مُمبین زرد (آلوی جاوا)، میوه گرمسیری ترش‌وشیرین و سرشار از ویتامین C

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/08/09
مُمبین زرد (آلوی جاوا)، میوه گرمسیری ترش‌وشیرین و سرشار از ویتامین C
مُمبین زرد یا آلوی جاوا (Spondias mombin) که در جهان با نام‌های Yellow mombin و Hog plum نیز شناخته می‌شود، درختی خزان‌دار از تیره Anacardiaceae است. گیاه دارای تنه نسبتاً راست با پوست خاکستری و تاج گسترده بوده و برگ‌ها مرکب شانه‌ای با چندین برگچه بیضوی-نیزه‌ای و حاشیه تقریباً کامل دارد. گل‌ها کوچک و سفید متمایل به کرم، عمدتاً در خوشه‌های انتهایی ظاهر می‌شوند و میوه شفتِ زرد تا نارنجی با گوشت آبدار و طعم ترش‌وشیرین تولید می‌کند. این گونه بومی نواحی گرمسیری قاره آمریکا است و در جنگل‌های نیمه‌مرطوب تا مرطوب، حاشیه جنگل و اراضی ثانویه رشد می‌کند. بهترین رشد آن در اقلیم گرم، نور کامل تا نیم‌سایه، خاک‌های با زهکشی مناسب و بارندگی متوسط تا زیاد رخ می‌دهد و به دوره‌های کوتاه خشکی نیز نسبتاً تحمل نشان می‌دهد.

Nargil_Spondias mombin
نام علمي
Spondias mombin
نام لاتين
yellow mombin
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

 مُمبین زرد به نواحی گرمسیری آمریکا تعلق داشته و به مناطق غربی هند نیز کشیده شده است. این درخت در آفریقا ، سریلانکا ، هند و اندونزی نیز کشت می گردد. این گیاه یک میوه گرمسیری است که در فروشگاه های مناطق بومی و غیر بومی در طول زمان رو به افزایش است.  

مُمبین زرد (آلوی جاوا)

خصوصیات - معرفی

خصوصیات ظاهری :

 مُمبین زرد، درختی از گونه های گیاهان گلدهنده در خانواده سماق می باشد . میوه های رسیده پوستی چرمی داشته و لایه نازکی گوشت دارد. بذور حدود 31.5 درصد روغن دارند. درخت برگ ریز کوچکی بوده که تا ارتفاع 20 متر رشد می کند. گاهی 1.5 متر قطر تنه آن است.
 درختی راست بوده و تنه آن شکاف های عمیقی دارد که گاهی صمغ قهوه ای رنگی از خود بر جای می گذارد. این صمغ بعنوان چسب کاربرد دارد. برگ ها و میوه ها در انتهای شاخه ها قرار گرفته اند. گلها به رنگ سفید بوده و این گلها جاذب بسیاری زنبورهای عسل می باشند. میوه معطر است. 

yellow mombin

شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز مُمبین زرد (آلوی جاوا)
شرایط گرمسیری
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز مُمبین زرد (آلوی جاوا)
مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه مُمبین زرد (آلوی جاوا)
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز مُمبین زرد (آلوی جاوا)
متوسط و زهکش دار

شرایط محیط رشد: 

مُمبین زرد گیاهی گرمسیری است و براحتی در مکان هایی با آفتاب کامل در آفاریقا و آمریکا رشد دارد. نور زیاد به رشد بهینه آن کمک فراوانی می کند. ممبین زرد در مناطق پر باران و یا خط ساحلی رشد خوبی دارد. خاک محل کاشت ممبین زرد باید مرطوب باشد و گیاهان رطوبت هوای بالایی نیاز دارند. 

