معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - شمشاد معمولی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/11/26
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - شمشاد معمولی
شمشاد معمولی (*Buxus sempervirens*) درختچه‌ای همیشه‌سبز و کندرشد از تیرهٔ شمشادهاست که در ایران با نام‌های «شمشاد» و در برخی نواحی شمال «شمشاد هیرکانی/شمشاد خزری» نیز شناخته می‌شود؛ نام رایج جهانی آن *Common box* یا *Boxwood* است. این گیاه نورِ نیم‌سایه تا آفتاب ملایم را می‌پسندد (در گرمای شدید با آفتاب مستقیم ممکن است سوختگی برگ رخ دهد). دمای مناسب رشد معمولاً معتدل است و در برابر سرما نسبتاً مقاوم بوده و در حدود یخبندان‌های ملایم تا چندین درجه زیر صفر را تحمل می‌کند. رطوبت محیط متوسط تا نسبتاً بالا و خاک با زهکشی خوب (مرطوب ولی نه غرقابی) برای آن ایده‌آل است.

از نظر ظاهری دارای برگ‌های کوچک، چرمی، براق و بیضی با آرایش متقابل است و تاجی بسیار متراکم ایجاد می‌کند. گل‌ها کوچک، سبزـزرد و کم‌جلب‌توجه‌اند و میوه کپسولی کوچک تولید می‌شود. کاربرد اصلی شمشاد، زینتی است: در پرچین‌کاری، توپیار (فرم‌دهی) و فضای سبز رسمی بسیار مشهور است. چوب آن بسیار سخت و ریزبافت است و به‌طور سنتی در ابزارهای ظریف و کنده‌کاری به‌کار می‌رفته. در منابع دارویی سنتی نیز از آن یاد شده، اما به‌علت وجود آلکالوئیدها می‌تواند سمی باشد و مصرف خوددرمانی توصیه نمی‌شود.

Nargil_Buxus sempervirens
نام علمي
Buxus sempervirens
نام لاتين
common box
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

شمشاد معمولی گونه ای از گیاهان گلدهنده بوده و در جنس Buxus می باشد. 
این گیاه بومی نواحی غربی و جنوبی اروپا می باشد. همچنین در شمال آفریقا و جنوب آسیا از انگلستان تا شمال موروکو تا برخی نواحی مدیترانه ای مثل ترکیه نیز یافت می شود. 
 در ایران در مناطق مختلف استان های گرگان و مازندران و گیلان می روید.

شمشاد معمولی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه شمشاد معمولی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  شمشاد معمولی
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  شمشاد معمولی
شرایط نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  شمشاد معمولی
غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

شمشاد معمولی گونه ای همیشه سبز می باشد. بوته کوتاه بوده و از 1 تا 9 متر رشد می کند. محور آن تا 20 سانتی متر می رسد.
 انشعابات آن بصورت متقابل قرار گرفته اند. عادت رشد درختچه ای داشته و  شاخه های آن با زاویه گسترده یا کم و بیش خمیده است.
 برگ ها سطحی چرمی دارد و لبه های برگ ها بدون دندانه است. طول برگ ها در حدود 35-24 میلیمتر و عرض 14-10 میلیمتر دارند. 
 شکل برگ ها سرنیزه ای هست و در نیمه پایینی پهن تر و به طرف انتها باریک می شوند.
نوک برگ نسبتا کند و گرد است. رنگ دو سطح برگ ها سبز تیره است و سطح فوقانی درخشان است. 
گل ها فاقد ارزش زینتی است و گل سبز کم رنگ کوچک آن در فصل بهار شکوفا می شود.

common box


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد: 

شمشاد معمولی به اکثر خاک ها سازگار بوده و برای رشد بهینه باد زهکش خوبی داشته باشد. 
برای کوددهی استفاده از کود پوسیده دامی کافی است. آبیاری آن متوسط بوده و در حد معمول نیاز دارد.
 آبیاری متناوب در فصل رشد بطوری که خاک همیشه مرطوب بماند لازم است. خشکی کشیدن باعث آسیب به گیاه می شود. 
در فصل زمستان آبیاری را کاهش دهید تا حدی که خاک اطراف ریشه ها خشک نشود. کمبود رطوبت خاک باعث خشک شدن نوک برگ ها می شود.
 در مکان های آفتابی، نیمسایه و تمام سایه به خوبی رشد می کند. مقاومت این گیاه به سرما تا دمای 20-  درجه سانتی گراد می باشد. 
در مناطق گرم حفظ رطوبت خاک بسیار مهم است .هفته آخر خرداد بهترین زمان هرس اول گیاه هست و مرحله دوم هرس را می توان در اوایل فصل پاییز انجام داد و هرس را در زیر نور شدید آفتاب انجام ندهید. 

Buxus sempervirens

مقابله به آفات شمشاد معمولی

آفات مهم شمشاد معمولی

مهم‌ترین آفت شمشاد معمولی، آفت پروانه مینوز یا آفت شمشاد (Cydalima perspectalis) است که با تغذیه از برگ‌ها موجب خشکیدگی شاخه‌ها می‌شود. علائم شامل تارهای عنکبوتی ریز، برگ‌های سوراخ‌خورده و توده‌های فضولات سبز تیره است. از دیگر آفات می‌توان به شپشک‌ها و شته‌ها اشاره کرد که با مکیدن شیره گیاهی، زردی و ضعف عمومی بوته را ایجاد می‌کنند.

بیماری‌های قارچی و فیزیولوژیک

لکه برگی و مرگ سرشاخه ناشی از قارچ‌های Volutella و Cylindrocladium از بیماری‌های شایع شمشاد است که با لکه‌های قهوه‌ای، ریزش برگ و خشکیدگی تدریجی همراه است. تهویه نامناسب، آبیاری از بالا و رطوبت مداوم، خطر بیماری را افزایش می‌دهد. سوختگی برگ در اثر نور شدید یا کمبود رطوبت خاک نیز به‌صورت حاشیه‌های قهوه‌ای برگ‌ها دیده می‌شود.

روش‌های مقابله و مدیریت

پایه مدیریت، پیشگیری و پایش منظم بوته‌ها است. حذف و سوزاندن شاخه‌های آلوده، هرس به‌موقع و تأمین گردش هوای مناسب ضروری است. در آفت شمشاد، جمع‌آوری دستی لاروها و استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های اختصاصی (با رعایت برچسب) توصیه می‌شود. برای بیماری‌های قارچی، کاربرد قارچ‌کش‌های مناسب همراه با پرهیز از آبیاری بارانی و ضدعفونی ابزار هرس، به کنترل مؤثر کمک می‌کند.

شمشاد معمولی

نحوه تکثیر شمشاد معمولی

نحوه تکثیر گیاه :

 برای ازدیاد شمشاد معمولی می توان با قلمه گیری از این گیاه و ریشه دار کردن آنها اقدام نمود . 
قلمه ها را می توان از چوب نرم، چوب نیمه سخت و چوب سخت تهیه کرد.

common box

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردها:

 هرس شمشاد معمولی به اشکال گوناگون نمای بسیار زیبا و جذابی به فضای سبز می دهد. 
شمشاد معمولی به عنوان گیاهی برای مرزبندی و پرچین به کار می رود.
 برگ ها و پوست ریشه آن مصرف دارویی داشته  و خواص درمانی تصفیه کننده خون ، معرق و ملین است.
 همچنین عصاره این گیاه خواص تب بر، گندزا و التیام بخش دارد و  عفونت های مجاری و درد های همراه با تب، روماتیسم، نقرس، سیفلیس، درد های عصبی، صرع، زخم های معمولی و عفونی را بهبود می بخشد. 

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - شمشاد معمولی

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.43 از ۵، بر اساس 14 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید