این گیاه با نام علمی Aloe barberae و نام مرسوم (Tree Aloe) که به فارسي آلوئه درختی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Xanthorrhoeaceae بومي بومی جنوب آفریقا؛ بهویژه آفریقای جنوبی، موزامبیک و اسواتینی، و بهطور طبیعی در مناطق گرم، نیمهخشک، دامنههای سنگلاخی و جنگلهای باز رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک شنی یا سنگریزهای با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 6 تا 7.5
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
آلوئه درختی با نام علمی Aloe barberae (در برخی منابع Aloidendron barberae) از تیره Asphodelaceae و زیرتیره Asphodeloideae است. این گونه بهطور سنتی در جنس Aloe قرار میگرفت اما بر اساس دادههای مولکولی و ریختشناسی به جنس مستقل Aloidendron منتقل شده است. این گیاه از دیدگاه تکاملی در گروه آلوئههای درختمانند قرار میگیرد که با آلوئههای علفی و روزتکوچک تفاوت واضحی دارند.
ویژگیهای مورفولوژیک شاخص
آلوئه درختی یکی از بزرگترین گونههای آلوئهمانند است و میتواند به ارتفاع بیش از ۱۵ متر برسد. تنه چوبی منشعب و پوست خاکستریرنگ، آن را به یک «شبهدرخت» واقعی در میان ساکولنتها تبدیل میکند. برگها ضخیم، ساکولنت، سبز تا سبز مایل به آبی و به صورت دستهای در انتهای شاخهها متمرکز هستند. گلآذین خوشهای، استوانهای تا مخروطی و معمولاً به رنگ صورتی تا نارنجی است که در زمستان تا اوایل بهار ظاهر میشود.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زادگاه طبیعی Aloe barberae در جنوب شرقی آفریقا، بهویژه موزامبیک، اسواتینی و شرق آفریقای جنوبی است. این گونه در درههای رودخانهای گرم، جنگلهای حاشیهرودخانه و دامنههای صخرهای رشد میکند. زیستگاههای طبیعی آن معمولاً دارای زمستانهای خشک، تابستانهای گرم و خاکهای نسبتاً فقیر اما با زهکش بسیار خوب هستند. حضور این گونه در شیبها و سواحل صخرهای، نشاندهنده سازگاری بالای آن با کمآبی و تابش شدید آفتاب است.
تاریخچه علمی و اهمیت پژوهشی
Aloe barberae در اواخر قرن نوزدهم توصیف شد و نام گونهای آن به افتخار گیاهشناس بریتانیایی W.T. Thiselton-Dyer یا شخصیتهای همدورهاش در منابع مختلف نسبت داده شده است. بازنگریهای تبارشناختی سده ۲۱، این گونه را در مرکز بحثهای ردهبندی آلوئههای درختمانند قرار داد و منجر به جداسازی جنس Aloidendron شد. این گیاه برای مطالعه سازگاریهای ساختمانی به خشکی، فیزیولوژی متابولیسم CAM و تکامل ساکولنتهای درختی در اقلیمهای نیمهخشک اهمیت ویژهای دارد.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی Aloe barberae
Aloe barberae یک آلوئه درختی عظیمالجثه است که در زیستگاه طبیعی میتواند تا حدود ۱۰–۱۵ متر ارتفاع برسد. فرم کلی گیاه شبیه درخت با تنه مشخص و تاج چتری متراکم از برگها است. این گونه از نظر اندازه، یکی از بزرگترین آلوئهها در جهان به شمار میرود.
ساقه و تنه
تنه در Aloe barberae ضخیم، چوبی و نسبتاً صاف است و با افزایش سن، پوست آن به رنگ قهوهای خاکستری در میآید. شاخهها در قسمت بالای تنه منشعب شده و ساختاری چتری یا گلدانی شکل ایجاد میکنند. در محل اتصال برگهای قدیمی، جای زخمهای حلقهای روی ساقه باقی میماند که الگوی مشخصی به تنه میدهد.
برگها
برگها بلند، باریک تا نیزهای، و در انتها کمی خمیده هستند و میتوانند به طول ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر برسند. سطح برگ سبز تا سبز مایل به خاکستری است و گاهی تهرنگ صورتی یا مسی در نوک و لبهها دیده میشود. لبه برگها دارای دندانههای کوتاه و تیز به رنگ قهوهای تا قرمز تیره است. برگها به صورت روزت متراکم در انتهای شاخهها قرار گرفته و ظاهری باشکوه و معماریگونه ایجاد میکنند.
گلآذین و گلها
گلآذین در Aloe barberae به صورت خوشهای (raceme) ایستاده است که از میان تاج برگها خارج میشود. ساقه گلدهنده ضخیم و نسبتاً بلند است و خوشههایی استوانهای تا کمی مخروطی را حمل میکند. گلها لولهای شکل، کشیده و آویزان بوده و به رنگ صورتی تا قرمز مایل به نارنجی دیده میشوند. پرچمها غالباً اندکی از لوله گل بیرون میزنند و کنتراست زیبایی با رنگ زمینه گل ایجاد میکنند.
ریشه و سایر ویژگیهای اندامی
سیستم ریشهای عمیق و گسترده است و برای تحمل خشکی و تثبیت تنه سنگین تکامل یافته است. بافتهای آبدار در برگ و تا حدی در ساقه، آب را ذخیره میکنند و ظاهری گوشتی به اندامها میدهند. ساختار اندامهای این گیاه بهطور کامل با زیست در مناطق گرم، خشک و پرنور سازگار شده است.
شرایط نگهداری آلوئه درختی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک شنی یا سنگریزهای با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ ترجیحاً خاک خنثی تا کمی اسیدی؛ pH حدود 6 تا 7.5
|
نور و مکان مناسب
آلوئه درختی (Aloe barberae) گیاهی آفتاپدوست است. بهترین رشد آن در نور زیاد و مستقیم خورشید رخ میدهد، بهویژه در مناطق با زمستانهای ملایم. در فضای باز، مکانهای باز و آفتابی با گردش هوای خوب مناسباند. در فضای داخل، باید کنار پنجرههای جنوبی یا غربی با نور فیلترشده قرار گیرد و از سایه طولانیمدت پرهیز شود، زیرا باعث رشد علفی و تضعیف ساقه میگردد.
دما و تحمل سرما
این گونه در دمای ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. دمای کمتر از ۵ درجه و یخبندان میتواند به بافتهای گوشتی گیاه آسیب جدی وارد کند. در مناطق سرد، کاشت در گلدان بزرگ و جابهجایی به فضای محافظتشده در زمستان توصیه میشود. شوکهای ناگهانی دمایی باید حداقل شود تا از ترک خوردن یا پوسیدگی تنه جلوگیری گردد.
رطوبت و آبیاری
آلوئه درختی ذاتاً خشکپسند است و رطوبت نسبی متوسط تا کم را ترجیح میدهد. آبیاری باید عمیق اما با فواصل نسبتاً طولانی انجام شود، بهطوریکه خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. رطوبت بالای مداوم و آبیاری بیش از حد، مهمترین عامل پوسیدگی ریشه و تنه است. در زمستان آبیاری را به حداقل برسانید.
خاک و زهکشی
بهترین بستر برای آلوئه درختی خاک بسیار سبک با زهکشی بالا است. ترکیبی از ماسه شسته درشت، پرلیت و مقدار کمی خاک باغچه یا کمپوست رسیده مناسب است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) توصیه میشود. استفاده از گلدان یا بستر با سوراخهای خروج آب کافی ضروری است تا آب راکد در اطراف ریشه باقی نماند و خطر بیماریهای قارچی کاهش یابد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :