۱۳۹۳ پنجم آذر

پچولی/نعناع هندی

Pogostemon cablinPatchouli که به فارسی پچولی/نعناع هندی نامیده میشود، گیاهی از خانواده نعناعیان بومی نواحی گرمسیر آسیا می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب درجه حرارت: گرمسیری درجه سانتیگراد خاک: خاک هایی با پی اچ 5.5 تا 6.5

نام علمي

Pogostemon cablin

نام لاتين

Patchouli

خانواده (تيره)

Lamiaceae

خصوصیات - معرفی

پچولی یا نعناع هندی گیاهی چندساله از خانواده نعناعیان می باشد که دارای شاخه های افراشته و انبوه است. این شاخه ها می توانند تا 75 سانتیمتر نیز طول داشته باشند. پچولی دارای گل های کوچک به رنگ سفید-صورتی است. گل ها بسیار معطر نیز می باشند. این گیاه بومی نواحی گرمسیر آسیا است و امروزه در کشورهای چین، اندونزی، هند، مالزی، تایوان، فیلیپین، تایلند و ویتنام و همچنین نواحی غرب آفریقا نیز یافت می شود.

شرایط نگهداری پچولی/نعناع هندی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

کمی مرطوب

دماي مورد نياز

گرمسیری

خاک مورد نياز

خاک هایی با پی اچ 5.5 تا 6.5

پچولی به خوبی در آب و هوای گرمسیری رشد می کند. این گیاه در آب و هوای بسیار گرم نیز می تواند رشد کند اما باید دقت کرد که نور مستقیم آفتاب به آن نتابد. گیاه در شرایط کمبود آب رشدش کند می شود ولی پس از بارندگی یا آبیاری، مجدداً به سرعت احیا گشته و به رشد خود ادامه می دهد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

پچولی به دلیل بوی نافذ و قوی و معطرش قرن ها به عنوان خوشبوکننده و عطر استفاده می شد. در سال های اخیر به عنوان دافع حشرات و داروهای مشابه نیز به کار برده می شود.

استخراج روغن پچولی از برگ ها به وسیله تقطیر با بخار آب انجام می شود. که در اثر بخار آب سلول های ترشحی دیواره از هم گسیخته شده و روغن آزاد می گردد. رنگ این روغن زرد تا قهوه ای تیره می باشد.

برگ های این گیاه ممکن است چندبار در سال برداشت شوند و پس از خشک شدن برای عصاره گیری آماده گردند. تعدادی از منابع بیان می کنند که بالاترین کیفیت روغن و اسانس وقتی حاصل می شود که برگ های برداشت شده و تازه به سرعت برای عصاره گیری وارد دستگاه تقطیر شوند.

پچولی در صنعت عطرسازی مدرن بسیار کاربرد دارد. همچنین از آن در تولید دستمال های معطر، شوینده ها و خوشبوکننده های هوا نیز استفاده می شود.

دو ترکیب مهم اسانس این گیاه شامل پچولول و نورپچولنول می باشد. از دیگر ترکیبات شیمیایی روغن پچولی می توان بتاپچولن، آلفاگوآئین، کاریوفیلن، آلفاپچولن، سیکلن، آلفابالنزن، پچولی الکل و پوگوستول را نام برد.

مطالعاتی نشان داده که روغن پچولی می تواند به عنوان یک دافع بسیار قوی علیه حشرات عمل کند. بخصوص این اسانس می تواند یک دافع قوی علیه (موریانه) Formosan subterranean termite باشد.

در قرن های هجدهم و نوزدهم، تاجران ابریشمی که از چین به آسیای میانه سفر می کردند، ابریشم های خود را با برگ های خشک پچولی می پوشانند تا از حمله ی حشرات و تخم گذاری آفات در امان باشند.

از روغن این گیاه داروهای ضد افسردگی، ضد تورم، ضدعفونی کننده، مقوی قوای جنسی، قابض، برطوف کننده بوی بد، ادرار آور، تب بر، قارچ کش، حشره کش، مسکن و نیروبخش نیز تهیه می کنند.

همچنین در سال 1985، شرکت مَتِل از اسانس پچولی در ساخت پلاستیک هایی برای تهیه اسباب بازی هایی که دارای بو هستند استفاده کرد.

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - پچولی/نعناع هندی

مقابله به آفات پچولی/نعناع هندی

آفات مهم پچولی (Pogostemon cablin)

شته‌ها، مگس سفید و کنه تارعنکبوتی از مهم‌ترین آفات پچولی هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی سبب زردی برگ، کاهش رشد و افت عطر می‌شوند. برای کنترل آن‌ها، شست‌وشوی منظم برگ‌ها با آب ولرم، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک رقیق توصیه می‌شود. در محیط‌های بسته، تهویه مناسب و پرهیز از تراکم گیاهان به کاهش جمعیت آفات کمک می‌کند. در صورت طغیان، می‌توان از حشره‌کش‌های سیستمیک کم‌خطر طبق دستورالعمل استفاده کرد.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

رطوبت بیش از حد و زهکشی نامناسب موجب پوسیدگی ریشه و طوقه در پچولی می‌شود. بیماری‌هایی مانند لکه‌برگی قارچی با ظهور لکه‌های قهوه‌ای و ریزش برگ‌ها خود را نشان می‌دهند. برای پیشگیری، استفاده از بستر سبک، پرهیز از آبیاری روی برگ، و ضدعفونی گلدان و ابزار ضروری است. در صورت بروز علائم، کاهش آبیاری، خارج کردن ریشه‌های پوسیده و به‌کارگیری قارچ‌کش‌های مناسب می‌تواند مؤثر باشد.

مدیریت پیشگیرانه و بهداشت گیاهی

قرنطینه گیاهان جدید و بررسی منظم برگ‌ها بهترین راه جلوگیری از آفات و امراض است. حذف برگ‌ها و شاخه‌های آلوده، ضدعفونی دوره‌ای محیط و حفظ تعادل نور، دما و رطوبت، مقاومت گیاه را افزایش می‌دهد و نیاز به سم‌پاشی را به حداقل می‌رساند.

نحوه تکثیر پچولی/نعناع هندی

برای تکثیر پچولی می توان از کشت بذر، تهیه ی قلمه ساقه از گیاه مادری یا تقسیم بوته استفاده کرد. بذور این گیاه بسیار ریز هستند و ممکن است به دلیل حساس بودن، پس از برداشت خرد شده و از بین بروند.