۱۴۰۴ ششم دی

نیل کاذب

این گیاه با نام علمی Amorpha fruticosa و نام مرسوم (False Indigo) که به فارسي نیل کاذب ناميده ميشود، گياهي از خانواده Leguminosae بومي بومی مرکز و شرق آمریکای شمالی؛ از کانادا تا جنوب ایالات متحده، به‌طور طبیعی در حاشیه رودخانه‌ها، سیلاب‌دشت‌ها، بیشه‌ها و زمین‌های مرطوب رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا رسی با زهکشی متوسط؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های مرطوب و غرقابی کوتاه‌مدت؛ سازگار با خاک‌های فقیر؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7.5

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و نام علمی

Amorpha fruticosa L. که در فارسی با نام «نیل کاذب» شناخته می‌شود، از خانوادهٔ Fabaceae (لگومینوزه، تیرهٔ پروانه‌آسا) است. این گونه در تیرهٔ گیاهی خود به جنس Amorpha تعلق دارد که شامل حدود ۱۵–۲۰ گونهٔ درختچه‌ای آمریکای شمالی است. ویژگی برجستهٔ جنس Amorpha، داشتن گل‌های فاقد یکی از گلبرگ‌های اصلی و ظاهر «ناقص» گل است که نام یونانی آن (Amorphos، به‌معنای بی‌شکل) نیز به همین ویژگی اشاره دارد.

منطقه بومی و گستره جغرافیایی

زیستگاه بومی نیل کاذب، آمریکای شمالی به‌ویژه نواحی مرکزی و شرقی ایالات متحده است. این گونه در طول رودخانه‌ها، حاشیه تالاب‌ها و دشت‌های سیلابی رشد می‌کند. گسترهٔ رویش آن اکنون بر اثر کاشت زینتی و نیز گسترش ناخواسته، به اروپا، آسیای میانه، قفقاز و بخش‌هایی از آسیای غربی رسیده است. در بسیاری از این مناطق، گیاه به‌عنوان گونهٔ مهاجم شناخته می‌شود و می‌تواند پوشش بومی را تحت‌تأثیر قرار دهد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

نیل کاذب در خاک‌های سبک تا متوسط و اغلب در نواحی با رطوبت نسبی بالا دیده می‌شود، اما نسبتاً مقاوم به خشکی و تغییرات دمایی است. به‌عنوان یک لگوم، ریشه‌های آن دارای گره‌های همزیست با باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن است که توان اکولوژیک گیاه را در خاک‌های فقیر افزایش می‌دهد. گل‌های بنفش تیرهٔ آن منبع شهد برای حشرات گرده‌افشان، به‌ویژه زنبورها، به‌شمار می‌رود.

تاریخچه استفاده و معرفی

نیل کاذب از قرن هجدهم میلادی به اروپا و سپس سایر قاره‌ها معرفی شد و ابتدا به‌عنوان درختچهٔ زینتی و بادشکن کاشته می‌شد. در گذشته، از رنگدانه‌های موجود در اندام‌های گیاه برای تهیهٔ رنگ‌های تیره بهره می‌گرفتند، هرچند هرگز جایگزین اصلی نیل واقعی نشد. در دهه‌های اخیر، به علت توان بالای گسترش و رقابت با گونه‌های بومی، بحث‌های گسترده‌ای دربارهٔ مدیریت و کنترل این گونه در مناطق مختلف جهان شکل گرفته است.

خصوصیات - معرفی

ریخت‌شناسی کلی امورفا بوته‌ای

Amorpha fruticosa یک بوته خزان‌کننده از تیره پروانه‌واران است که معمولاً ارتفاع آن بین ۱ تا ۳ متر و گاهی بیشتر می‌رسد. ظاهر کلی گیاه بوته‌ای، گسترده و نسبتاً متراکم است و شاخه‌ها به‌صورت نیمه‌قوسی و گسترده رشد می‌کنند.

ساقه و شاخه‌ها

ساقه‌ها چوبی، استوانه‌ای و در گیاهان جوان سبز مایل به زیتونی هستند و با افزایش سن، به رنگ قهوه‌ای تا خاکستری تغییر می‌کنند. پوست ساقه نسبتاً نازک است و در گیاهان مسن‌تر ممکن است کمی شیاردار یا ترک‌دار شود. شاخه‌های جوان کمی کرک‌دار یا صاف، انعطاف‌پذیر و منشعب هستند و به انبوهی بوته کمک می‌کنند.

برگ‌ها

برگ‌ها شانه‌ای مرکب (پینه‌ای) و به‌طور متناوب روی ساقه قرار گرفته‌اند. طول هر برگ معمولاً ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر است و از ۹ تا ۲۵ برگچه تشکیل می‌شود. برگچه‌ها بیضوی تا تخم‌مرغی، با نوک کند یا کمی تیز، حاشیه‌ی صاف و سطحی نسبتاً نرم دارند. رنگ برگ‌ها سبز تا سبز تیره و در پشت برگ کمی روشن‌تر است و در پاییز ممکن است به زرد متمایل شوند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها در گل‌آذین‌های خوشه‌ای کشیده و ایستاده در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند. طول خوشه‌ها معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر است. گل‌ها کوچک، پروانه‌ای شکل تغییر‌یافته و به رنگ بنفش تیره تا ارغوانی هستند و پرچم‌های زرد یا نارنجی روشن تضاد رنگی ایجاد می‌کنند. تراکم بالای گل‌ها در خوشه، نمای سنبله‌ای و بسیار مشخصی به گیاه می‌دهد.

میوه و دانه

میوه‌ها نیام‌های کوچک، باریک و کمی خمیده‌اند که سطح آن‌ها اغلب دانه‌دانه یا زگیل‌دار است. رنگ میوه در زمان رسیدن قهوه‌ای تیره می‌شود و هر نیام معمولاً حاوی یک تا چند دانه کوچک، سخت و نسبتاً براق به رنگ قهوه‌ای تا سیاه است.

شرایط نگهداری نیل کاذب

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا رسی با زهکشی متوسط؛ تحمل‌پذیر نسبت به خاک‌های مرطوب و غرقابی کوتاه‌مدت؛ سازگار با خاک‌های فقیر؛ pH کمی اسیدی تا خنثی حدود 5.5 تا 7.5

شرایط کلی محیط رشد نیل کاذب (Amorpha fruticosa)

نیل کاذب گیاهی مقاوم و سازگار با طیف گسترده‌ای از شرایط اقلیمی است اما برای رشد بهینه نیازمند محیطی گرم، آفتابی و با خاک نسبتاً مرطوب و عمیق می‌باشد. این گیاه برای فضای سبز، تثبیت خاک و حاشیه رودخانه‌ها مناسب است.

دما و تحمل سرما و گرما

نیل کاذب در نواحی معتدل تا نیمه‌گرمسیری بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی ایده‌آل آن حدود ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد است. گیاه می‌تواند سرمای زمستان را تا حدود منفی ۱۵ درجه تحمل کند، اما در مناطق با یخبندان‌های طولانی احتمال آسیب شاخه‌های جوان وجود دارد. گرمای تابستان در صورت تأمین رطوبت خاک برای آن مشکل‌ساز نیست.

نور و شدت تابش

این گیاه به نور کامل و آفتاب مستقیم نیاز دارد و در مکان‌هایی با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز، بیشترین رشد و گل‌دهی را نشان می‌دهد. در سایهٔ زیاد، رشد گیاه علفی و کشیده شده و تراکم برگ و تعداد گل‌ها کاهش می‌یابد.

رطوبت و نیاز آبی

نیل کاذب به رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا در خاک علاقه‌مند است، اما خاک باتلاقی را تحمل نمی‌کند. آبیاری منظم در سال‌های اول استقرار برای توسعه سیستم ریشه ضروری است. پس از استقرار، تا حدی به خشکی متحمل می‌شود، هرچند در خاک‌های همیشه کمی مرطوب بهتر رشد می‌کند.

خاک، بافت و pH

این گونه در انواع خاک شنی، لومی و رسی سبک رشد می‌کند، به‌ویژه اگر عمق کافی و زهکشی مناسب داشته باشند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷٫۵) برای آن مناسب است، اما به دلیل توان تثبیت نیتروژن، در خاک‌های نسبتاً فقیر نیز قادر به رشد است. افزودن مواد آلی و کمپوست به بهبود رشد و افزایش گل‌دهی کمک می‌کند.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين خانواده :
 

پرنده بهشتی بیابانی درخت قهوه‌ای کنتاکی خار اورشلیم (پارکینسونیا خاردار) کلرولئوکن پیچ‌خورده

  محسن شهاب الدین