نام علمي
Rapistrum rogosum
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خانواده
گیاه Rapistrum rugosum با نام فارسی «شلمبیک» از تیرهٔ Brassicaceae (شببویان / خردلها) است. این خانواده شامل بسیاری از علفهای هرز و گیاهان زراعی مهم مانند کلم، خردل و شلغم است. شلمبیک در جنس Rapistrum قرار دارد که با میوههای خورجینی و دانههای روغنی شناخته میشود.
منطقه بومی و گسترش جغرافیایی
زادگاه اصلی شلمبیک حاشیه مدیترانه، اروپای جنوبی و آسیای غربی است. این گونه با گسترش کشاورزی و جابهجایی بذرها، به نواحی معتدل دیگر از جمله استرالیا، آمریکای شمالی و بخشهایی از ایران راه یافته و در بسیاری مناطق بهعنوان علفهرز شناخته میشود.
زیستگاه و بومشناسی
شلمبیک عمدتاً در مزارع غلات، حاشیه جادهها، زمینهای آیش و خاکهای غنی از نیتروژن رشد میکند. این گونه یکساله تا دوساله است و با تولید بذر فراوان، جمعیت خود را بهسرعت گسترش میدهد. تحمل بالای آن به خشکی و فقر غذایی باعث شده در سامانههای زراعی نیمهخشک نیز پایدار بماند.
تاریخچه و اهمیت علمی
شلمبیک در فلور کلاسیک مدیترانه بهعنوان علفهرز مزارع گندم ثبت شده و توسط گیاهشناسان قرون ۱۸ و ۱۹ میلادی توصیف شده است. امروزه در پژوهشهای بومشناسی علفهای هرز و مدیریت تلفیقی بهعنوان گونهٔ مدل برای بررسی رقابت با گیاهان زراعی و بانک بذر خاک به کار میرود.
![شلمبیک]()
خصوصیات - معرفی
گیاهی علفی، یکساله یا دوساله، پاییزه، ایستا، به ارتفاع 25 تا 100 سانتیمتر که توسط بذر تکثیر می یابد. ساقه آن از قاعده منشعب بوده و پوشیده از کرک هایی به طول یک میلی متر است. بخش های بالایی گیاه بدون کرک است. برگ های پایینی گیاه به طول 8 تا 25 سانتی متر، شانه ای شکافته، دارای سه لوب یه گوش یا مضرس و کنگره ای، که لوب های انتهایی بزرگتر هستند. این برگ ها دمبرگ دارند. برگ هایی که در بخش های بالایی ساقه قرار دارند کوچکتر، سرنیزه ای، دندانه دار یا کامل و بدون دمبرگ می باشند.
گل ها به رنگ زرد لیموئی با رگه های تیره، کاسبرگ ها به طول 3 تا 5 و گلبرگ ها به طول 5 تا 8 میلیمتر هستند. میوه این گیاه خورجینک، به طول 6 تا 7 میلیمتر که به طور مشخص دوشاخه است. حجره پایینی هر میوه، باریک، استوانه ای شکل و معمولا محتوی یک بذر است. چنانچه این بخش از میوه بدون بذر باشد، دمگل مانند خواهد بود.
![turnipweed]()
دمای مورد نیاز
22-25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
در دشت ها و کوهپایه ها
نحوه تکثیر شلمبیک
به وسیله بذر تکثیر می شود. بذرهای این گیاه به رنگ زرد متمایل به قهوه ای، صاف و به شکل نمیکره است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره شب بوها یا چلیپائیان و جنس های آن