نام لاتين
common chickweed
دانستنیهای علمی
رده‌بندی علمی
Stellaria media با نام علمی کامل Stellaria media (L.) Vill. از تیرهٔ Caryophyllaceae (میخک) و از جنس Stellaria است. این گونه یک علف یک‌ساله (گاه زمستان‌گذران) با رشد سریع بوده و در بسیاری از سامانه‌های کشاورزی به‌عنوان گونه‌ای همراهِ کشت‌ها شناخته می‌شود.
خاستگاه، پراکنش و زیستگاه
منطقهٔ بومی آن عمدتاً اوراسیا (اروپا تا بخش‌هایی از آسیای معتدل) دانسته می‌شود، اما امروزه به‌دلیل جابه‌جایی‌های انسانی و بذرهای ریز، پراکنشی تقریباً جهانی در نواحی معتدل و نیمه‌معتدل دارد. زیستگاه معمول آن شامل خاک‌های مرطوب و غنی از مواد آلی، حاشیهٔ باغ‌ها و مزارع، زمین‌های آشفته، کنار راه‌ها و زیر سایه‌روشن پوشش گیاهی است.
تاریخچهٔ نام‌گذاری و کشف
این گیاه نخست توسط کارل لینه توصیف شد و نام‌گذاری کنونی آن با ترکیب‌بندیِ بعدی توسط دومینیک ویلار تثبیت گردید. نام جنس Stellaria از ریشهٔ لاتینِ «ستاره» گرفته شده و به ظاهر ستاره‌مانند گل اشاره دارد. صفت گونه‌ای media به معنای «میانی/معمول» است و به فراوانی آن در زیستگاه‌های انسانی‌شده اشاره می‌کند.
نام‌های رایج
نام جهانی متداول آن در انگلیسی Common chickweed است و گاه Chickweed نیز گفته می‌شود. در فارسی، نام‌هایی مانند علف ستاره‌ای معمولی و چیک‌وید (صورت وام‌گرفته) در منابع به‌کار می‌رود. در برخی متون اروپایی، به دلیل گل‌های سفید و ظریف، نام‌های محلی مرتبط با ستاره یا علف باغی نیز دیده می‌شود.
![علف مرغ / حشیشه القزاز]()
خصوصیات - معرفی
جنس گیاهی Stellaria دارای حدود 90 تا 120 گونه است که متعلق به خانواده Caryophyllaceae می باشند. گونه های این جنس، گیاهانی علفی با برگ های متقابل ساده هستند که گل های کوچکی با پنج گلبرگ به رنگ سفید و پنج کاسبرگ تولید می کنند. گل ها همچنین دارای لوب نیز می باشند. لوب های کاسه گل باریک، نوک تیز و اغلب مایل به قرمز هستند. هر گل نیز حدود 10 عدد یا تعداد کمتری پرچم دارد.
این گیاهان به صورت چند ساله رشد کرده و دارای ساقه زیر زمینی نازک، خزنده با ریشه های انبوه می باشند. ارتفاع آنها نیز به حدود 20 سانتیمتر می رسد و همچنین بدون کرک هستند. برگ بیشتر شبیه به یک روزت در بالای ساقه قرار دارد که تیغه برگ نیزه ای – تخم مرغی شكل، بدون کرک و نازک است. میوه های این گیاهان گرد، خاکستری مایل به آبی و کپسولی است.
زیستگاه این گیاهان، جنگل های جوان، جنگل های پهن برگ، مرداب ها و مراتع پوشیده شده از درخت است.
![chickweed]()
دمای مورد نیاز
نواحی معتدل و مرطوب
خاک مورد نیاز
رشد در گستره وسیعی از خاک ها
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
از قديم الايام از گياه علف مرغ در درمان بسياری از بيماری ها از جمله آسم، سوء هاضمه و بيماری های پوستی استفاده می شده است. در طب سنتی از دم کرده ای كه از علف مرغ ساخته می شود برای درمان خونريزی از بينی استفاده می كردند.
كِرِمی كه از قسمت های هوایی این گیاه ساخته می شود برای درمان اگزما و بيماری های پوستی مورد استفاده قرار می گيرد.
در چين از ريشه علف مرغ برای پايين آوردن تب، متوقف كردن خونريزی از بينی و كم كردن خونريزی های شديد قاعدگی استفاده می شود. همچنين به عنوان يك داروی تقويت كننده برای كودكانی كه دچار سوء تغذيه هستند نیز به كار می رود.
این گیاه دارای طبيعت شيرين، خنك و مرطوبی می باشد.
![علف مرغ / حشیشه القزاز - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
مقابله به آفات علف ستاره‌ای معمولی
آفات مهم Stellaria spp.
علف‌مرغ معمولاً گیاهی کم‌آفت است، اما در شرایط متراکم و مرطوب، شته‌ها (Aphididae) و تریپس‌ها می‌توانند روی ساقه و برگ‌ها تجمع یابند و باعث پیچیدگی برگ و کاهش رشد شوند. حلزون‌ها و راب‌ها نیز در بسترهای مرطوب از برگ‌های جوان تغذیه کرده و لکه‌های خورده‌شده برجای می‌گذارند. در کشت‌های متراکم، سفیدبالک‌ها می‌توانند با مکیدن شیره گیاهی و ترشح عسلک، زمینه رشد قارچ دوده‌ای را فراهم کنند. مدیریت آفات شامل پایش منظم، استفاده از تله‌های زرد چسبنده، جمع‌آوری دستی حلزون‌ها و در صورت لزوم کاربرد حشره‌کش‌های کم‌خطر گیاهی مانند روغن چریش است.
بیماری‌های قارچی و باکتریایی
تراکم زیاد و آبیاری سطحی مهم‌ترین عوامل شیوع بیماری در Stellaria spp. هستند. بوته‌میری (Damping-off) در خزانه، پوسیدگی طوقه و ریشه بر اثر قارچ‌های خاکزاد، و لکه‌برگی قارچی در رطوبت بالا مشاهده می‌شوند. ایجاد لکه‌های قهوه‌ای، زردی غیرطبیعی و پژمردگی موضعی از نشانه‌هاست. برای مقابله، ضدعفونی نسبی بستر با بخار یا آفتاب‌دهی (سولاریزاسیون)، پرهیز از آبیاری غرقابی، بهبود تهویه و تناوب کشت با گیاهان غیربی‌تاب به بیماری ضروری است. در صورت طغیان، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های مس‌دار یا بیولوژیک توصیه می‌شود.
![علف مرغ / حشیشه القزاز]()
نحوه تکثیر علف ستاره‌ای معمولی
تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد.