Spondias pinnata Indian Hog plum که به فارسی اسپاندیاس پیناتا نامیده میشود، گیاهی از خانواده سماق، بومی نواحی گرمسیر آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری خاک: خاک های مرطوب
دانستنیهای علمی
نام علمي
Spondias pinnata
نام لاتين
Indian Hog plum
جنس Spondias یکی از گیاهان گلدار از خانواده ی Anacardiaceae می باشد. این جنس حدود 17 گونه دارد که 7 گونه ی آن متعلق به آمریکای جنوبی و نواحی گرمسیر آمریکای شمالی است و حدود 10 گونه از آن بومی نواحی گرمسیر آسیا می باشد. که نام عمومی اغلب آنها مامبین (mombin) می باشد. اغلب گونه های این جنس درختانی نیمه همیشه سبز به ارتفاع حدود 25 متر با برگ های مرکب شانه ای و با آرایش مارپیچی می باشند. میوه های آنها نیز از نوع شفت و به اندازه ی یک انبه ی کوچک است. حدود 10 گونه از این جنس، میوه های خوراکی تولید می کنند که این میوه ها توسط بومیان از گیاهان خودرو جمع آوری می شوند. گونه های مختلف این جنس عبارتند از: Spondias cytherea ، Spondias dulcis ، Spondias haplophylla ، Spondias indica ، Spondias lakonensis ، Spondias mombin ، Spondias pinnata ، Spondias purpurea ، Spondias radlkoferi ، Spondias tuberosa و Spondias venulosa .
![اسپاندیاس پیناتا]()
![اسپاندیاس پیناتا]()
خصوصیات - معرفی
گونه ی Spondias pinnata درختی به ارتفاع حدود 27 متر با برگ های مرکب، شانه ای، با آرایش متناوب، به طول 18 تا 20 سانتیمتر و با دمبرگی به طول 5 تا 15 سانتیمتر است که در انتهای شاخه ها قرار گرفته است. هر برگ حدود 4 تا 5 جفت برگچه دارد. هر برگچه دارای پهنکی به ابعاد 6-14 در 5-7 سانتیمتر، بیضی شکل تا کشیده، نوک تیز و دارای حاشیه ای یکپارچه است. گل ها به صورت خوشه ای در گل آذین های جانبی تشکیل می شوند. این گل ها به رنگ سفید، بدون دمبرگ و پلی گام هستند. میوه ها از نوع شفت، تخم مرغی شکل، معطر، به طول 1.5 تا 5 سانتیمتر و پهنای 1 تا 3.5 سانتیمتر دیده می شود. هر میوه حاوی یک تا سه بذر است. زمان گلدهی این گیاهان طی ماه های مارچ تا اپریل و زمان میوه دهی طی ماه های ژوئن تا دسامبر می باشد. گرده افشانی گل های این گیاهان توسط زنبورهای عسل و حشرات صورت می گیرد.
![Indian Hog plum]()
![Indian Hog plum]()
شرایط نگهداری اسپاندیاس پیناتا
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های مرطوب
|
این گیاهان بومی نواحی گرمسیر آسیا از جمله، جنوب چین، شبه قاره هند، میانمار، تایلند، لائوس، ویتنام، مالزی، اندونزی، فیلیپین و جزایر سلیمان می باشند.
این گیاه، سرعت رشد متوسطی دارد. اگرچه نسبت به خشکی متحمل می باشد اما بارندگی و آبیاری متوسط و منظم می تواند در افزایش عملکرد و بهبود رشد گیاه مؤثر باشد.
همچنین در نواحی خشک، جنگل های ساج، ساوان ها، خاک های آهکی، از نواحی پست تا ارتفاعات بیش از 500 متر بالاتر از سطح دریا نیز یافت می شوند.
ار نظر نیاز نوری به آفتاب کامل و یا به همراه سایه ی پراکنده نیاز دارد. و خاک های به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهد.
![Spondias pinnata]()
![Spondias pinnata]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
از برگ های این گیاهان به عنوان چاشنی استفاده می شود. این برگ ها دارای طعمی ترش بوده که برای پختن غذاهایی مانند کباب مورد استفاده قرار می گیرند.
میوه های آنها نیز به صورت خام یا پخته شده به مصرف خوراکی می رسند. میوه های سبز و نارس دارای مزه ای ترش بوده که به عنوان سبزی یا چاشنی غذا مورد استفاده قرار می گیرند. میوه های رسیده و آبدار، بدون اسید هستند. ولی در برخی مواقع، پالپ های فیبری شده حتی در میوه های بسیار رسیده نیز ترش می باشند. میوه های رسیده دارای گوشتی به رنگ نارنجی مایل به زرد هستند.
میوه های این قابض و همچنین سرشار از ویتامین ث هستند که برای درمان بیماری های ناشی از کمبود ویتامین ث مورد استفاده قرار می گیرند.
همچنین از این میوه ها برای درمان سوء هاضمه و ناراحتی های صفراوی استفاده می شود.
از عصاره ی میوه برای درمان گوش درد استفاده می شود.
پوست میوه در درمان درد شکم و اسهال های خونی کاربرد دارد.
عصاره حاصل از ریشه های این گیاهان برای تنظیم دوره های قاعدگی مفید می باشند.
![اسپاندیاس پیناتا - معرفی درختان میوه]()
![اسپاندیاس پیناتا - معرفی درختان میوه]()
مقابله به آفات اسپاندیاس پیناتا
آفات رایج
درخت Spondias pinnata ممکن است به شتهها، شپشکهای آردآلود و سپردار، تریپس و مگسهای میوه دچار شود. شته و شپشکها با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی، پیچیدگی برگ و ترشح عسلک و رشد کپک دودهای میشوند. مگس میوه با تخمریزی در میوه، باعث لهیدگی و ریزش میوه میگردد. پایش هفتگی، نصب تلههای زرد چسبنده و حذف شاخههای شدیداً آلوده پایه مدیریت آفات است.
روشهای کنترل آفات
برای آفات مکنده، شستوشوی برگها و استفاده از روغنهای باغبانی یا صابون حشرهکش در ابتدای آلودگی مؤثر است. برای مگس میوه، جمعآوری و امحای میوههای آلوده، بهداشت باغ، و استفاده از تلههای فرمونی/طعمهای توصیه میشود. در صورت نیاز، کاربرد هدفمند حشرهکشهای کمخطر و چرخش مواد مؤثره طبق برچسب، از بروز مقاومت جلوگیری میکند.
بیماریهای مهم
بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و آنتراکنوز میتوانند لکههای نکروتیک روی برگ و لکه و پوسیدگی روی میوه ایجاد کنند. پوسیدگیهای ریشه نیز در خاکهای سنگین و آبیاری بیش از حد تشدید میشود. تهویه تاج، فاصله کاشت مناسب و آبیاری مدیریتشده خطر بیماری را کاهش میدهد.
مدیریت و پیشگیری
هرس برای افزایش گردش هوا، حذف بقایای آلوده، ضدعفونی ابزار، و استفاده از نهال سالم اقدامات کلیدیاند. در شرایط مرطوب، محلولپاشی پیشگیرانه با قارچکشهای مجاز (مانند ترکیبات مسی) بر اساس دستورالعمل محلی میتواند شدت بیماری را کم کند.
![اسپاندیاس پیناتا]()
![اسپاندیاس پیناتا]()
نحوه تکثیر اسپاندیاس پیناتا
تکثیر این گیاهان از طریق کشت مستقیم بذرها صورت می گیرد. این بذرها پس از استفاده ی پستانداران از میوه های گیاه، پراکنده شده و در شرایط مناسب برای جوانه زنی، جوانه زده و گیاه جدیدی را به وجود می آورند.