عروس سنگ طلایی

دانستنیهای علمی

رده‌بندی علمی

Dionysia revoluta (عروس سنگ طلایی) یک گیاه گلدار از تیره Primulaceae (نخستین‌سانان) است؛ همان تیره‌ای که جنس‌هایی مانند Primula نیز در آن قرار می‌گیرند. این گونه در جنس Dionysia جای می‌گیرد؛ جنسی که با سازگاری‌های ویژه برای زیست در شکاف سنگ‌ها و صخره‌های آهکی شناخته می‌شود.

منطقه بومی و زیستگاه

این گونه بومی ایران است و در زیستگاه‌های کوهستانیِ خشک تا نیمه‌خشک یافت می‌شود. زیستگاه شاخص آن دیواره‌ها و پرتگاه‌های سنگی، شکاف صخره‌ها و برون‌زدهای آهکی است؛ جایی که خاک بسیار کم‌عمق بوده و گیاه با تکیه بر ریزمحیط‌های محافظت‌شده از فرسایش و تبخیر شدید، بقا می‌یابد. شکل رشد بالشتکی/کوسنی و تراکم برگ‌ها معمولاً به کاهش اتلاف آب و مقاومت در برابر باد و نوسان دما کمک می‌کند.

دانستنی‌های اکولوژیک و ریخت‌شناسی

رشد فشرده و چسبیده به سنگ در Dionysia revoluta یک راهبرد اکولوژیک برای بهره‌برداری از رطوبت اندک و محافظت از مریستم‌ها در شرایط سخت کوهستانی است. گل‌دهی معمولاً در فصل‌های خنک‌تر و مرطوب‌تر رخ می‌دهد و رنگ گل‌ها (اغلب زرد در این گروه) با نام رایج «طلایی» همخوانی دارد.

تاریخچه و جایگاه در گیاه‌شناسی

جنس Dionysia در گیاه‌شناسی به‌عنوان یکی از نمونه‌های برجسته اندِمیسم (بوم‌زادگی) در فلات ایران و پیرامون آن مطرح است. مطالعه این جنس برای فهم تکامل گیاهان صخره‌زی، سازگاری به خشکی و جدایی‌های زیستی در کوهستان‌های جنوب‌غرب آسیا اهمیت علمی دارد.

خصوصیات - معرفی

این گیاه متعلق به خانواده پامچالیان و این خانواده شامل بیش از 72 گونه خاص چندساله در ایران استکه در کوهستان های خشک به صورت محدود پراکنش دارد. این گیاه با نام عروس سنگ طلایی یا نام محلی اسفند مریم، یکی از گونه های بومی است که پراکنش گسترده ای در ایران دارد. 

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 18-20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مکان های صخره ای

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

عصاره این گیاه حاوی مقادیری از ترکیبات فنلی از جمله گالیک اسید، کافئیک اسید، کلروژنیک اسید و کوئرستین است. عصاره این گیاه به عنوان یک آنتی اکسیدان توان بالقوه دارد و انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری به نظر می رسد. 

سایر اطلاعات

یک گیاه دارویی در طب سنتی ایران می باشد که به منظور رفع مشکلات معده و ضدعفونی زخم ها به کار می رود. عصاره ها و اسانس این گیاه اثر بازداری بر رشد انواع میکروارگانیسم ها از جمله باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس، اسنیتوباکتر، پروتئوس، سودوموناس، استاف کواگولاز منفی، انتروباکتر و سیتروباکتر نشان دادند. 

نوعی عروس سنگ عروس سنگ صخره زی

پامچال دارویی گل پامچال هورتنسیس یاسمن صخره ای سیکلامن پرسیکوم