گل جعفری

دانستنیهای علمی

‏گیاهی یکساله یا چند ساله‌است، این گل دارای ۵۶ گونه و از خانوادهٔ گل آفتابگردان بوده و بومی امریکای شمالی و جنوبی است. گل جعفری محل‌های گرم و آفتابی را دوست داشته و بذر آن‌ها را از نیمه اسفند تا آخر فرودین در خزانه می کارند.گونه‌هایی از آن که در باغ‌ها و باغچه‌ها کاشته می‌شوند شامل: جعفری افریقایی (به انگلیسی: Tagetes erecta)‏ که گل‌های بزرگ به رنگ نارنجی یا زرد دارد.
قرنفل هند (به انگلیسی: Tagetes patula)‏ که گل‌های زرد مایل به قهوه‌ای تا قرمز دارد.
ترخون زمستانی (به انگلیسی: Tagetes lucida)‏ ساقه‌های بلند بی شاخ و برگ داشته و دارای گلهای زرد طلایی کوچکی می‌باشد.

خصوصیات - معرفی

‏گل جعفری بسیار مناسب برای مرزبندی و جدا کردن فضاها در باغ میباشد ،ارتفاع این گل بین 10 تا 50 سانتی متر میباشد و یک تا دو سال برای رسیدن به ارتفاع نهائی زمان لازم است .
در زیستگاه بومی خود که ارتفاعات مرکزی مکزیک می باشد فصل شکوفایی از ماه تیر می باشد تا زمانی که سرما بسیار شدید شود.
گلها به رنگ های زرد ، نارنجی ، قرمز یا به صورت دو رنگ میباشند.
گلها همزمان هم نر هستند هم ماده و گرده افشانی توسط سوسکها ، مگس ها و حشرات دیگر انجام می شود.
در گرمای تابستان گلدهی کاهش پیدا می کند اما وقتی هوا خنک تر شود ، گیاه دوباره گلدهی را از سر می گیرد.
برگ همه گونه ها شامل غدد چربی می باشد که روغنی تند می باشد.

شرایط نگهداری گل جعفری

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز تا دمای 3- را تحمل میکند درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک رس،لومی یا ماسه ای خوب زهکشی شده و مرطوب

‏گل جعفری برای رشد نیاز به خاک رسی یا لومی مرطوب که خوب زهکشی شده باشد دارد و به آفتاب کامل نیاز دارد و تا دمای -3 درجه را تحمل می کند.

دما

گل جعفری فرانسوی (Tagetes patula) در دمای معتدل بهترین رشد و گلدهی را دارد. دامنه مطلوب رشد معمولاً حدود 18 تا 28 درجه سانتی‌گراد است و در گرمای شدید ممکن است گلدهی کاهش یابد. این گیاه به سرما حساس است؛ یخ‌زدگی می‌تواند به بافت‌های هوایی آسیب جدی وارد کند، بنابراین کاشت در فضای باز پس از رفع خطر سرمای دیررس توصیه می‌شود.

نور

نور کامل خورشید (حداقل 6 ساعت در روز) شرط کلیدی گلدهی پرپشت است. در نیم‌سایه نیز رشد می‌کند، اما تعداد گل‌ها کمتر و ساقه‌ها کشیده‌تر می‌شوند. در مناطق بسیار گرم، سایه ملایم در ساعات اوج تابش می‌تواند از تنش گرمایی و سوختگی برگ جلوگیری کند.

رطوبت و تهویه

این گیاه رطوبت متوسط را می‌پسندد و در محیط‌های بسیار مرطوب، به‌ویژه با تهویه ضعیف، خطر بیماری‌های قارچی افزایش می‌یابد. گردش هوای مناسب بین بوته‌ها به خشک شدن سطح برگ و کاهش بیماری کمک می‌کند. از خیس کردن مداوم اندام‌های هوایی در آبیاری پرهیز شود.

خاک و pH

خاک سبک تا متوسط با زهکشی عالی (لوم شنی) ایده‌آل است. ماندابی شدن ریشه‌ها باعث ضعف رشد و کاهش گلدهی می‌شود. خاک نسبتاً حاصلخیز با مواد آلی کافی مناسب است، اما زیاده‌روی در نیتروژن می‌تواند رشد رویشی را افزایش و گلدهی را کم کند. pH نزدیک به خنثی (حدود 6 تا 7.5) معمولاً بهترین عملکرد را می‌دهد.

آبیاری

آبیاری باید منظم ولی کنترل‌شده باشد؛ بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. در گلدان، خروج آب اضافی از سوراخ زهکش ضروری است تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

در بسیاری از فرهنگ ها دم کرده این گیاه که از برگ خشک شده آن تهیه شده است نوشیده می شود.
گل جعفری به مرغها خورانده می شود برای تولید تخم مرغهایی با زرده طلائی تر.
به صورت ادویه برای رنگ دهی به غذا استفاده می شود.
 از گل این گیاه برای رنگ کردن پارچه های پشم و ابریشم استفاده می شود.
از روغن برگها در صنعت عطر سازی استفاده می شود.
اسانس روغن برگها برای درمان عفونتهای قارچی در گیاهان استفاده می شود.

مقابله به آفات گل جعفری

آفات رایج گل جعفری (Tagetes patula)

مهم‌ترین آفات شامل شته‌ها، تریپس، سفیدبالک و کنه تارتن دو لکه‌ای است. این آفات با مکیدن شیره گیاه باعث پیچیدگی برگ، لکه‌های نقره‌ای، زردی و کاهش گلدهی می‌شوند. پایش هفتگی زیرِ برگ‌ها و حذف سریع برگ‌های آلوده، کلید پیشگیری است. برای کنترل، شست‌وشوی گیاه با آب، نصب کارت زرد چسبنده و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن نیم در چند نوبت توصیه می‌شود. در آلودگی شدید، کاربرد هدفمند حشره‌کش‌های کم‌خطر و رعایت فاصله سم‌پاشی با زمان گلدهی مفید است.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

پوسیدگی طوقه و ریشه (پیتیوم/فیتوفترا)، لکه‌برگی‌ها و کپک خاکستری (بوتریتیس) از بیماری‌های مهم‌اند؛ علائم شامل پژمردگی ناگهانی، سیاه‌شدن طوقه، لکه‌های قهوه‌ای و کپک خاکستری روی گل‌هاست. آبیاری بیش از حد و تهویه ضعیف، خطر بیماری را چند برابر می‌کند. برای مدیریت، آبیاری صبحگاهی، خاک سبک و زهکشی مناسب، فاصله‌گذاری بوته‌ها و حذف بقایای آلوده ضروری است. در صورت نیاز، استفاده از قارچ‌کش‌های محافظ و تناوبی (طبق برچسب) و ضدعفونی ابزار و گلدان‌ها کمک‌کننده است.

نماتدها و راهکارهای پیشگیرانه

نماتد مولد گره ریشه می‌تواند باعث کوتولگی، زردی و گره‌های ریشه شود. کاشت در بستر سالم و جلوگیری از انتقال خاک آلوده مؤثرترین راه کنترل است. استفاده از خاک و نشای سالم، تناوب کشت، افزودن کمپوست کاملاً پوسیده و آفتاب‌دهی خاک (سولاریزاسیون) در تابستان توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر گل جعفری

برای تکثیر گل جعفری در ماه فروردین بذر را در گلخانه بکارید ، 2 هفته طول می کشد تا جوانه زده شود ، وقتی جوانه به اندازه کافی رشد کرد جوانه ها را خارج کرده ودر گلدانهای جدا بکارید.

هشدار - عوارض جانبی

هشدار: ریشه این گیاه خاصیت میکروب کشی دارد برای همین نباید در نزدیکی حبوبات کاشته شود.

جعفري گل درشت (پاکوتاه) جعفری طلایی جعفری مکزیکی

شیرتیغک گل ابری شکرتیغال گل ستاره‌ای