۱۳۹۴ بیستم تیر

کاناریوم اودونتوفیلوم

Canarium odontophyllumCanarium که به فارسی کاناریوم اودونتوفیلوم نامیده میشود، گیاهی از خانواده بورسراسه بومی ساراواک می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری خاک: خاک های آهکی

دانستنیهای علمی

نام علمي

Canarium odontophyllum

نام لاتين

Canarium

خانواده (تيره)

Burseraceae

جنس کاناریوم دارای حدود 100 گونه درخت مخصوص نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری است. این گیاهان به صورت طبیعی در نواحی گرمسیر آفریقا، جنوب و جنوب شرقی آسیا، اندونزی، مالزی، استرالیا و غرب جزایر اقیانوس آرام رشد می کنند.

یکی از گونه های این جنس گونه ی اودونتوفیلوم می باشد. این گونه به صورت درختی رشد کرده و میوه های کوچکی نیز تولید می کند که بسیار مورد علاقه ی بومیان منطقه می باشد. این درختان بومی ساراواک می باشند.

خصوصیات - معرفی

این درخت می تواند تا ارتفاع بیش از 36 متر رشد کند. شاخه های فرعی آن حدود 0.75 تا 3 سانتیمتر ضخامت داشته و بسیار انبوه می باشند. این شاخه ها اغلب در دوره جوانی کرکدار بوده و در دوره بلوغ بدون کرک و صاف دیده می شوند.

برگ ها دارای 3 تا 5 برگچه هستند. برگچه ها کشیده و دوکی، به طول 15 تا 40 سانتیمتر و عرض 5 تا 10 سانتیمتر، چرمی شکل، کم تراکم و دارای کرک های زیر می باشند. رگبرگ اصلی و میانی نیز اغلب برجسته و توسعه یافته است.

گل آذین ها جانبی یا تقریباً انتهایی هستند. گل آذین های نر به تعداد بیشتر و دارای 30 تا 50 سانتیمتر طول و گل آذین های ماده به تعداد کمتر و دارای 15 تا 20 سانتیمتر طول می باشند.

پوست خارجی میوه ها به رنگ تیره و براق در حالیکه که گوشت آنها به رنگ زرد و دارای یک بذر کشیده و طویل است. این میوه ها زمانی که می رسند سخت و غیرخوراکی هستند. برای مصرف خوراکی باید آنها را برای مدتی در آب گرم خیساند. مزه ی این میوه ها مشابه طعم و مزه ی آووکادو است و معمولاً با نمک یا ادویه های مخصوص خورده می شود. هر میوه دارای یک بذر می باشد.

شرایط نگهداری کاناریوم اودونتوفیلوم

نور مورد نياز

نور مورد نیاز گیاه کاناریوم اودونتوفیلوم

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری

خاک مورد نياز

خاک های آهکی

این درختان مخصوص نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری هستند. و اغلب در جنگل های نواحی پست و ارتفاعات بیش از 600 متر بالاتر از سطح دریا رشد می کنند. اغلب در دامنه ها یافت می شوند ولی گاهی اوقات نیز در کنار رودخانه ها و تالاب ها نیز می رویند. معمولاً روی خاک های سنگ آهکی رشد می کنند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه ها و بذرهای این گیاه ارزش خوراکی دارند.

از چوب این درختان به دلیل نرم بودن، کمتر استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - کاناریوم اودونتوفیلوم

مقابله به آفات کاناریوم اودونتوفیلوم

آفات رایج کاناریوم اودونتوفیلوم

مهم‌ترین آفات این درخت، شته‌ها، کنه‌های ریز و لارو برخی شب‌پره‌ها هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ و ضعف عمومی می‌شوند. کنه‌ها لکه‌های زرد ریز و زوال تدریجی برگ را ایجاد می‌کنند. لارو شب‌پره‌ها گاهی برگ‌ها را می‌جوند و کاهش فتوسنتز را در پی دارند. در شرایط مرطوب و متراکم، حمله حشرات چوب‌خوار نیز گزارش شده که به شاخه‌ها و تنه آسیب می‌زنند.

بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری

بیماری‌های قارچی مانند لکه‌برگی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه، در اقلیم‌های گرم و مرطوب شایع‌ترند. زهکشی ضعیف و آبیاری سنگین، زمینه گسترش قارچ‌ها را فراهم می‌کند. برای پیشگیری، باید بستر کشت سبک، گردش هوای مناسب و حذف برگ‌ها و شاخه‌های آلوده رعایت شود.

مدیریت و مبارزه تلفیقی

بهترین راهکار، مدیریت تلفیقی آفات و بیماری‌ها (IPM) است. استفاده از دشمنان طبیعی شته و کنه (مانند کفشدوزک‌ها)، تله‌های نوری برای پروانه‌ها و روغن‌های گیاهی یا صابونی، در کنار سموم کم‌خطر در صورت ضرورت توصیه می‌شود. ضدعفونی ابزار هرس، تناوب کشت در نهالستان و پایش منظم درختان، از بروز طغیان آفات و امراض جلوگیری می‌کند.

نحوه تکثیر کاناریوم اودونتوفیلوم

تولید مثل Canarium odontophyllum در طبیعت

Canarium odontophyllum در زیستگاه‌های گرمسیری جنوب‌شرق آسیا عمدتاً از طریق تولید بذر تکثیر می‌شود. گل‌ها معمولاً با گرده‌افشانی حشرات به‌ویژه زنبورها بارور می‌گردند و سپس میوه‌های گوشتی تشکیل می‌شوند. پراکنش بذر بیشتر به کمک جانوران میوه‌خوار انجام می‌گیرد؛ پرندگان و پستانداران با خوردن میوه و دفع یا رهاسازی هسته، بذر را در فاصله‌ای از گیاه مادر پخش می‌کنند.

تکثیر در خانه با بذر

برای تکثیر خانگی، هسته‌های سالم از میوه رسیده انتخاب و بقایای گوشت میوه کاملاً پاک شود. بذرها در بستر سبک و زهکش‌دار (مانند ترکیب کوکوپیت و پرلیت) در گرما و رطوبت یکنواخت بهتر جوانه می‌زنند. کاشت کم‌عمق، آبیاری منظم بدون غرقابی، و دمای ثابت (حدود 25 تا 30 درجه سانتی‌گراد) توصیه می‌شود؛ جوانه‌زنی ممکن است زمان‌بر باشد.

تکثیر غیرجنسی (قلمه و پیوند)

قلمه‌گیری از شاخه‌های نیمه‌خشبی در شرایط گلخانه‌ای و با هورمون ریشه‌زا می‌تواند انجام شود، اما موفقیت آن وابسته به رطوبت بالا و کنترل قارچ است. پیوند (مانند پیوند شکمی یا اسکنه) برای حفظ ویژگی‌های درختان مرغوب روشی قابل اتکا است و معمولاً روی پایه‌های بذری هم‌گونه انجام می‌گیرد.