پیلی؛ میوه مغزیِ ارزشمند و روغن‌دار مناطق گرمسیری

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/08/01
پیلی؛ میوه مغزیِ ارزشمند و روغن‌دار مناطق گرمسیری
کاناریوم اواتوم Canarium ovatum که در جهان با نام‌های Pili و Philippine canarium شناخته می‌شود، در ایران نام رایج و تثبیت‌شده‌ای ندارد و معمولاً با نام «پیلی» یا «کاناریوم پیلی» معرفی می‌گردد. این گونه درختی همیشه‌سبز و نسبتاً بلند از خانواده Burseraceae است؛ برگ‌ها شانه‌ای و مرکب با چندین برگچه بیضوی تا نیزه‌ای و چرمی بوده و گل‌ها کوچک و خوشه‌ای هستند. میوه شفتی بیضوی با پوسته نسبتاً ضخیم و هسته سخت است که مغز خوراکی درون آن قرار دارد. پیلی در اقلیم‌های گرمسیری مرطوب با بارندگی مناسب، خاک‌های عمیق و زهکشی‌خوب و دمای یکنواخت بهترین رشد را نشان می‌دهد و به یخبندان حساس است. این گیاه بومی فیلیپین و عمدتاً زیستگاه آن جنگل‌های کم‌ارتفاع و نواحی ساحلی تا میان‌بند است و به دلیل مغز دانه بسیار ارزشمند و مصرف غذایی گسترده شهرت دارد.

Nargil_Canarium ovatum
نام علمي
Canarium ovatum
نام لاتين
pili nut
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :   Canarium ovatum عموما به پیلی شناخته می شود و از دسته ی درختان گرمسیری به حساب می آید. این گونه به خانواده ی تقریبا 600 گونه ای بورسِراسه تعلق دارد. در فیلیپین این میوه ی آجیلی بعنوان آجیل شناخته شده ای مصرف می شود. 

پیلی

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری : درخت پیلی درختی جذاب و متقارن همیشه سبز می باشد. ارتفاع آن بطور متوسط تا 20 متر بوده و چوب آن حالت صمغ دار می باشد. چوب تنه در مقابل باد مقاومت دارد. این گیاه دوپایه بوده و گلها در خوشه ها ظاهر می شوند. زمان گلدهی پیلی عطری در فضا پخش می شود.

میوه ی پیلی از نظر گیاهشناسی شفت بوده و 4 تا 7 سانتی متر طول و 2.3 تا 38 سانتی متر عرض دارد. وزن میوه ها 15.7 تا 45.7 گرم اندازه گیری شده است. پوست میوه در هنگام رسیدن آن نرم ، نازک ، براق و تقریبا سیاه است.

تولید متوسط درخت پیلی 100 تا 150 کیلوگرم میوه البته با پوسته است. سایز درخت متوسط می باشد.

pili nut

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز پیلی
شرایط گرمسیری
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز پیلی
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه پیلی
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز پیلی
غنی و زهکش دار

شرایط محیط رشد:

پیلی بومی مالزی بوده و خاک عمیق ، غنی و مواد مغذی ، زهکشی خوب و دمای گرم را ترجیح می دهد.  باران متوسط برای این گیاه از شرایط بهینه می باشد. پیلی به سمای ملایم و دمای کم مقاومت ندارد. بذور تا 137 روز انبارداری جوانه نمی زنند.

در کل در شرایط گرمسیری همچون دیگر میوه ها و درختان گرمسیری رشد بهینه دارد. 

Canarium ovatum

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:

پیلی از لحاظ مواد غذایی مغز میوه دارای میزان زیادی منگنز ، کلسیم ، فسفر و پتاسیم می باشد. منبع غنی چربی بوده و پروتئین زیادی نیز در بر دارد. 

محصول آن روغن زرد کمرنگی داشته و گلیسرید، پالمتیک اسید و اولئیک اسید دارد. روغن مغز ساقه می تواند استخراج شده . برای پخت و پز استفاده گردد. در صنعت صابون سازی نیز این روغن کاربرد فراوانی دارد.

نات یا میوه ی آجیلی پیلی خوردنی بوده و در مناطق بومی بعنوان آجیل مصرف دارد. 

طبع گرمی داشته و همچون بذرهای کدو برشته شده و طعم دلپذیری ایجاد می کند. نات ها در دسر های متنوعی و شیرینی و کیک های لذیذی استفاده می شود. بعنوان کباب نیز مصرف دارد. 

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - پیلی

مقابله به آفات پیلی


آفات مهم پیلی (Canarium ovatum)

مهم‌ترین آفات پیلی شامل سوراخ‌کننده‌های ساقه و شاخه، حشرات مکنده (شپشک‌ها و سپردارها) و آفات میوه‌خوار هستند. سوراخ‌کننده‌ها با ایجاد دالان در چوب باعث ضعف عمومی، خشکیدگی سرشاخه و کاهش باردهی می‌شوند؛ مکنده‌ها با تغذیه از شیره گیاهی موجب زردی برگ، ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌گردند.

برای کنترل، پایش منظم باغ، هرس و حذف شاخه‌های آلوده، جمع‌آوری و نابودی بقایای آلوده، و تقویت درخت با تغذیه متعادل توصیه می‌شود. استفاده از تله‌های نوری/فرمونی برای کاهش حشرات بالغ و کاربرد هدفمند روغن‌های باغبانی علیه شپشک‌ها در زمان‌های مناسب می‌تواند مؤثر باشد.


بیماری‌های رایج و نشانه‌ها

بیماری‌های مهم شامل پوسیدگی ریشه و طوقه (اُمیسِت‌ها مانند فیتوفتورا)، لکه‌برگی‌های قارچی و شانکرها است. پوسیدگی ریشه با پژمردگی، کاهش رشد و قهوه‌ای شدن بافت طوقه همراه است و در خاک‌های سنگین و آب‌مانده تشدید می‌شود.


روش‌های پیشگیری و مدیریت

بهبود زهکشی و پرهیز از آبیاری بیش از حد کلیدی‌ترین اقدام برای کاهش پوسیدگی ریشه است. ضدعفونی ابزار هرس، مدیریت سایه‌انداز برای کاهش رطوبت برگ، و حذف برگ‌ها/میوه‌های آلوده از گسترش لکه‌برگی جلوگیری می‌کند. در کانون‌های شدید، به‌کارگیری قارچ‌کش‌های توصیه‌شده محلی به‌صورت هدفمند و چرخشی، همراه با اقدامات بهداشتی، نتیجه بهتری می‌دهد.

پیلی

نحوه تکثیر پیلی

نحوه تکثیر گیاه :

تکثیر غیر جنسی یا رویشی پیلی از طریق پیوند جوانه و پیوند شاخه انجام می شود.
 در روش جنسی یا زایشی از طریق بذر اقدام می گردد و در کل تکثیر این درخت آسان نبوده ، به همین خاطر رقم های زیادی از این گیاه موجود نیست.

pili nut

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کندر و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بورسراسه - کندر و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.43 از ۵، بر اساس 7 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید