۱۴۰۴ ششم دی

سئانوتوس کونکا (یاس کالیفرنیایی)

این گیاه با نام علمی Ceanothus concha و نام مرسوم (Concha Ceanothus) که به فارسي سئانوتوس کونکا (یاس کالیفرنیایی) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rhamnaceae بومي رقم باغی زینتی با منشأ گونه‌های بومی کالیفرنیا، سازگار با بوته‌زارهای چاپارال و مناطق مدیترانه‌ای غرب آمریکا مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک و شنی یا لومی با زهکشی عالی، فقیرپسند، حساس به آبیاری زیاد، با pH خنثی تا کمی اسیدی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام‌گذاری

Ceanothus concha که در فارسی گاهی «یاس کالیفرنیایی» نامیده می‌شود، به خانواده Rhamnaceae (خانواده عناب) تعلق دارد. این گونه در سرده Ceanothus قرار می‌گیرد که شامل بیش از ۵۰ گونه بوته‌ای آمریکای شمالی است. نام «concha» در لاتین به معنای صدف است و به شکل خمیده شاخه‌ها و آرایش گل‌آذین شباهت دارد. این گونه یک دورگه (هیبرید) باغبانی است که از تلاقی چند گونه وحشی کالیفرنیایی به‌دست آمده است.

منطقه بومی و پراکنش

خاستگاه ژنتیکی Ceanothus concha نواحی مدیترانه‌ای کالیفرنیا در آمریکای شمالی است. گونه‌های والد آن در دامنه‌های ساحلی، کوهپایه‌ها و تپه‌های خشک کالیفرنیا و بخش‌هایی از اورگن یافت می‌شوند. این نواحی با زمستان‌های ملایم و مرطوب و تابستان‌های گرم و خشک مشخص می‌شوند که الگوی کلاسیک اقلیم مدیترانه‌ای است.

زیستگاه طبیعی و بوم‌شناسی

زیستگاه طبیعی Ceanothusها عمدتاً در جوامع گیاهی «Chaparral» و «Woodland» است؛ بوته‌زارهای خشک و پرآفتاب با خاک‌های فقیر و اغلب اسیدی. بسیاری از گونه‌های Ceanothus به‌عنوان گیاهان تثبیت‌کننده نیتروژن در اکوسیستم عمل می‌کنند و در ریشه خود همزیستی با باکتری‌های ویژه دارند. این ویژگی آن‌ها را به عناصر مهم در بازسازی پوشش گیاهی پس از آتش‌سوزی‌های طبیعی تبدیل می‌کند.

تاریخچه معرفی و کشت باغبانی

Ceanothus concha در اوایل قرن بیستم به‌عنوان یک رقم زینتی در باغ‌های کالیفرنیا و سپس اروپا معرفی شد. محبوبیت این گونه به‌دلیل گل‌آذین‌های انبوه آبی تا آبی-بنفش و توانایی رشد در خاک‌های فقیر و شیب‌دار است. از دهه ۱۹۵۰ به بعد، برنامه‌های اصلاح نژادی متعددی برای ایجاد ارقام مقاوم‌تر به سرما و رطوبت در بریتانیا و فرانسه انجام شد. امروزه Ceanothus concha نمونه‌ای شاخص از «بومی‌سازی گیاهان وحشی کالیفرنیایی» در باغبانی جهانی به شمار می‌رود.

خصوصیات - معرفی

ویژگی‌های کلی گیاه سئانوتوس کونکا

Ceanothus concha یک درختچه همیشه‌سبز با قامت نسبتاً فشرده است که معمولاً بین ۱ تا ۲ متر ارتفاع می‌گیرد و پهنایی تا حدود ۲٫۵ متر ایجاد می‌کند. فرم کلی گیاه گنبدی و متراکم است و شاخسار آن بوته‌ای و گسترده می‌باشد که برای پوشش بصری بسیار مناسب است.

ساقه و شاخسار

ساقه‌ها چوبی، باریک و به شدت منشعب هستند و با رشد، بافتی نسبتاً خشن و نیمه‌شیاردار پیدا می‌کنند. رنگ شاخه‌های جوان سبز تا سبز متمایل به قرمز است و با افزایش سن قهوه‌ای تا خاکستری می‌شود. الگوی منشعب و افقی‌ـ‌قوسی شاخه‌ها، فرم آرک‌مانند و ظریفی به بوته می‌دهد که در طراحی منظر اهمیت زیادی دارد.

برگ‌ها

برگ‌ها کوچک، ساده و همیشه‌سبز هستند و معمولاً ۱ تا ۳ سانتی‌متر طول دارند. شکل برگ‌ها تخم‌مرغی تا بیضی است و حاشیه آن‌ها عموماً دندانه‌دار ریز یا کمی موج‌دار است. سطح رویی برگ سبز تیره و براق بوده و سطح زیرین روشن‌تر و گاه کمی کرک‌دار است. اندازه کوچک و بافت چرمی برگ‌ها به مقاومت گیاه در برابر خشکی کمک می‌کند و در عین حال تضاد زیبایی با توده گل‌ها ایجاد می‌کند.

گل‌ها و گل‌آذین

گل‌ها بسیار ریز ولی به شدت متراکم بوده و در خوشه‌های پرپشت (خوشه‌های خوشه‌ای یا پانیکولی) در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند. رنگ گل‌ها معمولاً آبی سیر تا آبی بنفش است و در زمان گلدهی، بوته به صورت یک توده آبی پررنگ دیده می‌شود. هر گل به تنهایی کوچک است اما اجتماع انبوه آن‌ها جلوه‌ای ابری‌شکل و معطر ایجاد می‌کند که برای جذب حشرات گرده‌افشان بسیار مؤثر است.

میوه و بذر

میوه‌ها به صورت کپسول‌های کوچک، کروی تا اندکی سه‌لوبه هستند که پس از گلدهی شکل می‌گیرند. رنگ آن‌ها ابتدا سبز و سپس به قهوه‌ای تیره تا سیاه متمایل می‌شود. درون هر کپسول چند بذر سخت و کوچک وجود دارد. اندازه میوه و بذر نسبت به اندازه بوته بسیار کوچک است و نقش بصری کمتری نسبت به گل‌ها دارد، اما در تکثیر طبیعی گونه اهمیت دارد.

شرایط نگهداری سئانوتوس کونکا (یاس کالیفرنیایی)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار سبک و شنی یا لومی با زهکشی عالی، فقیرپسند، حساس به آبیاری زیاد، با pH خنثی تا کمی اسیدی

معرفی شرایط کلی محیط رشد سئانوتوس کونکا

سئانوتوس کونکا (یاس کالیفرنیایی) در اصل گیاهی همیشه‌سبز و مقاوم به خشکی است. این گیاه برای عملکرد مطلوب نیازمند محیطی آفتاب‌گیر، خاک خوب‌زهکش و آبیاری محدود است. سازگاری بالای آن با اقلیم‌های مدیترانه‌ای و ساحلی، آن را برای باغ‌های کم‌نگه‌داری مناسب می‌سازد.

دما و تحمل سرما و گرما

این گیاه در دمای حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. سئانوتوس کونکا معمولاً تا حدود منفی ۱۰ درجه سانتی‌گراد را در خاک خشک و زهکش‌دار تحمل می‌کند اما سرمای طولانی همراه با رطوبت زیاد خاک می‌تواند به ریشه‌ها آسیب بزند. گرمای تابستانی تا حدود ۳۰–۳۵ درجه با وجود خاک عمیق و آبیاری منظم به‌خوبی تحمل می‌شود.

نور و مکان کاشت

این گونه برای گلدهی فراوان به آفتاب کامل (حداقل ۶ ساعت نور مستقیم) نیاز دارد. در مناطق بسیار گرم، دریافت آفتاب صبح و نیم‌سایه‌ی بعدازظهر می‌تواند از سوختگی برگ‌ها جلوگیری کند. کاشت در مکان‌های بادگیر ملایم به خشک شدن سطح برگ‌ها کمک کرده و خطر بیماری‌های قارچی را کاهش می‌دهد.

رطوبت هوا و آبیاری

سئانوتوس کونکا رطوبت متوسط هوا را می‌پسندد و در مناطق خشک، در صورت استقرار کامل، به آبیاری کم اما عمیق نیاز دارد. غرقابی شدن خاک یا آبیاری مکرر سطحی باعث پوسیدگی ریشه و کاهش طول عمر گیاه می‌شود. اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری به‌خوبی خشک شود.

خاک، زهکشی و تغذیه

بهترین بستر، خاک سبک با زهکشی عالی است؛ ترکیبی از خاک باغچه، ماسه شسته و کمی مواد آلی پوسیده. خاک‌های کمی اسیدی تا خنثی (pH حدود ۶ تا ۷) مناسب‌ترند. از کوددهی سنگین نیتروژنه پرهیز کنید، زیرا رشد شاخ‌وبرگ ضعیف و عمر گیاه را کوتاه می‌کند. افزودن کمپوست به‌صورت محدود در پاییز، تغذیه تدریجی و پایدار فراهم می‌سازد.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

چای نیوجرسی یاس درختی کالیفرنیا سیانوتوس زگیل‌برگ

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

چوب‌آهن سیاه (آیرونوود) سَرخسک اروپایی (رامنوس معمولی) یاس درختی کالیفرنیا عناب

  محسن شهاب الدین