Carica quercifolia oak leaf papaya که به فارسی پاپایا برگ بلوطی نامیده میشود، گیاهی از خانواده پاپایا، بومی بولیوی و اکوادور می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی گرمسیری، نیمه گرمسیری و مدیترانه ای خاک: انواع مختلفی از خاک ها
دانستنیهای علمی
نام علمي
Carica quercifolia
نام لاتين
oak leaf papaya
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
Carica quercifolia که در فارسی گاهی «پاپایا برگ بلوطی» نامیده میشود، به خانواده Caricaceae تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان علفی چوبیشونده و درختچههای گرمسیری است که مشهورترین عضو آن Carica papaya (پاپایا معمولی) است. جنس Carica در گذشته گونههای متعددی داشت، اما با بازنگریهای فیلوژنتیکی برخی گونهها به جنس Vasconcellea منتقل شدند. با این حال، در منابع کلاسیک گیاهشناسی، C. quercifolia همچنان زیر نام Carica توصیف شده است.
ویژگی نام و برگها
نام گونهای «quercifolia» از دو واژه لاتین Quercus (بلوط) و folia (برگ) گرفته شده و به شباهت شکل برگها به برگ بلوط اشاره دارد. برگها بریدگیهای عمیق لوبدار دارند که آن را از پاپایاهای معمولی با برگهای پهن و نسبتاً یکپارچه متمایز میکند. این ویژگی مورفولوژیک سبب شده است که در منابع باغبانی با نامهای متداولی مانند oak-leaved papaya یاد شود.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
زیستگاه اصلی Carica quercifolia در نواحی گرم و نیمهگرم آمریکای مرکزی و احتمالاً بخشهایی از آمریکای جنوبی است. این گونه ترجیح میدهد در حاشیه جنگلها، شیبهای باز و خاکهای نسبتاً سبک و زهکشیشده رشد کند. مانند دیگر اعضای Caricaceae، نسبت به یخبندان حساس است و بیشتر در ارتفاعات کم تا متوسط با بارندگی مناسب یافت میشود. حضور آن معمولاً در رویشگاههای ثانویه و مناطق کمی تخریبشده گزارش شده است.
تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی
توصیف نخستین Carica quercifolia در قرن نوزدهم و همزمان با گسترش اکتشافات فلور نئوتروپیک انجام شد. گیاهشناسان اروپایی هنگام بررسی خویشاوندان وحشی پاپایا به این گونه توجه کردند، زیرا مطالعه گونههای وحشی برای درک تکامل، تنوع ژنتیکی و بهنژادی پاپایا کشتشده اهمیت دارد. هرچند میوه آن به اندازه پاپایا معمولی شناختهشده نیست، اما به عنوان یک منبع بالقوه ژنهای مقاومت به بیماری و تنشهای محیطی در تحقیقات ژنتیک و اصلاح نباتات مورد توجه قرار گرفته است.
خصوصیات - معرفی
خصوصیات گیاهشناسی:
جنس گیاهی Carica یکی از جنس های گیاهان گلدار و از خانواده Caricaceae یا خربزه درختی است. گونه های مختلف این جنس به صورت خودور در نواحی گرمسیر آمریکا می رویند. این جنس دارای حدود 20 تا 25 گونه گیاهی که به صورت درختانی کوچک یا درختچه هایی همیشه سبز هستند، می باشند.
گونه Carica quercifolia یا Vasconcellea quercifolia با نام "پاپایا برگ بلوطی" یکی از گونه های این جنس است که اغلب در بولیوی و اکوادور یافت می شود. عدد کروموزومی این گیاه برابر 2n=18 است.
پاپایا برگ بلوطی گیاهی علفی است یا درختچه ای است که به صورت همیشه سبز و چندساله وجود دارد و اغلب در نواحی مدیترانه ای، گرمسیری یا نیمه گرمسیری می روید. علاوه بر استفاده از میوه های خوراکی، از این گیاه به عنوان گیاهی زینتی نیز استفاده می شود.
برگ ها دارای دمگی به طول 0.4 تا 1.2 سانتیمتر و با حاشیه ای لوبدار می باشند. طول این برگ ها به حدود 20 تا 90 سانتیمتر نیز خواهد رسید. به دلیل شباهت زیاد برگ های این گونه از پاپایا به برگ های درخت بلوط، به آن پاپایای برگ بلوطی گفته می شود.
گل ها به رنگ های زرد یا سفید بوده که به صورت دسته ای در خوشه های گل نمایان می شوند.
میوه ها به رنگ زرد یا نارنجی و در برخی موراد بخش هایی از میوه به رنگ سبز می باشند. میوه ها تخم مرغی شکل و به طول 3 تا 7 سانتیمتر و عرض 1 تا 3 سانتیمتر هستند.
شرایط نگهداری پاپایا برگ بلوطی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری، نیمه گرمسیری و مدیترانه ای
خاک مورد نياز
انواع مختلفی از خاک ها
|
این گیاهان اغلب در نواحی گرمسیری، نیمه گرمسیری و یا مدیترانه ای یافت می شوند. محل کشت آنها باید فاقد وزش بادهای شدید و نیز بدون یخزدگی باشد. اما از نظر تحمل به سرما نیز گیاهی مقاوم محسوب می شود.
هرس شاخه ها و برگ های قدیمی در طول سال می تواند به رشد بهتر این گیاهان کمک کند.
این گیاهان از نظر سرعت رشد، گیاهانی با رشد متوسط یا سریع الرشد می باشند.
برای رشد بهینه به رطوبت مناسب خاک و آبیاری منظم و مناسب نیاز دارند. اما باید دقت کرد که خاک بستر کشت گیاه در طول زمستان، زیاد مرطوب نباشد. زیرا در این صورت مستعد بیماری های قارچی شده و رشد گیاه مختل می شود.
همچنین مکان هایی با نور کامل خورشید و یا کمی سایه را می پسندند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
میوه های این گیاهان ارزش خوراکی داشته و حتی می توان این میوه ها به همراه پوست آن به مصرف خوراکی رساند.
این گونه از پاپایا نیز مانند سایر گونه های این جنس دارای ماده پاپائین است که در صنایع داروسازی مورد استفاده قرار می گیرند.
همچنین از این گیاهان به عنوان گیاهی زینتی نیز استفاده می شود.
مقابله به آفات پاپایا برگ بلوطی
آفات رایج
در Carica quercifolia (پاپایا برگ بلوطی) آفات مکنده مانند شتهها و سفیدبالکها با تغذیه از شیره گیاهی، پیچیدگی برگ و ترشح عسلک ایجاد میکنند. کنههای تارتن نیز با لکههای ریز زرد و تارهای نازک، موجب تضعیف بوته میشوند. میوهمگسها در صورت وجود میوه، با تخمریزی سبب پوسیدگی و ریزش میوه میگردند.
کنترل تلفیقی: حذف علفهای هرز میزبان، نصب کارت زرد چسبنده برای سفیدبالک، شستوشوی برگها با آب و صابونهای حشرهکش، و رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها برای شته. در طغیان، استفاده هدفمند از روغن ولک/روغنهای باغبانی یا آفتکشهای کمخطر و تناوب در مواد مؤثره برای جلوگیری از مقاومت توصیه میشود.
بیماریهای مهم
بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و آنتراکنوز باعث لکههای قهوهای، نکروز و ریزش برگ میشوند. پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب در خاکهای سنگین و آبیاری زیاد) با زردی، پژمردگی و سیاهشدن طوقه همراه است. ویروسهای موزاییکی نیز میتوانند باعث موزاییک، بدشکلی برگ و کاهش رشد شوند.
روشهای مقابله: بهبود زهکشی، آبیاری منظم ولی بدون غرقابی، هرس و امحای اندامهای آلوده، ضدعفونی ابزار، و افزایش گردش هوا. برای قارچها از قارچکشهای حفاظتی مانند ترکیبات مسی در زمانهای مناسب استفاده شود. برای ویروسها، گیاه آلوده حذف و کنترل ناقلها (شته/سفیدبالک) بهطور جدی انجام گردد.
نحوه تکثیر پاپایا برگ بلوطی
ازدیاد این گیاهان از طریق کشت بذرها و نیز ریشه دار کردن قلمه های آنها صورت می گیرد. بذرها باید در خاک های استریل کشت شوند. تهویه خاک یکی از ارکان مهم کشت این گیاهان به ویژه در نهال های بذری است. زیرا در خاک های بدون تهویه مناسب، گیاهان حساس به بیماری های قارچی خواهند شد.