Spondias mombin

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی: 

گوشت میوه مُمبین زرد بصورت تازه خوری یا آبمیوه ، کنسانتره ، ژله هاو در شربت ها استفاده می گردد. برگ های تازه این درخت مزه ی تلخی و ترشی ملایمی دارند که طرفداران خاصی دارد. برگها و تنه مُمبین زرد حاوی تانن ها ، ساپونین ها ، فلاونوئید ها ، استرول ها ، کویینون ها و ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند که با این ترکیبات می توانند برای مقابله با رادیکال های آزاد که سرطان زا هستند، توانمند باشند.
 در برخی انسانها ایجاد حساسیت می کند که باید از مصرف آن پرهیز کنند. آب میوه مُمبین زرد بعنوان تب بر کاربرد دارد. ریشه ها نیز درمان تب بری از خود نشان داده اند. تنه درخت مُمبین زرد اثر مسهل داشته و در مناطق بومی برای درمان جذام نیز استفاده می گردد.
ترکیبات شیمیایی موجود در تنه و برگ ها جهت کاهش درد نیز استفاده می شود. برگ این گیاه آنتی باکتریال ، ضد کرم روده ، اشتها آور و ضد اضطراب می باشد. صمغ درخت بعنوان چسب استفاده فراوان دارد. در ویتامین B1 و C غنی است. 

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - مُمبین زرد (آلوی جاوا)

مقابله به آفات مُمبین زرد (آلوی جاوا)


آفات رایج

مهم‌ترین آفات مُمبین زرد شامل مگس‌های میوه (ایجاد لکه و پوسیدگی داخلی میوه)، شته‌ها و شپشک‌ها (مکش شیره و ترشح عسلک) و لاروهای برگ‌خوار هستند. برای مدیریت، جمع‌آوری و نابودی میوه‌های آلوده، نصب تله‌های جلب‌کننده/فرمون و تله‌های پروتئینی برای مگس میوه، و هرس برای بهبود تهویه تاج توصیه می‌شود. در حمله شته و شپشک، کنترل مورچه‌ها، شست‌وشوی موضعی با آب پرفشار و استفاده هدفمند از روغن‌های باغبانی/صابون‌های حشره‌کش کمک‌کننده است. استفاده از دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و زنبورهای پارازیتوئید، پایه کنترل زیستی را تقویت می‌کند.


امراض مهم

از بیماری‌های کلیدی می‌توان به آنتراکنوز (لکه‌های تیره روی برگ و میوه)، پوسیدگی‌های قارچی میوه و لکه‌برگی‌ها اشاره کرد که در رطوبت بالا تشدید می‌شوند. مدیریت شامل جمع‌آوری بقایای آلوده، ضدعفونی ابزار هرس، فاصله‌گذاری مناسب، و آبیاری به‌گونه‌ای است که شاخ‌وبرگ خیس نماند. در شرایط مساعد بیماری، محلول‌پاشی پیشگیرانه با قارچ‌کش‌های مجاز (مانند ترکیبات مسی) طبق برچسب و با تناوب مناسب انجام شود.


پیشگیری و برنامه تلفیقی

پایش هفتگی، ثبت شدت آلودگی، و اقدام زودهنگام، کلید کاهش خسارت است. تغذیه متعادل، کاهش تنش خشکی، و برداشت به‌موقع میوه‌ها خطر آفات و پوسیدگی پس از برداشت را کم می‌کند.

مُمبین زرد (آلوی جاوا)

نحوه تکثیر مُمبین زرد (آلوی جاوا)

نحوه تکثیر گیاه : 

مُمبین زرد به آسانی از طریق کاشت بذر و تولید دانهال تکثیر می گردد اما غالبا بوسیله قلمه ای که ریشه دار شده باشد براحتی در مناطق گرمسیری قابل افزایش است. قلوه ریشه دار شده را در محل اصلی کاشت، کشت کرده و مراقب باید بود که آن محل مرطوب بماند.

yellow mombin

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلو اسپانیایی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره سماق - پسته و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.4 از ۵، بر اساس 5 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید