معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - لوپن وحشی یا چندساله

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/06/07
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - لوپن وحشی یا چندساله
لوپن وحشی یا لوپن چندساله (*Lupinus perennis*) گیاهی علفی و پایا از تیرهٔ باقلاییان (Fabaceae) است که در اقلیم‌های معتدلِ با تابستان‌های نسبتاً خنک بهترین رشد را دارد. نور کامل آفتاب تا نیم‌سایهٔ روشن را می‌پسندد و در بسترهای با زهکشی بالا عملکرد بهتری نشان می‌دهد. از نظر رطوبت، به آبیاری منظم در دورهٔ استقرار نیاز دارد اما پس از ریشه‌زایی عمیق، تا حدی به خشکی مقاوم است؛ رطوبت ایستا و خاک‌های سنگینِ خیس می‌تواند موجب ضعف رشد و پوسیدگی ریشه شود.

**بومی و زیستگاه:** بومی آمریکای شمالی (به‌ویژه بخش‌های شرقی و مرکزی) است و غالباً در علفزارها، حاشیهٔ جنگل‌ها، تپه‌های شنی و خاک‌های سبکِ شنی یا شنی-لوم با مواد آلی کم دیده می‌شود؛ در زیستگاه‌های باز و آفتاب‌گیر پایدارتر است.

**خصوصیات ظاهری اندام‌های گیاه:** دارای ریشهٔ راست و عمیق، ساقه‌های افراشته و چندشاخه و برگ‌های پنجه‌ای (معمولاً با چندین برگچهٔ باریک) است. گل‌آذین به صورت خوشهٔ انتهاییِ ایستاده و متراکم تشکیل می‌شود و گل‌ها غالباً در طیف آبی تا آبی-بنفش (گاه سفید یا صورتی) ظاهر می‌شوند. میوه نیام (غلاف) است که پس از رسیدگی بذرها را درون خود نگه می‌دارد.

**نام رایج:** در ایران بیشتر با نام‌های «لوپن وحشی» یا «لوپن چندساله» شناخته می‌شود. در منابع انگلیسی رایج‌ترین نام‌ها *Wild lupine* و *Sundial lupine* هستند.

Nargil_Lupinus Perennis
نام علمي
Lupinus Perennis
نام لاتين
wild lupine
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و ویژگی‌های کلی

لوپینوس پرنِنیس (Lupinus perennis) گونه‌ای علفی چندساله از تیره باقلاییان (Fabaceae) و جنس Lupinus است. این گیاه به‌واسطه توان تثبیت نیتروژن در ریشه‌ها، نقشی مهم در بهبود خاک‌های فقیر دارد.

منطقه بومی و پراکنش

زادگاه اصلی لوپن وحشی شرق و مرکز آمریکای شمالی است و به‌طور طبیعی در کانادا و ایالات متحده گسترش دارد. این گونه اغلب در حاشیه جنگل‌های باز، مراتع شنی و تپه‌های ماسه‌ای اسیدی یا کمی اسیدی رشد می‌کند. خاک‌های سبک، خوب‌زهکشی‌شده و آفتاب کامل برای توسعه جمعیت‌های پایدار آن ضروری است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

لوپینوس پرنِنیس گونه‌ای نورپسند است و در زیستگاه‌های باز و نیمه‌باز با رقابت گیاهی متوسط موفق‌تر است. این گیاه میزبان لاروی برخی پروانه‌های در خطر، از جمله پروانه «بلو کَرْنِر» است و به همین دلیل ارزش حفاظتی ویژه‌ای دارد.

تاریخچه و اهمیت علمی

این گونه از قرن هجدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی توصیف شد و بعدها در مطالعات اکولوژی تپه‌های شنی و روابط گیاه–حشره به‌عنوان مدل استفاده شد. کاهش زیستگاه‌های طبیعی آن، این گونه را در برخی مناطق در فهرست گیاهان نیازمند حفاظت قرار داده است.

لوپن وحشی یا چندساله

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه لوپن وحشی یا چندساله
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  لوپن وحشی یا چندساله
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  لوپن وحشی یا چندساله
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  لوپن وحشی یا چندساله
انواع مختلفی از خاک ها


لوپن وحشی یا چندساله، گیاهی زینتی و دارویی، چندساله و از خانواده بقولات است که در بخش هایی از شرق ایالات متحده آمریکا (از تگزاس و فلوریدا تا ماین) و مینه سوتا و کانادا، روی تپه های شنی و اطراف جاده ها رشد می کند.
این گیاه در سال اول رشد فقط برگ تولید می کند. برگ ها مرکب و پرمانند، با 7 تا 11 برگچه به صورت رزت کنار یکدیگر قرار گرفته اند. برگچه ها واژتخم مرغی با انتهای بدون نوک یا نوک دار و نیزه ای است. در قسمت زیرین این برگچه ها کرک های پراکنده ای دیده می شود. دمبرگ ها طویل تر از برگچه های بوده و گوشوارک ها بسیار کوچک و نامشخص می باشند.
ساقه ها متعدد، افراشته، شیار دار و دارای کرک های اندکی است.
گل آذین ها طویل، با گل های پراکنده و گاهی چتری دیده می شوند. گل ها به رنگ های آبی تا صورتی اما اغلب به رنگ های آبی یا ارغوانی مایل به آبی وجود دارد. زمان گلدهی طی ماه های جون تا جولای می باشد. این گل ها هرمافرودیت بوده و گرده افشانی آنها توسط زنبورهای عسل صورت می گیرد.
نیام ها یا غلاف ها به رنگ های زرد-مایل به سبز-قهوه ای، با خطوط مستقیم، گردن بند شکل، کوتاه و کرکدار می باشند. هر غلاف دارای 5 تا 6 بذر می باشد. بذرها تخم مرغی می باشند.
لوپن ها نیز مانند بسیاری از گونه های خانواده ی نیام داران، می توانند عمل تثبیت نیتروژن خاک را انجام دهند.

wild lupine


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد


لوپن باغی گیاهی آسان رشد بوده و معمولاً در انواع خاک های متوسط و نیز شرایط آفتابی کامل رشد می کند. این گیاه می تواند به خوبی در خاک های شنی و فقیر رشد کند. خاک هایی یا پی اچ اسیدی تا خنثی را ترجیح می دهد.
این گیاهان تا دمای حدود -25 درجه سانتیگراد را تحمل می کنند.
این گونه ها نسبت به حمله ی حلزون ها بسیار حساس می باشند.
لوپن ها با باکتری های تثبیت کننده ی ازت ارتباط همزیستی دارند. این باکتری ها در روی گره هایی که روی ریشه ی گیاه وجود دارد، رشد می کنند و ازت موجود در اتمسفر را تثبیت کرده و به فرم قابل استفاده برای گیاه تبدیل می کنند.

Lupinus Perennis

مقابله به آفات لوپن وحشی یا چندساله

آفات مهم لوپن وحشی (Lupinus perennis)

مهم‌ترین آفات لوپن وحشی شامل شته‌ها، تریپس‌ها، لارو پروانه‌ها و حلزون‌ها هستند. شته‌ها با مکیدن شیره، برگ‌ها را زرد و چروکیده می‌کنند و می‌توان آن‌ها را با شست‌وشوی برگ‌ها و استفاده محدود از صابون حشره‌کش کنترل کرد. تریپس‌ها لکه‌های نقره‌ای روی برگ و گل ایجاد می‌کنند؛ حذف علف‌های هرز اطراف و استفاده از تله‌های چسبناک آبی یا زرد مفید است. لارو پروانه‌ها با تغذیه از برگ‌ها رشد گیاه را کاهش می‌دهند؛ جمع‌آوری دستی و کاربرد به‌موقع حشره‌کش‌های زیستی مانند Bacillus thuringiensis توصیه می‌شود. حلزون‌ها و راب‌ها شب‌هنگام به برگ‌های جوان آسیب می‌زنند و با تله‌گذاری، پوشال‌دهی مناسب و جلوگیری از رطوبت بیش‌ازحد خاک کنترل می‌شوند.

بیماری‌ها و روش‌های مقابله

لوپن وحشی مستعد بیماری‌های قارچی مانند سفیدک پودری، پوسیدگی ریشه و لکه برگی است. سفیدک پودری با پوشش سفید روی برگ‌ها دیده می‌شود؛ تهویه خوب، کاشت با فاصله مناسب و اجتناب از خیس‌کردن برگ هنگام آبیاری اهمیت دارد. پوسیدگی ریشه اغلب ناشی از زهکش ضعیف و آبیاری زیاد است؛ استفاده از بستر سبک و اصلاح زهکش ضروری است. لکه برگی با نقاط قهوه‌ای روی برگ‌ها ظاهر می‌شود؛ حذف برگ‌های آلوده و تناوب کشت از گسترش بیماری جلوگیری می‌کند. کاربرد محدود قارچ‌کش‌های مناسب، همراه با مدیریت صحیح رطوبت و بهداشت مزرعه، مؤثرترین راهبرد حفاظتی است.

لوپن وحشی یا چندساله

نحوه تکثیر لوپن وحشی یا چندساله


برای تکثیر این گیاه، یک یا دو بذر آن را مستقیماً در هر گلدان کشت می کنند. بذر این گیاه بسیار نامنظم جوانه می زند و پس از سبز شدن، بوته های بسیار ضعیفی تشکیل می شوند که در نتیجه گرمای تابستان از بین می روند. در پاییز، بوته های باقی مانده گل مختصری می دهند. از بین آنها پایه های نامناسب را حذف می کنند و بقیه را زیر شاسی می چینند تا زمستان سپری شود.
برای تولید گل بریده، این گیاهان در اردیبهشت ماه به فاصله 80 سانتیمتر از یکدیگر، در خاکی قوی و عمیق کشت می شوند که با گرم شدن هوا به گل می روند و مجدداً در پاییز گل فراوانی تولید می کنند.

wild lupine

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


لوپن ها به دلیل تولید گل های زیبا به عنوان گیاهی زینتی مورد کشت و کار قرار می گیرند.
همچنین دمکرده ی برگ های این گیاه برای درمان حالت تهوع و خونریزی های داخلی مورد استفاده قرار می گیرد.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - لوپن وحشی یا چندساله

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس لوپین و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید