پیلی

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :   Canarium ovatum عموما به پیلی شناخته می شود و از دسته ی درختان گرمسیری به حساب می آید. این گونه به خانواده ی تقریبا 600 گونه ای بورسِراسه تعلق دارد. در فیلیپین این میوه ی آجیلی بعنوان آجیل شناخته شده ای مصرف می شود. 

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری : درخت پیلی درختی جذاب و متقارن همیشه سبز می باشد. ارتفاع آن بطور متوسط تا 20 متر بوده و چوب آن حالت صمغ دار می باشد. چوب تنه در مقابل باد مقاومت دارد. این گیاه دوپایه بوده و گلها در خوشه ها ظاهر می شوند. زمان گلدهی پیلی عطری در فضا پخش می شود.

میوه ی پیلی از نظر گیاهشناسی شفت بوده و 4 تا 7 سانتی متر طول و 2.3 تا 38 سانتی متر عرض دارد. وزن میوه ها 15.7 تا 45.7 گرم اندازه گیری شده است. پوست میوه در هنگام رسیدن آن نرم ، نازک ، براق و تقریبا سیاه است.

تولید متوسط درخت پیلی 100 تا 150 کیلوگرم میوه البته با پوسته است. سایز درخت متوسط می باشد.

شرایط نگهداری پیلی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز شرایط گرمسیری خاک مورد نياز غنی و زهکش دار

شرایط محیط رشد:

پیلی بومی مالزی بوده و خاک عمیق ، غنی و مواد مغذی ، زهکشی خوب و دمای گرم را ترجیح می دهد.  باران متوسط برای این گیاه از شرایط بهینه می باشد. پیلی به سمای ملایم و دمای کم مقاومت ندارد. بذور تا 137 روز انبارداری جوانه نمی زنند.

در کل در شرایط گرمسیری همچون دیگر میوه ها و درختان گرمسیری رشد بهینه دارد. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:

پیلی از لحاظ مواد غذایی مغز میوه دارای میزان زیادی منگنز ، کلسیم ، فسفر و پتاسیم می باشد. منبع غنی چربی بوده و پروتئین زیادی نیز در بر دارد. 

محصول آن روغن زرد کمرنگی داشته و گلیسرید، پالمتیک اسید و اولئیک اسید دارد. روغن مغز ساقه می تواند استخراج شده . برای پخت و پز استفاده گردد. در صنعت صابون سازی نیز این روغن کاربرد فراوانی دارد.

نات یا میوه ی آجیلی پیلی خوردنی بوده و در مناطق بومی بعنوان آجیل مصرف دارد. 

طبع گرمی داشته و همچون بذرهای کدو برشته شده و طعم دلپذیری ایجاد می کند. نات ها در دسر های متنوعی و شیرینی و کیک های لذیذی استفاده می شود. بعنوان کباب نیز مصرف دارد. 

مقابله به آفات پیلی

آفات مهم پیلی (Canarium ovatum)

مهم‌ترین آفات پیلی شامل سوراخ‌کننده‌های ساقه و شاخه، حشرات مکنده (شپشک‌ها و سپردارها) و آفات میوه‌خوار هستند. سوراخ‌کننده‌ها با ایجاد دالان در چوب باعث ضعف عمومی، خشکیدگی سرشاخه و کاهش باردهی می‌شوند؛ مکنده‌ها با تغذیه از شیره گیاهی موجب زردی برگ، ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌گردند.

برای کنترل، پایش منظم باغ، هرس و حذف شاخه‌های آلوده، جمع‌آوری و نابودی بقایای آلوده، و تقویت درخت با تغذیه متعادل توصیه می‌شود. استفاده از تله‌های نوری/فرمونی برای کاهش حشرات بالغ و کاربرد هدفمند روغن‌های باغبانی علیه شپشک‌ها در زمان‌های مناسب می‌تواند مؤثر باشد.

بیماری‌های رایج و نشانه‌ها

بیماری‌های مهم شامل پوسیدگی ریشه و طوقه (اُمیسِت‌ها مانند فیتوفتورا)، لکه‌برگی‌های قارچی و شانکرها است. پوسیدگی ریشه با پژمردگی، کاهش رشد و قهوه‌ای شدن بافت طوقه همراه است و در خاک‌های سنگین و آب‌مانده تشدید می‌شود.

روش‌های پیشگیری و مدیریت

بهبود زهکشی و پرهیز از آبیاری بیش از حد کلیدی‌ترین اقدام برای کاهش پوسیدگی ریشه است. ضدعفونی ابزار هرس، مدیریت سایه‌انداز برای کاهش رطوبت برگ، و حذف برگ‌ها/میوه‌های آلوده از گسترش لکه‌برگی جلوگیری می‌کند. در کانون‌های شدید، به‌کارگیری قارچ‌کش‌های توصیه‌شده محلی به‌صورت هدفمند و چرخشی، همراه با اقدامات بهداشتی، نتیجه بهتری می‌دهد.

نحوه تکثیر پیلی

نحوه تکثیر گیاه :

کاناریوم اودونتوفیلوم

درخت فیل (بورسرا ریزبرگ) کندر گیاه مُر درخت گامبو لیمبو (بورسرا سیماروبا)