این گیاه با نام علمی Iochroma grandifloru و نام مرسوم (Large-flowered Iochroma) که به فارسي یوکرومای گلدرشت ناميده ميشود، گياهي از خانواده Solanaceae بومي بومی نواحی کوهستانی آمریکای جنوبی، بهویژه اکوادور، کلمبیا و پرو، در جنگلهای مرطوب نیمهگرمسیری مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی غیرغرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Iochroma grandifloru
نام لاتين
Large-flowered Iochroma
ردهبندی گیاهشناسی
Iochroma grandiflorum (ایوچروما بزرگگل) گونهای چوبی از تیرهٔ Solanaceae (سیبزمینیان) است. این گونه در ردهٔ دولپهایها، راستهٔ Solanales، و جنس Iochroma قرار میگیرد. جنس ایوچروما شامل چندین گونهٔ زینتی با گلهای لولهای و پررنگ است که از نظر خویشاوندی به گیاهانی مانند Brugmansia و Datura نزدیکاند. بسیاری از اعضای این تیره حاوی آلکالوئیدهای فعال زیستی هستند که از نظر فارماکولوژیک اهمیت دارند، اگرچه ایوچروما بیشتر برای ارزش زینتی شناخته میشود.
منطقه بومی و پراکنش
ایوچروما بزرگگل بومی نواحی کوهستانی شمالغرب آمریکای جنوبی است و گزارشهای گیاهشناسی، خاستگاه آن را عمدتاً در اکوسیستمهای آندی اکوادور و کلمبیا ذکر میکنند. این گونه معمولاً در ارتفاعات متوسط تا بالا رشد میکند، جایی که مه و رطوبت فراوان و دمای ملایم حاکم است. پراکنش طبیعی محدود، آن را به گیاهی نسبتاً تخصصی از نظر زیستگاهی تبدیل کرده است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاههای تیپیک ایوچروما بزرگگل شامل کناره جنگلهای ابری، حاشیه رودخانههای کوهستانی و شیبهای نیمهسایه است. این گیاه در خاکهای نسبتاً غنی و زهکشدار با رطوبت یکنواخت دیده میشود. گلهای لولهای بزرگ و درخشان آن برای گردهافشانی توسط پرندگان شهدخوار (بهویژه مرغ مگسخوار در زادبوم آن) سازگار شدهاند. این پیوند بومشناختی نمونهای شاخص از همتکاملی گیاهان آندی با پرندگان شهدخوار است.
تاریخچه علمی و نامگذاری
جنس Iochroma در قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی که فلور آند را مطالعه میکردند توصیف شد. صفت گونهای grandiflorum به معنی «گل بزرگ» است و به اندازهٔ غیرمعمول بزرگ جام گل در مقایسه با بسیاری از خویشاوندان اشاره دارد. توصیفهای اولیه در فلورهای آمریکای جنوبی منتشر شد و بهتدریج این گونه وارد باغهای گیاهشناسی اروپا گردید، جایی که بهعنوان نمونهای ارزشمند برای مطالعهٔ تنوع در تیرهٔ Solanaceae و سازگاری با گردهافشانهای پرنده مورد توجه قرار گرفت.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی گیاه
ایوچروما بزرگگل درختچهای زینتی از تیرهٔ سیبزمینی است که معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع میگیرد و در شرایط مناسب به صورت بوتهای پُرشاخه رشد میکند. فرم کلی گیاه گسترده تا نسبتاً آویزان است و ظاهری انبوه و سبز تیره ایجاد میکند.
ساقه و شاخهها
ساقهها نیمهچوبی، استوانهای و نسبتاً نرم هستند و در سنین پایین سبز تا سبز مایل به بنفشاند. با افزایش سن، قهوهای و چوبی میشوند. سطح ساقهها صاف یا کمی شیاردار بوده و گرهها در فواصل منظم قرار دارند و از هر گره چند برگ و گاهی گلآذین خارج میشود. شاخهها غالباً آویخته یا کمانیشکلاند که به جلوه آویز مانند گیاه کمک میکند.
برگها
برگها ساده، متناوب و نسبتاً درشتاند و معمولاً ۶ تا ۱۵ سانتیمتر طول دارند. شکل برگها تخممرغی تا بیضوی کشیده با نوک تیز است. حاشیه برگها غالباً کامل و گاهی اندکی موجدار است. سطح فوقانی برگ سبز تیره و نسبتاً مات، و سطح زیرین سبز روشنتر است. رگبرگ میانی برجسته و رگبرگهای فرعی بهخوبی دیده میشوند. بافت برگ کمی مخملی تا کرکدار است که به لمس حسی نرم میدهد.
گلها
گلها لولهای تا شیپوریشکل و آویزان هستند و معمولاً به صورت خوشهای در انتهای شاخهها ظاهر میشوند. طول هر گل میتواند به ۵ تا ۷ سانتیمتر برسد. رنگ گل در Iochroma grandiflorum اغلب بنفش تا آبی بنفش عمیق است، اما تنوعهایی با آبی روشنتر نیز گزارش شدهاند. کاسبرگ کوچک و لولهگل کشیده و باریک است که به گل ظاهری ظریف و آویزان میدهد.
میوه و بذر
میوه معمولاً به صورت ستهی کوچک، کروی تا تخممرغی و پس از رسیدن زرد تا نارنجی کمرنگ است. بذرها ریز، متعدد و زرد تا قهوهای روشن میباشند، هرچند در کشتهای زینتی معمولاً کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
شرایط نگهداری یوکرومای گلدرشت
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی غیرغرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دمای مناسب برای رشد یوکرومای گلدرشت
یوکرومای گلدرشت گیاهی گرمسیری است و در دمای معتدل رو به گرم بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی ایدهآل برای رشد این گیاه حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است. در زمستان، دما نباید برای مدت طولانی زیر ۱۰ درجه سانتیگراد بماند؛ در غیر این صورت برگها و شاخههای لطیف آسیب میبینند. در مناطق سردتر، نگهداری در گلدان و انتقال به فضای سرپوشیده در فصل سرد توصیه میشود.
نور و شدت روشنایی
این گیاه به نور فراوان ولی غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، مکانی با آفتاب صبحگاهی ملایم و سایهروشن در بعدازظهر است. در آفتاب شدید تابستان، بهویژه در مناطق گرم و خشک ایران، باید از سایهبان سبک یا قرار دادن گیاه در پشت پنجره با پرده نازک استفاده شود. کمبود نور باعث کمپشتی و کاهش گلدهی میشود.
رطوبت و آبیاری
یوکرومای گلدرشت رطوبت نسبی متوسط تا بالا را میپسندد. خاک باید همیشه کمی مرطوب باشد اما هرگز غرقاب نشود. در فصل رشد (بهار و تابستان)، آبیاری منظم پس از نیمهخشک شدن سطح خاک انجام شود. در زمستان، به دلیل کاهش رشد، فاصله آبیاریها را بیشتر کنید. استفاده از زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب برای افزایش رطوبت محیط بدون خیس شدن مستقیم ریشه مفید است.
خاک، زهکشی و تغذیه
این گیاه به خاکی سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی خوب نیاز دارد. مخلوطی از خاک برگ پوسیده، کوکوپیت یا پیتماس و مقدار کمی پرلیت یا ماسه شسته مناسب است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی توصیه میشود. وجود سوراخهای کافی در ته گلدان برای جلوگیری از ماندآبی و پوسیدگی ریشه ضروری است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :