معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل آلاله

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/23
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل آلاله
گل شیپور طلایی (**Allamanda cathartica**) یک درختچهٔ همیشه‌سبزِ بالارونده از تیرهٔ خرزهره‌ایان (Apocynaceae) است.

**شرایط رشد (دما، رطوبت، نور):**
در دمای گرم بهترین رشد را دارد (حدود 20–30°C) و به سرما و یخبندان حساس است. رطوبت متوسط تا بالا را می‌پسندد. برای گلدهی مطلوب به **نور زیاد و آفتاب کامل تا نیم‌سایهٔ روشن** نیاز دارد.

**بومی و زیستگاه:**
بومی **مناطق گرمسیری آمریکای جنوبی** (به‌ویژه نواحی برزیل و پیرامون آن) است و در زیستگاه‌های گرم و مرطوب، حاشیهٔ جنگل‌ها و نواحی نیمه‌باز رشد می‌کند؛ امروزه در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری به‌صورت زینتی کشت می‌شود.

**خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:**
ساقه‌ها نیمه‌چوبی و غالباً رونده/پیچنده‌اند. برگ‌ها معمولاً ساده، کشیده و براق، با آرایش غالباً **دسته‌ای یا روبه‌رو** هستند. گل‌ها درشت، قیفی/شیپوری و **زرد طلایی** با 5 لوب مشخص بوده و معمولاً به‌صورت خوشه‌ای ظاهر می‌شوند. میوه کپسولی و در برخی ارقام با سطح نسبتاً خاردار گزارش می‌شود.

**نام‌های رایج:**
در ایران: **گل شیپور طلایی**، **آلاماندا**.
در جهان: **Golden trumpet**, **Allamanda**, **Yellow allamanda**.

**نکتهٔ مهم:** شیرهٔ گیاه می‌تواند محرک باشد و در برخی منابع به اثرات مسهلی اشاره شده، اما مصرف خودسرانهٔ دارویی توصیه نمی‌شود.

Nargil_Allamanda Cathartica
نام علمي
Allamanda Cathartica
نام لاتين
golden trumpet vine
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گل شیپور طلایی گیاه زینتی از جنس Allamanda در خانواده Apocynaceae، که بومی برزیل است. 15 گونه از جنس allamanda در آمریکای مرکزی و جنوبی بخصوص برزیل یافت شده است. در کشورهای معتدل معمولاً از آن ها به عنوان گیاه گلخانه ای استفاده می شود.

این گیاه در جنگل های بارانی در شمال کوئینزلند به عنوان علف هرز شناخته می شود.

گل شیپور طلایی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل شیپور طلایی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل شیپور طلایی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل شیپور طلایی
26 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل شیپور طلایی
هوموس

این گیاه گرمسیری است و با برگ های مارپیچی و بزرگ ،گل های زرد روشن و ترومپت شکل میباشد. غلاف بذر خاردار است و دانه های بالدار دارد. allamanda گیاهی چند ساله است.

golden trumpet vine

شرایط محیط رشد


نور

آلاماندا کاتارتیکا برای رشد و گل‌دهی پرحجم به نور بسیار زیاد و چند ساعت آفتاب مستقیم نیاز دارد. در فضای داخل، قرارگیری کنار پنجره جنوبی یا شرقی با نور شدید بهترین نتیجه را می‌دهد؛ کمبود نور باعث درازشدن ساقه‌ها و کاهش گل می‌شود.


دما

این گیاه گرمسیری در دمای ۱۸ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد عملکرد ایده‌آل دارد. سرمای زیر ۱۲–۱۵ درجه رشد را کند کرده و می‌تواند به برگ‌ها آسیب بزند؛ یخبندان برای آن بسیار مخرب است. از نوسان شدید دما و باد سرد مستقیم پرهیز کنید.


رطوبت و تهویه

رطوبت متوسط تا بالا (حدود ۵۰ تا ۷۰٪) به شادابی برگ‌ها و تشکیل غنچه کمک می‌کند. در محیط‌های خشک، استفاده از سینی سنگریزه و آب یا مه‌پاشی ملایم (با تهویه مناسب) مفید است؛ هم‌زمان جریان هوای ملایم برای کاهش خطر بیماری‌های قارچی ضروری است.


خاک، بافت و اسیدیته

به خاک سبک، غنی و بسیار زهکش‌دار نیاز دارد؛ ترکیبی از پیت/کوکوپیت، پرلیت و کمی کمپوست مناسب است. pH مطلوب کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) است؛ خاک‌های خیلی آهکی می‌توانند باعث زردی برگ (کمبود ریزمغذی‌ها) شوند.


آبیاری و زهکشی

در فصل رشد، آبیاری زمانی انجام شود که سطح خاک کمی خشک شده باشد؛ خاک همیشه غرقابی نباشد. گلدان باید سوراخ زهکش کافی داشته باشد، زیرا ماندگاری آب سبب پوسیدگی ریشه و ریزش برگ می‌شود. در زمستان، آبیاری را کاهش دهید.

Allamanda Cathartica

مقابله به آفات گل شیپور طلایی


آفات رایج

در آلمنـدا کاتارتیکا (گل شیپور طلایی)، آفات مکنده مانند شته، شپشک آردآلود و شپشک‌های سپردار با تجمع روی جوانه‌ها و پشت برگ‌ها باعث زردی، پیچیدگی برگ و ترشح عسلک (و رشد دوده) می‌شوند. کنترل: شست‌وشوی گیاه با آب، حذف بخش‌های شدیداً آلوده، و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی/نیم طبق برچسب. در آلودگی شدید، حشره‌کش سیستمیک مناسب گیاهان زینتی تنها با رعایت ایمنی و دستور مصرف به‌کار رود.

کنه تارتن نیز در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های ریز روشن و تارعنکبوتی می‌شود. کنترل: افزایش رطوبت، دوش آب روی پشت برگ‌ها، و در صورت نیاز کنه‌کش اختصاصی.


بیماری‌های مهم

لکه‌برگی‌های قارچی/باکتریایی و سوختگی برگ در شرایط رطوبت بالا و تهویه ضعیف رخ می‌دهد و به صورت لکه‌های قهوه‌ای یا سیاه با هاله زرد دیده می‌شود. مدیریت: حذف برگ‌های آلوده، آبیاری از سطح خاک (نه روی برگ)، فاصله‌دهی و بهبود گردش هوا؛ در تداوم بیماری، قارچ‌کش مسی یا قارچ‌کش‌های مناسب زینتی طبق برچسب.

پوسیدگی ریشه و طوقه (عمدتاً در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) باعث پژمردگی و سیاه‌شدن ریشه می‌شود. پیشگیری و کنترل: تعویض بستر به خاک سبک و زهکش‌دار، کاهش آبیاری، ضدعفونی گلدان، و استفاده از قارچ‌کش‌های مخصوص پوسیدگی ریشه مطابق دستور مصرف.

گل شیپور طلایی

نحوه تکثیر گل شیپور طلایی

انتشار شیپور طلایی از طریق دانه است و به ندرت در دسترس است . همچنین می توان از قلمه های ساقه هم استفاده نمود و از جوانه های بسیاری که در تاج گیاه ظاهر می شوند نیز می توان استفاده کرد.

golden trumpet vine

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

گل شیپور طلایی به دلیل زیبایی و خواص آن به طور گسترده به صورت زینتی کشت می شود. عصاره های برگ و ریشه فعالیت ضد توموری در برابر سرطان خون در موش را ثابت کردند. برگ و ریشه آن به عنوان ملین در طب سنتی استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل آلاله

عوارض جانبی - هشدار

Allamanda Cathartica دارای صمغی شیری است و سمی در نظر گرفته میشود. تمام بافت های آن به شدت مسهل هستند.


سمیت و خطرات گزارش‌شده

Allamanda cathartica (گل شیپور طلایی) برای انسان و حیوانات خانگی سمی گزارش شده است. شیره‌ی لاتکس گیاه می‌تواند باعث تحریک پوست و چشم شود و تماس مستقیم ممکن است قرمزی، سوزش و التهاب ایجاد کند. در صورت بلع، علائم گوارشی مانند تهوع، استفراغ و اسهال گزارش شده و به همین دلیل مصرف خوراکی آن توصیه نمی‌شود.

برای سگ و گربه نیز بلع برگ یا گل می‌تواند موجب ناراحتی گوارشی و آبریزش دهان شود و تماس با شیره ممکن است تحریک پوستی ایجاد کند. در مواجهه، دهان و پوست را با آب بشویید و در صورت تداوم علائم با پزشک یا دامپزشک تماس بگیرید.

Yellow allamanda,, yellow bell, angel's trumpet, buttercup flower, bunga akar kuning, wilkens-bita,

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره خرزهره و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.64 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید