نام علمي
Clematis virginiana
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
Clematis virginiana گونهای علفی-بالارونده از تیرهٔ Ranunculaceae (آلالهایان) است. این گونه در جنس Clematis قرار دارد که بیش از ۳۰۰ گونه بالارونده زینتی و خودرو را شامل میشود. کلِماتیسها فاقد پیچک حقیقیاند و با دمبرگهای دگرشکلیافته به تکیهگاه میچسبند.
مناطق بومی و گستره جغرافیایی
Clematis virginiana بومی شرق و مرکز آمریکای شمالی است و بهطور طبیعی در کانادا (انتاریو، کبک) تا ایالات شرقی و نواحی میانی ایالات متحده گسترش دارد. این گیاه در بسیاری از مناطق بهعنوان گونهای بومی جنگلهای حاشیهای و حاشیه رودخانهها شناخته میشود و اغلب با گونههای چوبی سختبرگ همزیست است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه اصلی آن شامل کنار رودخانهها، حاشیه جنگلهای مرطوب، پرچینهای طبیعی و مناطق نیمهسایه است. خاکهای نسبتاً مرطوب، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب را ترجیح میدهد. گلآذینهای خوشهای با گلهای سفیدِ معطر، برای حشرات گردهافشان منبع شهد و گرده فراهم میکند و میوههای پوشیده از کرکهای بلند، توسط باد پراکنده میشوند. این ویژگیها، Clematis virginiana را به جزء مهمی از شبکههای اکولوژیک محلی تبدیل کرده است.
تاریخچه و کاربردهای سنتی
در منابع گیاهشناسی سده هجدهم و نوزدهم، این گونه با نامهای متعددی توصیف شده و بهعنوان نمونهای شاخص از تاکهای بومی آمریکای شمالی در فلور این قاره ثبت شده است. برخی قبایل بومی آمریکا از بخشهای هوایی گیاه در طب سنتی استفاده میکردند، اما بهدلیل حضور گلیکوزیدهای تند و محرک، مصرف داخلی آن میتواند سمی باشد. امروزه ارزش اصلی Clematis virginiana بیشتر علمی و بومشناختی است تا دارویی و در مطالعات تنوع ژنتیکی جنس Clematis بهعنوان گونهای مرجع به کار میرود.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای مختلف؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7.5
|
مشخصات کلی اندامهای Clematis virginiana
Clematis virginiana یک تاک چوبی چندساله با رشد رونده و پیچکی است که از طریق پیچیدن ساقهها به تکیهگاه بالا میرود. این گونه دارای بافت علفی در ساقههای جوان و بافت چوبی در ساقههای مسنتر است و ظاهری ظریف اما انبوه ایجاد میکند.
ساقه و سیستم بالارونده
ساقهها باریک، سبز تا سبز مایل به قهوهای، با سطحی نسبتاً صاف و انعطافپذیر هستند. ساقهها فاقد پیچک حقیقیاند و با پیچیدن خود ساقه به دور تکیهگاه بالا میروند. در سنین بالاتر، ساقهها چوبی، کمی زاویهدار و به رنگ قهوهای تیره میشوند.
برگها
برگها متقابل، مرکب و معمولاً سهبرگهاند. هر برگچه بیضی تا تخممرغی، با حاشیه دندانهدار تا لوبدار و نوک تیز است. رنگ برگها سبز متوسط تا سبز تیره، سطح فوقانی نسبتاً براق و سطح زیرین کمرنگتر است. طول برگچهها معمولاً بین ۳ تا ۸ سانتیمتر است و دمبرگها به ساقه اجازهی پیچیدن و گیرکردن روی تکیهگاه را میدهند.
گلها
گلها کوچک، ستارهایشکل و به رنگ سفید مایل به کرم هستند. هر گل معمولاً چهار کاسبرگ شبیه گلبرگ دارد و فاقد گلبرگ حقیقی است. تعداد پرچمها زیاد و زرد مایل به کرم است که به گل ظاهری پوشدار و پرپَر میدهد. گلآذینها به صورت خوشهای یا گرزنهای منشعب در انتهای شاخهها یا از زاویه برگها ظاهر میشوند و رایحهای ملایم و شیرین دارند.
میوه و بذر
میوهها فندقههای کوچک مجتمع هستند که در زمان رسیدن، دستههایی پوشدار و پرمانند تشکیل میدهند. هر فندقه دارای یک زائدهی کشیده و کرکدار به رنگ نقرهای تا خاکستری است که کمک به پراکنش بذر توسط باد میکند. ظاهر میوههای پُرکرک، حالت تزئینی پاییزی و زمستانی به گیاه میبخشد.
شرایط محیط رشد
شرایط عمومی محیط رشد Clematis virginiana
Clematis virginiana یک پیچک چوبی خزانکننده است که در اقلیمهای معتدل عملکرد بهتری دارد. این گیاه برای رشد پایدار به محیطی با زمستانهای ملایم تا سرد و تابستانهای نسبتاً خنک تا معتدل نیاز دارد. در مناطق بسیار گرم، تأمین سایهی ریشه و حفظ رطوبت خاک اهمیت حیاتی پیدا میکند.
دما و نیاز سرمایی
این گونه به طور معمول در مناطق با دمای زمستانی زیر صفر تا حدود ۲۰- درجه سانتیگراد (در حالت مقاوم و تدریجی) زنده میماند. قرار گرفتن در معرض یک دوره سرمای زمستانی متوسط برای تحریک جوانهزنی و رشد مناسب در بهار ضروری است. دمای مطلوب در فصل رشد حدود ۱۵ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است و گرمای فراتر از ۳۰ درجه، در صورت نبود رطوبت کافی، میتواند موجب تنش آبی و سوختگی برگها شود.
نور و شدت تابش
Clematis virginiana در آفتاب کامل تا نیمسایه رشد میکند. بهترین حالت، دریافت ۴ تا ۶ ساعت نور مستقیم ملایم صبحگاهی و سایه نسبی در بعدازظهر است. اصل مهم در کشت این گیاه، «تاج در آفتاب، ریشه در سایه» است؛ یعنی بخش هوایی نور کافی بگیرد اما سطح خاک اطراف طوقه خنک و سایه باشد.
خاک، رطوبت و زهکشی
این گیاه خاکهای لومی تا رسی-لومی با مواد آلی فراوان را ترجیح میدهد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی مناسب است. خاک باید همواره مرطوب و در عین حال با زهکشی خوب باشد، زیرا ماندابی شدن بستر موجب پوسیدگی ریشه و تضعیف گیاه میشود. افزودن کمپوست، مالچ آلی و پوشش سطح خاک با قطعات سنگ یا گیاهان کمارتفاع به حفظ رطوبت و خنک نگه داشتن ریشهها کمک میکند.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس پیچِ اَشم و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره آلاله و جنس های آن