این گیاه با نام علمی Alpinia purpurata و نام مرسوم (Red Ginger) که به فارسي زنجبیل قرمز زینتی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Zingiberaceae بومي بومی مناطق گرمسیری جنوبشرق آسیا و جزایر اقیانوس آرام؛ بهطور طبیعی در جنگلهای گرمسیری مرطوب و مناطق پرباران رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
دانستنیهای علمی
نام علمي
Alpinia purpurata
ردهبندی گیاهشناسی
Alpinia purpurata با نام رایج «زنجبیل قرمز زینتی» به خانواده Zingiberaceae (خانواده زنجبیل) تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان معطر با ریزومهای ضخیم است که بسیاری از آنها کاربرد خوراکی و دارویی دارند. جنس Alpinia یکی از بزرگترین جنسها در این خانواده است و دهها گونه علفی ریزومدار گرمسیری را در بر میگیرد. این گونه از نظر تزیینی مهمترین عضو جنس Alpinia در باغبانی مناطق گرمسیری به شمار میآید.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
خاستگاه اصلی Alpinia purpurata نواحی گرم و مرطوب جنوب شرق آسیا و جزایر اقیانوس آرام است، هرچند پراکنش طبیعی دقیق آن به دلیل کشت طولانیمدت انسانی به سختی قابل تفکیک است. این گیاه در جزایر پلینزی، ملانزی و بخشهایی از مالزی و اندونزی به صورت طبیعی یا نیمهطبیعی دیده میشود. امروزه به عنوان گیاهی نئوفیت در بسیاری از مناطق گرمسیری دنیا، از جمله کارائیب و آمریکای مرکزی، به طور گسترده کشت میشود.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمولی زنجبیل قرمز زینتی حاشیه جنگلهای بارانی، دامنههای مرطوب و درههای سایهدار است. این گونه در خاکهای عمیق، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب رشد میکند و نیازمند رطوبت هوای بالا است. در طبیعت، اغلب به صورت تودههای انبوه ریزومدار رشد کرده و به پوشش زیر اشکوب جنگلهای گرمسیری کمک میکند. گلآذینهای قرمز براق آن گردهافشانهایی مانند حشرات و پرندگان شهدخوار را جذب میکند.
تاریخچه و اهمیت فرهنگی
استفاده زینتی از Alpinia purpurata سابقهای طولانی در جزایر اقیانوس آرام دارد، جایی که گلآذینهای آن در تهیه تاج گلهای سنتی، تزیینات آیینی و مراسم جشن به کار میرفته است. با گسترش باغبانی گرمسیری در قرن نوزدهم، این گونه به باغهای botanic اروپا و آمریکا معرفی شد و به سرعت به یکی از عناصر اصلی طراحی مناظر استوایی تبدیل گشت. امروزه زنجبیل قرمز زینتی یکی از مهمترین گیاهان شاخهبری گرمسیری در صنعت گل و گیاه محسوب میشود.
خصوصیات - معرفی
ساقه و ریختشناسی کلی
Alpinia purpurata گیاهی علفی، ریزومدار و همیشـهسبز است که ساقههای آن در واقع شبهساقههایی حاصل از انبوه غلاف برگها هستند. این ساقهها راست، استوانهای، صاف و بدون انشعاب بوده و معمولاً بین ۱ تا ۲ متر ارتفاع میگیرند، اما در شرایط مطلوب میتوانند بلندتر نیز شوند. قطر ساقهها حدود ۱ تا ۳ سانتیمتر است و به رنگ سبز روشن تا سبز مایل به زرد مشاهده میشوند. بافت درونی آبدار و فیبری است و ریزومهای زیرزمینی ضخیم، افقی و گوشتی، با رنگ کرم تا قهوهای روشن، نقش اندام ذخیرهای و تکثیری را بر عهده دارند.
