خرمندی

دانستنیهای علمی

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری خرمندی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز نواحی نیمه گرمسیری خاک مورد نياز خاک های لومی، عمیق و مرطوب

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی میوه و برگ خرمندی

میوهٔ خرمندی (Diyospyrus lotus) به عنوان ملین خفیف و مقوی عمومی در طب سنتی کاربرد دارد. از میوهٔ رسیده برای کمک به هضم، بهبود ضعف بدنی و افزایش اشتها استفاده می‌شود. جوشانده یا دم‌کرده برگ‌ها در برخی نواحی برای کاهش التهاب‌های خفیف گوارشی و تنظیم حرکات روده به کار می‌رود. همچنین در طب مردمی از ترکیب برگ و میوه خشک برای آرام‌سازی سرفه و گلودرد بهره می‌گیرند.

کاربردهای درمانی پوست، ریشه و پوست تنه

پوست تنه و ریشهٔ خرمندی حاوی تانن‌های قابض است و در طب سنتی برای بهبود زخم‌های سطحی و کاهش خونریزی‌های خفیف استفاده می‌شود. شست‌وشوی زخم با جوشانده پوست تنه به خشک‌شدن و ترمیم سریع‌تر زخم کمک می‌کند. در برخی مناطق، له‌شدهٔ ریشه به صورت ضماد روی مفاصل دردناک گذاشته می‌شود تا التهاب و درد کاهش یابد، هرچند شواهد علمی آن محدود است.

کاربردهای صنعتی و اقتصادی

خرمندی دارای رنگدانه‌ها و ترکیبات فنلی است که برای استخراج رنگ‌های طبیعی و آنتی‌اکسیدان‌ها در صنایع غذایی و آرایشی مورد توجه قرار گرفته است. میوه خشک به عنوان طعم‌دهنده در برخی محصولات محلی و شیرینی‌ها به کار می‌رود. چوب درخت نیز به علت سختی و زیبایی بافت، در صنایع نجاری ظریف و تولید ابزارهای دستی کوچک استفاده می‌شود.

مقابله به آفات خرمندی

آفات مهم خرماندی (Diospyros lotus)

از آفات رایج خرماندی می‌توان به شته‌ها، شپشک‌ها (نرم‌تن و سپردار)، تریپس و کنه‌های تارتن اشاره کرد که با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، کاهش رشد و ضعف عمومی درخت می‌شوند. تجمع عسلک و رشد کپک دوده‌ای روی برگ‌ها نشانه‌ی مهم حضور شته و شپشک است. برای کنترل، هرس شاخه‌های آلوده، کاهش گردوغبار، تقویت دشمنان طبیعی (کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها) و استفاده هدفمند از روغن‌های معدنی/روغن ولک در زمان مناسب توصیه می‌شود.

بیماری‌های قارچی و پوسیدگی‌ها

لکه‌برگی‌ها، شانکرها و پوسیدگی ریشه در شرایط رطوبت بالا و زهکشی ضعیف تشدید می‌شوند و می‌توانند موجب زردی، ریزش برگ و خشکیدگی سرشاخه‌ها شوند. زهکشی مناسب و پرهیز از آبیاری سنگین مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه است. جمع‌آوری برگ‌های آلوده، حذف شاخه‌های بیمار و ضدعفونی ابزار هرس، همراه با بهبود تهویه تاج درخت، شدت بیماری را کاهش می‌دهد.

راهکارهای مدیریت تلفیقی (IPM)

پایش منظم برگ‌ها و شاخه‌ها، نصب تله‌های چسبنده برای ردیابی حشرات پروازی، و تنظیم تغذیه (پرهیز از ازت زیاد) پایه مدیریت است. در صورت نیاز، سم‌پاشی باید بر اساس تشخیص دقیق آفت/بیماری و در زمان حساس چرخه زندگی انجام شود تا اثرگذاری افزایش یافته و به حشرات مفید آسیب کمتری برسد.

نحوه تکثیر خرمندی