Amorphophallus paeoniifoliuselephant foot yam که به فارسی سیب زمینی پا فیلی نامیده میشود، گیاهی از خانواده آراسه بومی آفریقا، جنوب آسیا، جنوب شرقی آسیا و نواحی گرمسیر جزایر اقیانوس آرام می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: محیط تاریک رطوبت: کاملا خشک دمای محیط: نواحی گرمسیری خاک: خاک های غنی از مواد غذایی
دانستنیهای علمی
نام علمي
Amorphophallus paeoniifolius
نام لاتين
elephant foot yam
جایگاه ردهبندی و نامشناسی
Amorphophallus paeoniifolius از خانوادهٔ Araceae (گلشیپوریان) و از جنس Amorphophallus است؛ جنسی که بهخاطر اندام ذخیرهای غدهای و گلآذین ویژهٔ اسپادیکس (محور گوشتی) و اسپات (براکتهٔ پوشاننده) شناخته میشود. صفت گونهای paeoniifolius به شباهت برگها با جنس Paeonia اشاره دارد. نام رایج فارسی «سیبزمینی پایفیلی» نیز به اندازهٔ بزرگ غده و ظاهر برگ بالغ مربوط است.
منطقهٔ بومی و پراکنش
این گونه بهطور کلی به جنوب و جنوبشرقی آسیا نسبت داده میشود و در نواحی گرمسیری از هند تا بخشهایی از مجمعالجزایر مالایی گزارش شده است. در بسیاری از مناطق، بهدلیل کشت طولانیمدت، مرز میان «بومی» و «طبیعیشده» کاملاً روشن نیست و پراکنش آن با فعالیت انسانی گسترش یافته است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمول A. paeoniifolius شامل حاشیهٔ جنگلهای نیمههمیشهسبز، کشتزارهای سنتی، باغها و زیستگاههای نیمهسایه در اقلیمهای گرم و مرطوب است. این گیاه یک ژئوفیت غدهدار است: در فصل نامساعد (اغلب فصل خشک) با غده زیرزمینی دوام میآورد و با آغاز بارندگی، اندام هوایی را سریعاً تولید میکند. گلآذین بزرگ آن با تولید بوهای خاص، گردهافشانهایی مانند برخی مگسها و سوسکها را جذب میکند.
تاریخچه و اهمیت علمی
این گونه در متون گیاهشناسی بهعنوان یکی از اعضای شاخص Amorphophallus ثبت شده و بهسبب ریختشناسی خاص گلآذین و چرخهٔ فنولوژیک وابسته به فصل مورد توجه پژوهشهای ردهبندی و بومشناسی قرار گرفته است. همچنین سابقهٔ کشت خوراکی در جنوب آسیا موجب شده دادههای قومگیاهشناسی، در کنار مطالعات سامانهشناسی، برای بازسازی تاریخچهٔ گسترش آن اهمیت داشته باشد.
![سیب زمینی پا فیلی]()
![سیب زمینی پا فیلی]()
خصوصیات - معرفی
"گیاه سیب زمینی پا فیلی" یکی از گیاهان غده ای و مخصوص نواحی گرمسیری است که در ابتدا در آفریقا، جنوب آسیا، جنوب شرقی آسیا و نواحی گرمسیر جزایر اقیانوس آرام رشد می کرد.
به دلیل پتانسیل بالای تولید و محبوبیت این گیاه، می توان از آن به عنوان محصولی سودآور بهره گرفت و تولید آن را افزایش داد.
سیب زمینی پافیلی یکی از گیاهان چندساله است که تا حدود 80 سانتیمتر یا بیشتر می تواند رشد کند.
این گیاه بوی بسیار بد و متعفنی تولید می کند. مادگی (گل های ماده) و پرچم ها (گل های نر) روی یک گیاه قرار دارند و در اندام ها و توده های استوانه ای شکلی قرار دارند.
میوه ها سته ای بوده و در صورت رسیدن کامل به رنگ قرمز دیده می شوند. این میوه ها کاملاً گرد نبوده بلکه به شکل نیمه گرد یا تخم مرغی شکل دیده می شوند.
![elephant foot yam]()
![elephant foot yam]()
شرایط نگهداری سیب زمینی پا فیلی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های غنی از مواد غذایی
|
سیب زمینی پافیلی در نواحی گرمسیر می روید. و در نواحی بومی خود، در سایه و خاک های غنی از مواد غذایی رشد می کند. اما برای رشد بهینه، شرایطی نیمه آفتابی را برخی از کشورها بیشتر ترجیح می دهد.
این گیاهان نسبت به زمستان های سرد مقاوم نیستند. ولی در برخی نواحی نیمه گرمسیری می توانند در خارج از گلخانه نیز کشت شوند.
غده ها در پاییز و پس از قطع اندام های هوایی برداشت می شوند.
![Amorphophallus paeoniifolius]()
![Amorphophallus paeoniifolius]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردها و خواص درمانی:
غده ها و یا بخش های سبز این گیاه در برخی نواحی به عنوان غذا مورد استفاده قرار می گیرند.
سیب زمینی پافیلی که به صورت خودرو در هند می روید به عنوان دارو در این نواحی مورد استفاده قرار می گیرد.
غده های این گیاه برای درمان برونشیت، آسم، دردهای شکمی، استفراغ، اسهال خونی، بزرگی طحال، بواسیر، پیل پایی (افزایش حجم و بزرگی بخش هایی از بدن)، بیماری های ناشی از ضعف خونی و بیماری روماتیسم تجویز می گردد.
مطالعات فارماکولوژی تأثیرات مختلف این گیاه را به خصوص در درمان بیماری هایی مانند بیماری پروستات، فعالیت های ضد دردی و فعالیت سم زدایی را ثابت کرده است.
کورم این گیاه دارای آنزیم آمیلاز فعال، بتولینیک اسید، تریکونتان، لوپئول، استیگماسترول، بتاسیتوسترول، پالمیتات، گلوکز، گالاکتوز، رامنوز و گزایلوز می باشد.
غده های این گیاه بسیار گس بوده و در صورت خوردن و قورت دادن احساس ناراحتی و سوزش در ناحیه ی دهان، گلو و معده ایجاد می شود که این امر به دلیل وجود بلورهای اگزالات کلسیم است.
این غده ها همچنین در اندونزی پس از برنج و ذرت، منشأ کربوهیدرات هستند.
![معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - سیب زمینی پا فیلی]()
![معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات برگی - سیب زمینی پا فیلی]()
نحوه تکثیر سیب زمینی پا فیلی
تکثیر این گیاهان از طریق کشت غده های آنها صورت می گیرد. این غده ها را می توان در بهار و پس از رفع خطر سرما در عمق 15 سانتیمتری خاک کشت نمود.
از طریق کشت بذرها نیز می توان اقدام به تکثیر این گیاهان نمود. بذرها را در گلخانه های گرم و در کیسه ها یا گلدان های پلاستیکی کشت می کنند. این بذرها حدود یک تا هشت هفته در دمای 24 درجه سانتیگراد جوانه می زنند. بذرها را نیز در بهار یا تابستان پس از رفع آخرین خطر سرما، کشت می کنند.