نام لاتين
white frangipani
دانستنیهای علمی
ردهبندی گیاهشناسی
Plumeria alba از خانوادهٔ Apocynaceae و جنس Plumeria است. این خانواده بهخاطر شیرهٔ شیریرنگ و وجود آلکالوئیدهای گاه سمی شناخته میشود. یاسمن سفید گیاهی دولپهای، همیشهسبز تا نیمهبرگریز و معمولاً درختچهای است.
منطقه بومی و پراکنش
زادگاه اصلی Plumeria alba نواحی استوایی کارائیب، بهویژه پورتوریکو و جزایر مجاور است. امروزه این گونه در مناطق گرم و نیمهگرم دنیا، از آمریکای مرکزی تا جنوب و جنوبشرقی آسیا، بهصورت گسترده کاشته شده است. در زیستگاه طبیعی، در حاشیه جنگلهای گرم، نواحی ساحلی و خاکهای نسبتاً فقیر رشد میکند.
زیستگاه و بومشناسی
این گیاه به آفتاب کامل، دمای بالا و فصل خشک مشخص نیاز دارد و نسبت به کمآبی دورهای مقاوم است. سیستم ریشهای عمیق و شاخههای آبدار به آن امکان ذخیرهٔ آب در دورههای خشکی را میدهند.
تاریخچه و اهمیت فرهنگی
نام جنس Plumeria به افتخار گیاهشناس فرانسوی شارل پلومیِه در قرن هفدهم انتخاب شده است. گلهای معطر آن در فرهنگهای استوایی برای تزیین، ساخت گردنبندهای گل و آیینهای مذهبی بهکار میروند.
![یاسمن سفید]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
حساس نسبت به سرمازدگی و یخبندان
خاک مورد نياز
خاک هایی با پی اچ کمی اسیدی تا خنثی
|
گیاه "یاسمن سفید" یکی از گونه های جنس Plumeria از خانواده ی خرزهره (Apocynaceae) می باشد. این گیاه به صورت درختچه ای همیشه سبز به طول 2 تا 8 متر با برگ های طویل و کشیده و گل های سفید، بزرگ و بسیار معطر با مرکزی زردرنگ مشاهده می شود.
گل های این گیاهان سفید رنگ با مرکزی زرد رنگ بوده و دارای عطری بسیار قوی است. آرایش گلبرگ ها به صورت مارپیچی می باشد. این گل ها حالتی مومی یا واکسی نیز دارند.
پس از گلدهی، غلاف هایی استوانه ای شکل که حاوی بذرهای بالدار می باشند، تولید می شوند.
این درختان دارای پوستی نازک و شیره ی گیاهی می باشند.
برگ ها باریک و کشیده یا تسمه ای شکل می باشند که برای مدت طولانی از سال بر روی درخت، شاداب باقی می مانند. این برگ ها صاف و دارای ساختاری براق یا چرمی می باشند.
زمان گلدهی این گیاهان اواخر بهار تا اوایل تابستان، اواسط تابستان، اواخر تابستان تا اوایل پاییز، اواسط پاییز و یا اواخر پاییز تا اوایل زمستان است.
یاسمن سفید بومی آمریکای مرکزی و جزایر کاریب می باشد و امروزه نیز در جنوب و جنوب شرق آسیا به وفور کشت می گردد.
![white frangipani]()
شرایط محیط رشد
این گیاهان به آفتاب کامل یا همراه با سایه ی پراکنده نیاز دارند.
گیاه یاسمن سفید نسبت به یخبندان حساس است و بنابراین نباید در نواحی دارای دوره های یخبندان و سرمای شدید در طول زمستان کشت گردد.
پی اچ مناسب خاک برای آنها پی اچ کمی اسیدی (6.1 تا 6.5) تا خنثی (6.6 تا 7.5) می باشد.
از نظر نیاز آبی نیز به آبیاری منظم نیاز داردو اما به غرقابی حساس می باشد.
![Plumeria Alba]()
مقابله به آفات یاسمن سفید
آفات رایج و نشانهها
شتهها، شپشکهای آردآلود و سپردار، و کنه تارتن از مهمترین آفات Plumeria alba هستند. این آفات با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، کاهش رشد، چسبندگی سطح برگ (عسلک) و ایجاد کپک دودهای میشوند. زردی نقطهای و تارهای ظریف زیر برگها معمولاً نشانه کنه تارتن است.
روشهای مدیریت آفات
ابتدا گیاه را قرنطینه و برگها را با آب ولرم بشویید. برای کنترل ملایم، از صابون حشرهکش یا روغن نیم/روغن ولک با پوشش کامل پشت و روی برگها استفاده کنید و ۷–۱۰ روز بعد تکرار کنید. در آلودگی شدید، هرس بخشهای آلوده و استفاده هدفمند از حشرهکشهای سیستمیک طبق برچسب توصیه میشود. کاهش گرد و غبار و افزایش گردش هوا به کاهش کنه کمک میکند.
بیماریها و عوامل تشدیدکننده
پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از قارچها و اوومیستها) در خاکهای سنگین و آبیاری زیاد رخ میدهد و با نرمشدن ساقه، بوی نامطبوع و ریزش برگ همراه است. لکهبرگیهای قارچی و کپک دودهای نیز دیده میشوند. آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف مهمترین محرک بیماریهاست.
پیشگیری و درمان بیماریها
از بستر سبک و گلدان با زهکشی عالی استفاده کنید و بین دو آبیاری اجازه دهید خاک خشکتر شود. در صورت پوسیدگی، بخشهای نرم را حذف، قلمه سالم بگیرید و ابزار را ضدعفونی کنید. برای لکهبرگی، حذف برگهای آلوده و در صورت نیاز قارچکشهای مسی/محافظ طبق برچسب مفید است.
![یاسمن سفید]()
نحوه تکثیر یاسمن سفید
تکثیر یاسمن سفید از طریق ریشه دار کردن قلمه های چوب سخت، چوب نیمه سخت و چوب نرم صورت می گیرد.
همچنین می توان از طریق کشت بذرها، به صورت مستقیم در زمین اصلی و قبل از آغاز فصل سرما یا از طریق جوانه دار کردن بذرها در کاغذ صافی یا در گلخانه و سپس انتقال آنها به گلدان ها یا زمین اصلی، اقدام به تکثیر این گیاهان نمود.
از دیگر روش های تکثیر آنها، پیوند زدن و خوابانیدن هوایی است.
اغلب کولتیوارهای P. alba به عنوان گیاهی زینتی کشت می شوند.
در کلمبیا، از گل های این گونه های گیاهی در تشریفات مذهبی به عنوان هدیه به خدایان استفاده می شود. گاهی اوقات نیز برای ساختن گردن بند جهت تزیین تابوت ها مورد استفاده قرار می گیرند.
گل های این گیاهان خوراکی بوده و توسط گونه هایی از پروانه ها (Fritters) خورده می شوند.
مغز چوب آنها در طب سنتی کاربرد داشته و برای تهیه داروهای ضد کرم یا داروهای ضد یبوست (ملین) از آنها استفاده می گردد.
پس از هرس، شیره تا مدتی ترشح میشود؛ ابزار را ضدعفونی کنید و بقایا را دور از دسترس حیوانات دفع کنید. از سوزاندن بقایا در فضای بسته خودداری کنید تا احتمال تحریک تنفسی کاهش یابد.