بونسای بادام پرسپولیسی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی علمی

Sageretia theezans از تیرهٔ Rhamnaceae (عناب‌سانان) است و در جنس Sageretia قرار می‌گیرد. این جنس شامل درختچه‌ها و درختان کوچکِ همیشه‌سبز یا نیمه‌همیشه‌سبز است که به‌طور کلی به سازگاری با شرایط گرم و نسبتاً خشک شناخته می‌شوند.

منطقه بومی و پراکنش

زادگاه S. theezans عمدتاً شرق و جنوب‌شرقی آسیا است و گزارش‌های فلوریستی آن را از بخش‌هایی از چین (به‌ویژه نواحی جنوبی و شرقی)، همچنین پیرامون مناطق هم‌اقلیم در آسیا ثبت کرده‌اند. پراکنش طبیعی آن با اقلیم‌های موسمیِ گرم تا معتدلِ گرم همخوانی دارد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

این گونه معمولاً در حاشیهٔ جنگل‌ها، دامنه‌های کم‌ارتفاع، بیشه‌زارها و نواحی بوته‌زار دیده می‌شود؛ زیستگاه‌هایی که نور پراکنده تا آفتاب ملایم و خاک‌های با زهکش مناسب دارند. از دید بوم‌شناسی، توانایی تشکیل شاخه‌زایی متراکم و تحمل هرس‌پذیری بالا به آن کمک می‌کند در محیط‌های بازترِ حاشیه‌ای رقابت کند. ترکیب برگ‌های کوچک و ریزشاخه‌ها، آن را برای فرم‌دهی بونسای از نظر مورفولوژیک مناسب می‌سازد.

تاریخچه و نام‌گذاری

نام علمی theezans در متون گیاه‌شناسی به پیوندهای تاریخیِ نام‌گذاری با منابع کلاسیک و توصیف‌های اولیه در فلورهای آسیایی اشاره دارد. این گیاه در دهه‌های اخیر به دلیل ویژگی‌های ریخت‌شناسی (ریزبرگی و شاخه‌دهی) و قابلیت پاسخ به تربیت، در بازارهای باغبانی و به‌ویژه در قالب بونسای شناخته‌تر شده است؛ هرچند خاستگاه آن یک گونهٔ طبیعی در زیست‌بوم‌های آسیای شرقی است، نه گیاهی صرفاً زینتی.

خصوصیات - معرفی

ساقه و پوست

بونسای Sageretia theezans دارای ساقه‌هایی باریک تا نیمه‌چوبی است که با افزایش سن، به‌تدریج حالت چوبی و پیچ‌خورده پیدا می‌کنند و برای فرم‌دهی بونسای مناسب‌اند. پوست ساقه معمولاً خاکستری تا قهوه‌ای روشن است و در شاخه‌های مسن‌تر ممکن است کمی زبرتر و ترک‌دار به نظر برسد. شاخه‌زایی متراکم و تولید جوانه‌های جانبی فراوان، ظاهر تاج را پرپشت می‌کند.

برگ‌ها

برگ‌ها کوچک، بیضوی تا نیزه‌ای کوتاه و چرمی و براق هستند و اغلب لبه‌ای کمی دندانه‌دار دارند. اندازه برگ‌ها عموماً در مقیاس بونسای ریز و فشرده دیده می‌شود و رنگ آن‌ها از سبز روشن در رشد جدید تا سبز تیره در برگ‌های بالغ تغییر می‌کند. رگبرگ میانی ظریف اما قابل مشاهده است و چیدمان برگ‌ها روی شاخه‌ها نمایی منظم و متراکم ایجاد می‌کند.

گل‌ها

گل‌ها بسیار ریز و کم‌جلب‌توجه‌اند و معمولاً به رنگ سفید مایل به کرم دیده می‌شوند. گل‌آذین‌ها اغلب کوچک و در انتهای شاخه‌ها یا در زاویه برگ‌ها تشکیل می‌شوند و به دلیل اندازه کم، بیشتر از نزدیک قابل تشخیص‌اند. تراکم گل‌دهی می‌تواند در گیاهان بالغ افزایش یابد و ظرافت مینیاتوری بونسای را تقویت کند.

میوه

پس از گل‌دهی، میوه‌های گوشتی کوچک تشکیل می‌شود که ابتدا سبز بوده و در رسیدگی به قرمز تا ارغوانی تیره/سیاه تغییر رنگ می‌دهند. این میوه‌های ریز، کنتراست رنگی جذابی در میان برگ‌های سبز ایجاد می‌کنند و یکی از شاخصه‌های زینتی گیاه به شمار می‌آیند.

شرایط نگهداری بونسای بادام پرسپولیسی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 12 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک سبک مخلوط خاک هوموسی و پیت و تورب

دما و رطوبت مناسب بونسای بادام پرسپولیسی

بونسای Sageretia theezans محیط معتدل و بدون نوسان شدید دمایی را می‌پسندد. دمای ایده‌آل بین ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد است و در زیر ۸ درجه دچار آسیب می‌شود. محافظت از گیاه در برابر باد سرد و کولر مستقیم الزامی است. رطوبت نسبی حدود ۵۰–۷۰٪ با استفاده از سینی سنگریزه و آب یا مه‌پاشی ملایم روزانه مفید است.

نور و مکان قرارگیری

این بونسای به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. نور فیلترشده کنار پنجره جنوبی یا شرقی بهترین انتخاب است. تابش مستقیم و شدید ظهر می‌تواند باعث سوختگی برگ‌ها شود، درحالی‌که کمبود نور موجب برگ‌ریزی و رشد علفی می‌شود. در فصول کم‌نور می‌توان از نور مصنوعی کامل‌طیف استفاده کرد.

خاک، آبیاری و تهویه

بستر کشت باید سبک، با زهکش بالا و کمی اسیدی تا خنثی باشد؛ ترکیبی از آکاداما یا پرلیت، پیت‌ماس و کمی خاک برگ پوسیده مناسب است. بین دو آبیاری، سطح خاک باید کمی خشک شود اما هرگز کاملاً خشک یا همیشه غرقاب نماند. گلدان دارای سوراخ زهکش و تهویه مناسب اطراف گیاه، بدون جریان هوای شدید، برای پیشگیری از بیماری‌های قارچی ضروری است.

نحوه تکثیر بونسای بادام پرسپولیسی

تولیدمثل طبیعی Sageretia theezans در زیستگاه

Sageretia theezans در طبیعت به‌صورت درختچه‌ای همیشه‌سبز رشد کرده و اصلی‌ترین روش تولیدمثل آن بذر است. گل‌های ریز معطر، حشرات گرده‌افشان را جذب کرده و پس از گرده‌افشانی، میوه‌های کوچک گوشتی تشکیل می‌شود. این میوه‌ها توسط پرندگان خورده شده و بذرها از طریق دفع مدفوع در نقاط دورتر پراکنده می‌گردند. خواب بذر در طبیعت با گذر از دوره‌ی سرما و رطوبت فصلی شکسته می‌شود و نهال‌های جوان در بهار ظاهر می‌شوند.

روش‌های تکثیر در خانه با بذر

برای بونسای بادام پرسپولیسی، بذرها را باید از میوه‌ی کاملاً رسیده جدا و شسته و سپس ۲۴ ساعت در آب ولرم خیساند. بستر کاشت سبک (ترکیب کوکوپیت و پرلیت) آماده کرده، بذرها را سطحی بکارید و با لایه نازکی از خاک بپوشانید. رطوبت یکنواخت و دمای ۲۰–۲۵ درجه حفظ شود. جوانه‌زنی ممکن است چند هفته طول بکشد.

تکثیر رویشی با قلمه برای بونسای

ساده‌ترین روش خانگی، قلمه نیمه‌چوبی در اواخر بهار و تابستان است. قلمه‌های ۸–۱۰ سانتی‌متری با ۲–۳ گره انتخاب کرده، برگ‌های پایینی را حذف و انتهای آن را در هورمون ریشه‌زایی فرو ببرید. قلمه‌ها را در مخلوط پرلیت و پیت‌ماس قرار داده، گلدان را با پلاستیک شفاف پوشانده و در نور غیرمستقیم نگه دارید. پس از ریشه‌دهی، نشاها به گلدان اصلی بونسای منتقل می‌شوند.

درخت آلوی پرنده چای نیوجرسی سَرخسک اروپایی (رامنوس معمولی) یاس درختی کالیفرنیا