برگها
برگهای زنجبیل قرمز زینتی ساده، دراز و نیزهایشکل هستند و به صورت متناوب روی ساقه قرار میگیرند. طول آنها معمولاً بین ۲۰ تا ۶۰ سانتیمتر و عرض ۵ تا ۱۲ سانتیمتر است. سطح برگها براق، چرمیمانند و نسبتاً نازک بوده و رنگ آنها سبز تیره در سطح فوقانی و سبز روشنتر در سطح زیرین است. رگبرگ میانی برجسته و کاملاً مشخص است و رگهای فرعی موازی تا کمی کمانی دیده میشوند. حاشیه برگ صاف و بدون دندانه است و نوک برگها تدریجاً تیز و باریک میشود.
گلآذین، براکتهها و گلها
مشخصهی اصلی زینتی این گیاه گلآذینهای رأسـی با براکتههای قرمز درخشان است. گلآذین خوشهای متراکم، قائم و عمودی است و طول آن معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر میرسد. براکتهها ضخیم، مومی، تخممرغی تا مثلثی، به رنگ قرمز تند (در برخی واریتهها صورتی یا سفید) و به صورت منظم روی محور گلآذین چیده شدهاند. خود گلهای حقیقی کوچک، لولهای، سفید تا کرمرنگ و در میان براکتهها تا حد زیادی پنهان هستند. کاسه گل باریک و لولهای، جام گل دو لبی بوده و پرچمها درون لوله جام جای دارند.
میوه و بذر
میوه در این گونه کپسولی کوچک، کروی تا بیضوی با قطر حدود ۱ تا ۱٫۵ سانتیمتر است که به رنگ سبز تشکیل شده و در زمان رسیدگی متمایل به قرمز یا نارنجی میشود. درون میوه، تعدادی بذر کوچک، سخت و تیرهرنگ وجود دارد که با پوشش نسبتاً ضخیم احاطه شدهاند، هرچند در کشت زینتی، تشکیل میوه و بذر معمولاً کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
شرایط نگهداری زنجبیل قرمز زینتی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7
|
دمای مناسب برای رشد زنجبیل قرمز زینتی
زنجبیل قرمز زینتی (Alpinia purpurata) گیاهی گرمسیری است و در دمای بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. دمای زیر ۱۵ درجه باعث کندی رشد و آسیب به برگها میشود، بنابراین در مناطق سرد باید در گلدان و فضای داخل نگهداری شود. از قرار دادن گیاه در مسیر مستقیم باد سرد کولر یا کنار پنجرههای پر از نوسان دما خودداری کنید.
رطوبت و آبیاری
این گیاه به رطوبت نسبی بالا نیاز دارد و محیطی با رطوبت ۶۰ تا ۸۰ درصد برای آن ایدهآل است. برای تامین رطوبت میتوان از زیرگلدانی سنگریزهدار حاوی آب، مهپاشی منظم روی برگها (بهجز در هوای بسیار سرد) یا دستگاه بخور سرد استفاده کرد. خاک باید همیشه کمی نمناک باشد، اما از آبیاری بیش از حد و ماندن آب در زیرگلدانی که منجر به پوسیدگی ریشه میشود، اجتناب کنید.
نور مناسب
زنجبیل قرمز زینتی به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. نور فیلترشده در کنار پنجرهٔ رو به شرق یا شمال بهترین شرایط نوری را فراهم میکند. نور مستقیم و تند آفتاب، بهویژه در تابستان، میتواند سبب سوختگی حاشیه و نوک برگها شود. در فضاهای کمنور، رشد گیاه ضعیف شده و گلدهی کاهش مییابد.
خاک، تغذیه و تهویه
خاک سبک، حاصلخیز و با زهکش بالا برای این گیاه ضروری است. ترکیبی از خاک برگ، پیتماس و پرلیت یا ماسه شسته گزینه مناسبی است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) مطلوب است. در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۳ تا ۴ هفته یکبار از کود مایع کامل با غلظت نصف مقدار توصیهشده استفاده کنید. قرار دادن گیاه در محیطی با تهویه ملایم و بدون جریان مستقیم باد به سلامت آن کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :