۱۳۹۳ بیست و هشتم آذر

درخت آلوی پرنده

Berchemia discolorbird plum که به فارسی درخت آلوی پرنده نامیده میشود، گیاهی از خانواده عناب بومی آفریقای جنوبی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: 14 تا 30 درجه سانتیگراد خاک: خاک های غنی از مواد غذایی و بخوبی آبیاری و زهکشی شده

دانستنیهای علمی

نام علمي

Berchemia discolor

نام لاتين

bird plum

خانواده (تيره)

Rhamnaceae

جایگاه رده‌بندی و نام‌شناسی

Berchemia discolor که در فارسی با نام «درخت آلوی پرنده» شناخته می‌شود، از تیرهٔ Rhamnaceae (عنابیان) و از سردهٔ Berchemia است. این سرده شامل درختچه‌ها و درختان کوچک با برگ‌های ساده و میوه‌های شفت‌مانند است. صفت گونه‌ای discolor به تفاوت رنگ سطح رویی و زیرین برگ‌ها اشاره دارد.

منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی

خاستگاه طبیعی این گونه در آفریقای زیرصحرا است و پراکنش آن در بخش‌هایی از آفریقای جنوبی و جنوب‌شرقی قاره گزارش می‌شود. این گیاه در مناظر گرمسیری تا نیمه‌گرمسیری دیده می‌شود و در برخی مناطق به‌عنوان گونه‌ای بومیِ مهم در چشم‌اندازهای طبیعی و منابع خوراکی حیات‌وحش شناخته می‌شود.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه معمول Berchemia discolor شامل حاشیهٔ جنگل‌ها، جنگل‌های باز، بیشه‌زارها و نواحی نزدیک آبراهه‌هاست؛ جایی که دسترسی به رطوبت فصلی یا آب زیرسطحی وجود دارد. میوه‌ها نقش کلیدی در زنجیرهٔ غذایی دارند و توسط پرندگان و پستانداران خورده می‌شوند؛ این تعامل، پراکنش دانه‌ها را تسهیل کرده و به باززایی طبیعی گونه کمک می‌کند.

تاریخچهٔ شناخت علمی

این گونه در چارچوب سنت رده‌بندی گیاهان گلدار و با تکیه بر ویژگی‌های ریخت‌شناسی مانند شکل برگ، ساختمان گل و نوع میوه در سردهٔ Berchemia جای گرفت. ثبت‌های گیاه‌موزه‌ای و گزارش‌های فلوریستی در سده‌های نوزدهم و بیستم به تثبیت پراکنش و تمایز آن از گونه‌های نزدیک کمک کرده‌اند.

خصوصیات - معرفی

گیاه "برکمیا دیسکالر" یا "آلوی پرنده: گیاهی است درختچه ای یا درختی به طول 3 تا 20 متر؛ با تنه مستقیم و زبر، پوستی به رنگ خاکستری تیره که روی تنه در راستای طولی شیارها و فلس هایی دیده می شود. این گیاه دارای تاجی گرد می باشد. شاخه های جوان دارای منافذ قابل مشاهده ای هستند. شاخه چه ها بدون کرک یا دارای کرک هایی بسیار کوچک، متراکم و سفید رنگ می باشند.

برگ ها متناوب یا نیمه متقابل، یکپارچه یا کمی کنگره دار، در قسمت رویی براق ولی در قسمت زیرین به رنگ سبز مایل به زرد و کم رنگ تر، بیضوی، تخم مرغی یا بیضوی-تخم مرغی یا نیزه ای شکل هستند. این برگ ها دارای ابعاد 2 تا 9 سانتیمتر در 2 تا 5 سانتیمتر می باشند. دمبرگ ها بدون کرک یا دارای کرک هایی به طول 1 تا 1.8 هستند.

گل ها کوچک، منفرد، ظریف، کشیده یا بیضوی شکل و دارای 4 تا 5 میلیمتر قطر هستند. گل های جوان به رنگ سبز و گل های بالغ تر به رنگ قرمز دیده می شوند.

میوه خرمایی شکل، زرد رنگ، با ابعاد 20 میلیمتر در 8 میلیمتر، دارای یک تا دو بذر پهن و دارای گوشتی شیرین و خوردنی می باشد.

از زمان لقاح گل ها تا رسیدن میوه ها حدود 4 تا 5 ماه طول می کشد. شروع گلدهی متقارن است با آغاز فصل بارندگی در حالی که رسیدن میوه ها متقارن می شود با پایان فصل بارندگی. برای مثال در آفریقای جنوبی، گل ها در ماه های اکتبر تا ژانویه و میوه در ماه های ژانویه تا جولای بر روی درخت نمایان می شوند.

شرایط نگهداری درخت آلوی پرنده

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

14 تا 30 درجه سانتیگراد

خاک مورد نياز

خاک های غنی از مواد غذایی و بخوبی آبیاری و زهکشی شده

این گیاه در شرایط آب و هوایی مختلفی رشد اعم از نواحی نیمه خشک تا بارانی می کند. آلوی پرنده به صورت پراکنده در چمنزارهای نیمه بیابانی و جنگل ها یا ارتفاعات کم در امتداد رودخانه ها به خصوص روی تپه های موریانه ها یافت می شود.

آلوی پرنده نسبت به خشکی مقاوم است ولی نسبت به سرما و بادهای سرد مقاوم نمی باشد.

این گیاه به میزان 300 تا 1200 میلیمتر بارندگی و دمای 14 تا 30 درجه سانتیگراد جهت رشد نیاز دارد. آلوی پرنده در انواع مختلفی از خاک ها بخوبی رشد می کند. بهترین نوع خاک برای این گیاه خاک های به خوبی آبیاری شده و با زهکش مناسب است.

این درخت، درختی سریع الرشد است به طوری که در سال حدود 600 تا 800 میلیمتر رشد می کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه های این گیاه دارای طعمی شیرین، خرمایی و بسیار دلپذیر است. قند موجود در این میوه بیش از 30 درصد و بذرهای آن دارای طعمی مشابه طعم گردو هستند. میزان ویتامین ث میوه ها نیز حدود 65 میلی گرم در 100 گرم میوه می باشد. میوه های آن را می توان بصورت جوشیده به همراه ذرت استفاده نمود. یک نوشیدنی الکلی قوی نیز از میوه های این گیاه تهیه می شود. میوه های بزرگتر پس از جمع آوری، خشک و انبار شده و به مصرف مردم در نواحی مرغزار آفریقای جنوبی می رسد.

از برگ های این گیاه نیز نوشیدنی تهیه می شود که مانند چای به مصرف می رسد.

گل های این گیاه نیز برای زنبورهای عسل جذاب می باشند.

چوب این درخت از چوب های بسیار ارزشمند در نواحی آفریقای جنوبی است. این چوب بسیار مناسب برای ساختان لوازمی مانند میز و صندلی است.

ریشه های این درخت نیز ارزش دارویی دارند.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - درخت آلوی پرنده

نحوه تکثیر درخت آلوی پرنده

تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد. بذرها دارای پوسته سخت هستند که برای شکستن خواب و افزایش جوانه زنی می توان از تیمارهای خراش دهی یا غوطه ور ساختن در آب گرم به مدت 12 ساعت استفاده نمود.