معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - گوش فیل گرمسیری

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/10/09
معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - گوش فیل گرمسیری
گیاه گوش‌فیل گرمسیری (*Colocasia esculenta*) گیاهی علفی و چندساله از تیرهٔ گل‌شیپوریان (Araceae) است که برای رشد به دمای گرم (حدود ۲۰ تا ۳۰ درجهٔ سانتی‌گراد)، رطوبت بالا و خاک همواره مرطوب نیاز دارد و به سرما و یخبندان حساس است. نور مناسب آن نیم‌سایه تا نور فیلترشده است، هرچند در رطوبت کافی آفتاب ملایم را نیز تحمل می‌کند. بومی جنوب و جنوب‌شرق آسیا (و در بسیاری منابع، نواحی گرمسیری اقیانوسیه) دانسته می‌شود و امروزه در اغلب مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان، به‌ویژه در حاشیهٔ آب‌ها، شالیزارها و خاک‌های غنی و مرطوب کشت یا طبیعی‌شده است. این گیاه برگ‌هایی بسیار بزرگ، قلبی/سپرمانند و براق با دمبرگ‌های بلند دارد و از یک ساقهٔ زیرزمینی غده‌ای (کورم) و گاهی ریزغده‌ها تشکیل می‌شود؛ گل‌آذین آن به صورت اسپادیس با اسپات (ویژگی رایج آراسه‌ها) ظاهر می‌شود. نام رایج آن در ایران معمولاً «گوش‌فیل» (گاهی «گوش‌فیل گرمسیری») است و در جهان با نام‌های «Taro»، «Cocoyam» و «Dasheen» شناخته می‌شود. این گونه در سطح جهانی به‌عنوان یک محصول خوراکی مهم به‌علت غدهٔ نشاسته‌ای و نیز برگ‌های خوراکی (پس از پخت) شهرت دارد.

Nargil_Colocasia esculenta
نام علمي
Colocasia esculenta
نام لاتين
taro
خانواده (تيره)


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گوش فیل گرمسیری
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گوش فیل گرمسیری
خیلی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گوش فیل گرمسیری
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گوش فیل گرمسیری
خاک های هوموسی و غنی از مواد غذایی و کمی اسیدی

دانستنیهای علمی



جایگاه رده‌بندی و نام‌شناسی

Colocasia esculenta که در فارسی «گوش‌فیل گرمسیری» نیز نامیده می‌شود، از تیره Araceae (گل‌شیپوریان) و از جنس Colocasia است. این گونه یک گیاه علفی چندساله با اندام ذخیره‌ای زیرزمینی (کورم) است و به‌دلیل سازگاری با محیط‌های مرطوب، در میان گیاهان آب‌دوست این تیره جایگاه ویژه‌ای دارد.


منطقه بومی و زیستگاه

خاستگاه دقیق این گونه در منابع مختلف متفاوت گزارش شده، اما به‌طور کلی جنوب و جنوب‌شرق آسیا تا ناحیه مالزیایی به‌عنوان گستره بومی یا مرکز اهلی‌سازی اولیه مطرح است. زیستگاه طبیعی و نیمه‌طبیعی آن عمدتاً شامل نواحی گرم و مرطوب، حاشیه رودخانه‌ها، باتلاق‌ها و زمین‌های آبگیر است. توانایی رشد در خاک‌های اشباع از آب و تحمل شرایط کم‌اکسیژن ریشه، از ویژگی‌های اکولوژیک مهم آن به‌شمار می‌آید.


تاریخچه و اهمیت زیست‌جغرافیایی

Colocasia esculenta از کهن‌ترین گیاهان اهلی‌شده در مناطق گرمسیری است و شواهد باستان‌گیاه‌شناسی و زبان‌شناختی، قدمت کشت آن را به چند هزار سال پیش در آسیا و اقیانوسیه نسبت می‌دهند. گسترش این گیاه با مهاجرت‌های انسانی و شبکه‌های مبادلاتی دریایی در جزایر اقیانوس آرام، سپس در آفریقا و دیگر مناطق گرمسیری تقویت شد. امروزه این گونه هم به‌عنوان گیاه خوراکی و هم زینتی در بسیاری از نواحی گرم جهان کشت می‌شود و در برخی زیست‌بوم‌ها قابلیت طبیعی‌شدن نیز دارد.



گوش فیل گرمسیری

خصوصیات - معرفی


"گوش فیل (تارو)" گیاهی علفی و چندساله، مخصوص نواحی گرمسیری است که برای کورم های خوراکی اش کشت می شود. این کورم ها دارای پوستی قهوه ای رنگ و گوشتی سفید یا صورتی رنگ می باشند. ریزوم های این گیاه دارای شکل ها و اندازه های مختلفی هستند.



برگ ها به ابعاد 40 در 24.8 سانتیمتر، تشکیل شده از جوانه های روی ریزوم، در سطح بالایی به رنگ سبز تیره و در سطح زیرین به رنگ سبز روشن، به شکل مثلثی-تخم مرغی، نیمه گرد و نوک تیز در انتها، انتهای لُب ها گرد یا نیمه گرد می باشد. برگ ها دارای دمبرگ هایی به طول 0.8 تا 1.2 متر است. دمبرگ ها ضخیم، آبدار و به رنگ سبز مایل به ارغوانی می باشند. این دمبرگ ها تقریباً به مرکز برگ ها متصل می شوند. اسپات ها نیز بیش از 25 سانتیمتر طول دارند. 
گل های این گیاه بیش از 8 میلیمتر قطر دارند. به رنگ زرد مایل به نارنجی بوده و طی ماه های تابستان یا اوایل پاییز شکوفا می شوند.
حدود 200 کولتیوار از این گیاه وجود دارد که اغلب برای تولید کورم های خوراکی و یا به عنوان یک گیاه زینتی (به دلیل برگ های زیبا) کشت می شوند.



taro

شرایط محیط رشد


این گیاه در زمین های پست و مرطوب بهتر رشد می کند. این گیاه دارای نیاز آب فراوانی است و فصل رشد طولانی دارد و در مکان هایی رشد می کند که برای مدت طولانی در سال دارای آب و رطوبت فراوان باشند.
این گیاه می تواند به راحتی در زمین های آبگیر که محصولات دیگر گیاهی قادر به رشد نیستند، رشد کند. همچنین به خاک کمی اسیدی و غنی از مواد غذایی، موا آلی و هوموس نیاز دارند.
از نظر نیاز نوری نیز به شرایط آفتاب کامل تا نیمه سایه نیاز دارد.



Colocasia esculenta

مقابله به آفات گوش فیل گرمسیری


از جمله آفات و بیماری هایی که ممکن است به این گیاه حمله کنند شامل بیماری هایی مانند پوسیدگی ریشه، آفتاب سوختگی برگ ها و آفاتی نظیر پروانه های بال سفید و عنکبوت ها می باشند.



گوش فیل گرمسیری

نحوه تکثیر گوش فیل گرمسیری


گیاه گوش فیل نواحی گرمسیری را می توان با استفاده از تقسیم ریزوم یا کورم در طی فصول زمستان یا اوایل بهار تکثیر نمود.



taro



ساير تصاوير :
 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


در ابتدا از برگ ها و کورم های این گیاه به عنوان خوراکی استفاده می شد. اگر به صورت خام مصرف شود دارای ماده سمی اکسالات کلسیم است. به هر حال میزان سم موجود در غده ها می تواند با پختن آنها یا غوطه ور ساختنشان در آب سرد به مدت یک شب، کاهش یابد و طعم آن نیز بهتر گردد.
شاخه ها و برگ های آن به عنوان سبزی و سالاد نیز کاربرد خوراکی دارند.
کورم های کوچک در اندازه های مختلف، پوست کنده شده و جوشیده می شوند و سپس به صورت فریز شده یا کنسروی یا بسته بندی به فروش می رسند.
برگ های این گیاه نیز غنی از ویتامین هایی مانند ویتامین ث و مواد معدنی هستند. کورم ها و ریشه ها نیز غنی از مواد نشاسته ای مانند آمیلازها (28%) و آمیلوپکتین (72%) می باشند. 
این گیاه همچنین به عنوان یک گیاه زینتی آبزی نیز به فروش می رسد.



معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - گوش فیل گرمسیری

عوارض جانبی - هشدار


بخش هایی از کورم این گیاه دارای ماده ی سمی اکسالات کلسیم است و در مصرف آن باید دقت نمود و بصورت خام مصرف نکرد.



eddoe ، elephant ear ، dasheen


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.11 از ۵، بر اساس 9 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید