۱۳۹۴ شانزدهم آذر

آنونا کاکانز

Annona cacans Araticum-cagão که به فارسی آنونا کاکانز نامیده میشود، گیاهی از خانواده Annonaceae بومی جنگل های نیمه خزاندار برزیل می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: مرطوب دمای محیط: نواحی نیمه گرمسیری خاک: انواع مختلفی از خاک ها

دانستنیهای علمی

نام علمي

Annona cacans

نام لاتين

Araticum-cag?o

خانواده (تيره)

Annonaceae

گیاه "آنونا کاکانزگ درختی میوه دار بومی جنگل های نیمه خزاندار برزیل و پاراگوئه می باشد . این درخت یکی از بزرگترین گونه های جنس آنونا می باشد و معمولاً از 5 تا 30 متر ارتفاع رشد می کند. میوه های این گیاهان آبدار و دارای گوشتی سفید و خوراکی با طعم و مزه ای شیرین یا تلخ هستند. مصرف خوراکی بیش از حد این میوه ها توصیه نمی شود زیرا دارای خاصیل ملینی می باشند و سبب اسهال می گردند. این میوه ها یکی از منابع غذایی برخی از حیوانات نیز به شمار می روند.

خصوصیات - معرفی

آنونا کاکانز درختی به ارتفاع 5 تا 30 متر است که دارای تنه ای افراشته است. پوست تنه ی آن به رنگ خاکستری تیره بوده که در اواخر تابستان، شکاف های طولی و بشقابی شکلی نیز روی آن دیده می شوند. برگ ها ساده و دارای شیارهای زرد مایل به کرم می باشد.

گل ها کوچک و به رنگ مایل به سبز می باشد. میوه ها به قطر بیش از 12 سانتیمتر، به رنگ سبز (در صورت رسیدن) و صاف، با پالپی به رنگ سفید مایل به زرد وجود دارند. بذور این گیاه نیز به طول حدود یک سانتیمتر و به رنگ سیاه هستند.

شرایط نگهداری آنونا کاکانز

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

مرطوب

دماي مورد نياز

نواحی نیمه گرمسیری

خاک مورد نياز

انواع مختلفی از خاک ها

این گیاه بیشتر در نواحی نیمه گرمسیری رشد می کند. ولی می توانند سرمای تا -3 درجه سانتیگراد را تحمل کند. در نواحی مختلف و ارتفاعات مختلف رشد می کند و در اکثر خاک ها حتی خاک های رسی سازگاری دارد. در خاک های به خوبی آبیاری شده و در حاشیه رودخانه ها رشد بهتری دارد.

گیاهان برای میوه دهی و بلوغ به شرایط آفتاب کامل نیاز دارند و در جنگل های احیا شده و اکالیپتوس نیز به خوبی می رویند.

فاصله کشت گیاهان در باغ ها یا نهالستان ها حدود 6 متر روی ردیف و 6 متر نیز بین ردیف ها است.

در هر هفته نیز حدود 10 لیتر آبیاری برای رشد بهینه ی این گیاه مورد نیاز می باشد.

هرس مناسب شاخه های اضافی و تاج گیاه نیز سبب بهبود رشد و میوه دهی آن می شود.

همچنین استفاده از کودهای آلی مانند کود مرغی به همراه کود شیمیایی NPK به نسبت های 10-10-10 نیز می تواند به رشد بهتر این گونه های گیاهی کمک کند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

کاربردهای دارویی میوه و بذر Annona cacans

میوه Annona cacans در طب مردمی آمریکای جنوبی به عنوان تقویت‌کننده عمومی و بهبوددهنده گوارش مصرف می‌شود. گوشت میوه به دلیل داشتن ترکیبات آنتی‌اکسیدانی برای کاهش استرس اکسیداتیو و محافظت سلولی مطرح است. از بذرها به صورت بسیار محدود و با احتیاط، به عنوان حشره‌کش گیاهی استفاده می‌شود، زیرا حاوی آلکالوئیدها و استرهای بالقوه سمی است.

کاربردهای دارویی برگ و پوست ساقه

جوشانده برگ‌ها در طب سنتی برای تسکین دردهای عضلانی و سردردهای خفیف استفاده می‌شود. عصاره برگ و پوست ساقه به دلیل وجود ترکیبات استریل و فلاونوئیدی، دارای اثرات احتمالی ضدالتهابی و ضد میکروبی است. در برخی مناطق، از ضماد برگ خرد شده برای کمک به بهبود زخم‌های سطحی و نیش حشرات بهره می‌برند.

کاربردهای صنعتی و زیست‌فناورانه

روغن استخراج‌شده از بذر، در تحقیقات به عنوان منبع بالقوه اسیدهای چرب ویژه برای تولید سورفکتانت‌ها و روان‌کننده‌های زیست‌تخریب‌پذیر بررسی می‌شود. ترکیبات ثانویه این گونه، الگوی مهمی برای سنتز داروهای ضدتومور و حشره‌کش‌های زیستی جدید محسوب می‌شوند.

مقابله به آفات آنونا کاکانز

آفات مهم Annona cacans

مهم‌ترین آفات آنونا کاکانز شامل شپشک‌ها، مگس میوه، تریپس و لارو پروانه‌ها هستند. شپشک‌ها با مکیدن شیره باعث زردی برگ و ترشح عسلک و رشد کپک دوده‌ای می‌شوند. مگس میوه تخم خود را در میوه گذاشته و موجب پوسیدگی داخلی و ریزش زودرس می‌گردد. تریپس و مینوز برگ سبب لکه‌ها و پیچیدگی برگ می‌شوند و رشد نهال‌های جوان را به شدت کاهش می‌دهند.

برای مقابله، حذف علف‌های هرز، جمع‌آوری و امحای میوه‌های آلوده، هرس شاخه‌های انبوه و حفظ تهویه تاج درخت توصیه می‌شود. استفاده از تله‌های زرد چسبنده برای تریپس و تله‌های پروتئینی یا فرومونی برای مگس میوه، همراه با رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها، خط اول کنترل زیستی است. در صورت طغیان، استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های کم‌خطر و انتخابی، طبق برچسب و با رعایت دوره کارنس، ضروری است.

بیماری‌ها و مدیریت آنها

در شرایط رطوبت بالا، بیماری‌های قارچی مانند لکه‌برگی، آنتراکنوز و پوسیدگی ریشه شایع می‌شوند. علائم شامل لکه‌های قهوه‌ای روی برگ، خشکیدگی نوک شاخه‌ها و سیاه شدن ریشه‌های نازک است. آبیاری بیش از حد و زهکشی ضعیف، مهم‌ترین عوامل تشدید پوسیدگی ریشه در آنونا کاکانز هستند.

برای پیشگیری، باید بستر کاشت با زهکشی مناسب، فاصله کاشت کافی و آبیاری منظم اما غیرغرقابی تأمین شود. حذف برگ‌ها و شاخه‌های آلوده و ضدعفونی ابزار هرس با محلول‌های مناسب ضروری است. در صورت گسترش بیماری، می‌توان از قارچ‌کش‌های مسی یا سیستمیک با دوره تناوب مناسب استفاده کرد تا از بروز مقاومت جلوگیری شود. ترکیب مدیریت زراعی صحیح و کنترل شیمیایی محدود، بهترین راهکار حفظ سلامت درخت است.

نحوه تکثیر آنونا کاکانز

تکثیر:

تکثیر این گیاهان از طریق کشت بذرهای آنها صورت می گیرد. بذرهای خشک شده دارای خواب می باشند. بذرها پس از برطرف شدن خوابشان، حدود 40 تا 75 روز پس از گذشت جوانه می زنند. نهال های بذری در شرایط سایه رشد بهتری خواهند داشت. گیاهان کشت شده از طریق بذر پس از حدود 3 تا 5 سال پس از کشت تولید میوه خواهند نمود.