز آبی
چای نیوجرسی پس از استقرار، گیاهی کمنیاز به آبیاری است و خشکی متوسط را تحمل میکند. رطوبت بالای دائمی یا آبیاری بیش از حد، خطر پوسیدگی ریشه و بیماریهای قارچی را افزایش میدهد. در سال اول، آبیاری منظم برای استقرار ریشهها ضروری است، اما پس از آن فقط در دورههای خشکی طولانی باید آبیاری عمیق انجام شود.
خاک، زهکشی و pH
مهمترین شرط موفقیت این گیاه، خاک با زهکشی بسیار خوب است. در خاکهای شنی، لومی یا سنگلاخی عملکرد عالی دارد و از خاکهای سنگین و رسی اشباع از آب باید پرهیز شود. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مناسب است، ولی نسبتاً سازگار بوده و در خاکهای فقیر نیز رشد میکند. افزودن مواد آلی سبک (کمپوست کاملاً پوسیده) در زمان کاشت به بهبود تهویه و استقرار ریشهها کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :