نام علمي
Butia eriospatha
نام لاتين
WOOLY JELLY PALM
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Butia eriospatha با نام رایج «نخل ژلهای کرکی» یک گونه از تیرهٔ Arecaceae (نخلان) است. این گیاه در سردهٔ Butia قرار میگیرد؛ سردهای از نخلهای پرمانند (pinnate) آمریکای جنوبی که از نظر ریختشناسی و ژنتیکی با گروهی از نخلهای همزیست در زیستبومهای نیمهگرمسیری پیوند دارد. صفت گونهای eriospatha به وجود اسپاتِ کرکدار (پوشش محافظ گلآذین) اشاره دارد که یک ویژگی تشخیصی مهم در شناسایی این گونه است.
منطقه بومی و زیستگاه
خاستگاه طبیعی Butia eriospatha جنوب برزیل است و پراکنش آن عمدتاً با نواحی مرتفعتر و خنکترِ نیمهگرمسیری همپوشانی دارد. این گونه در زیستگاههایی مانند علفزارهای باز، حاشیهٔ جنگلها و چشماندازهای موزاییکی رشد میکند؛ جایی که تابش مستقیم خورشید، نوسان دمایی و خاکهای با زهکشی مناسب رایجاند. سازگاری با زمستانهای خنکتر در مقایسه با بسیاری از نخلها، از ویژگیهای بومشناختی برجستهٔ آن به شمار میآید.
تاریخچهٔ شناخت علمی و اهمیت گیاهجغرافیایی
این گونه در چارچوب مطالعات گیاهشناسی آمریکای جنوبی و بازنگریهای تبارشناختیِ نخلان توصیف و تثبیت شد. پراکنش محدود و وابستگی به زیستگاههای خاص باعث شده است که Butia eriospatha از دیدگاه گیاهجغرافیایی، گونهای شاخص برای بررسی تکامل نخلها در اقلیمهای نیمهگرمسیریِ مرتفع باشد و در پژوهشهای تنوع زیستی منطقهای مورد توجه قرار گیرد.
![نخل ژله ای کرکی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک هایی با پی اچ کمی اسیدی تا خنثی
|
نخل ژله ای پشمی یکی از جنس های خانواده نخل ها است که بومی برزیل بوده و فقط در این نواحی یافت می شود.
درخت نخل ژله ای پشمی، مانند سایر نخل ها دارای یک نته ی منفرد و اصلی است. این تنه معمولاً تا حدود 3 تا 5 متر ارتفاع و 30 تا 50 سانتیمتر قطر رشد می کند.
برگ ها به رنگ سبز بوده و طولشان از 60 سانتیمتر تا 1.2 متر متغیر است. این برگ ها همیشه سبز می باشند.
گل ها و میوه ها به رنگ های زرد تا قرمز مشاهده می شوند. اسپات ها به رنگ قهوه ای و پوشیده از کرک است. میوه های این گیاه گرد و خوراکی می باشد.
زمان گلدهی این گیاهان، اواخر زمستان تا اوایل بهار است.
![WOOLY JELLY PALM]()
شرایط محیط رشد
این گیاه از نظر نیاز نوری به نور کامل نیاز دارد.
نسبت به خشکی مقاوم بوده و برای کشت در زمین های خشک یا شور مناسب می باشد. ولی برای رشد بهینه به آبیاری منظم نیاز دارد. میزان آبیاری و رطوبت برای این گیاه نباید زیاد باشد.
پی اچ مناسب خاک برای آن حدود 5.6 تا 7.5 است.
این گیاه یکی از نخل های مقاوم به سرما نیز محسوب می شود. و در ارتفاعات 1000 متر بالاتر از سطح دریا نیز می تواند رشد کند.
![Butia eriospatha]()
مقابله به آفات نخل ژله ای کرکی
آفات مهم نخل ژلهای کرکی (Butia eriospatha)
مهمترین آفات این نخل شامل شپشکهای آردآلود، کنههای ریز و سوسکهای ساقهخوار هستند. شپشکها با ترشح عسلک موجب رشد کپک دودهای روی برگ میشوند و تضعیف عمومی گیاه را در پی دارند. کنهها لکههای زرد و نقرهای روی برگها ایجاد میکنند و در گرما و خشکی فعالترند. سوسکهای ساقهخوار میتوانند به بافتهای داخلی تاج و تنه آسیب بزنند و در صورت بیتوجهی موجب پوسیدگی ثانویه شوند.
بیماریها و روشهای مدیریت
بیماریهای قارچی مانند لکه برگی و پوسیدگی طوقه در خاکهای سنگین و زهکشی نامناسب شایعترند. برای پیشگیری، کاشت در بستر با زهکشی خوب، پرهیز از آبیاری بیش از حد و جلوگیری از خیس ماندن طولانی برگها ضروری است. برگها و بقایای آلوده باید حذف و نابود شوند. در صورت بروز علائم شدید، استفاده محدود و هدفمند از قارچکشهای مسدار توصیه میشود.
کنترل تلفیقی آفات
برای کنترل شپشک و کنه، شستوشوی تاج با آب تحت فشار ملایم، استفاده از روغنهای ولک یا صابونی و رعایت بهداشت محیط مفید است. حفظ تهویه مناسب، آبیاری منظم ولی غیرایستا و تقویت تغذیه، مقاومت نخل را در برابر آفات و امراض بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
![نخل ژله ای کرکی]()
نحوه تکثیر نخل ژله ای کرکی
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذر و کشت های درون شیشه ای در محیط های ژلاتین و آگار صورت می گیرد.
بذرها برای جوانه زنی، به چند هفته تا چند ماه زمان نیاز دارند.
میوه های این گیاه ارزش خوراکی دارند و از آنها در تهیه ژله ها و مرباها استفاده می شود. همچنین توسط بسیاری از پستانداران نیز خورده می شوند.
علاوه بر استفاده از میوه ها، از این گیاه به عنوان گیاهی زینتی نیز می توان استفاده کرد.