خولنجان - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: محسن شهاب الدین
تاریخ انتشار: 1399/10/22
خولنجان - معرفی و خواص گیاهان دارویی
خولنجان (*Alpinia officinarum*) گیاهی علفی و پایا از تیره زنجبیلیان (Zingiberaceae) است که برای رشد به محیط گرم و مرطوب نیاز دارد. بهترین عملکرد آن در دماهای معتدلِ گرم تا گرمسیری (تقریباً ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد) و رطوبت نسبی بالا حاصل می‌شود و به سرما و یخبندان حساس است. نور مناسب برای آن نیم‌سایه تا نور فیلترشده (مانند زیرپوشش جنگل‌های مرطوب) است و در آفتاب بسیار تندِ همراه با خشکی ممکن است دچار تنش شود.

از نظر بومی و زیستگاه، خولنجان خاستگاهی در جنوب چین (به‌ویژه نواحی گرم و مرطوب) دارد و در زیستگاه‌های مشابهِ جنگلی و حاشیه جنگل‌ها در اقلیم‌های گرمسیری و نیمه‌گرمسیری نیز کشت می‌شود.

ویژگی‌های ظاهری شامل ساقه‌های شبه‌ساقه (تشکیل‌شده از غلاف برگ‌ها)، برگ‌های باریک تا نیزه‌ای و کشیده با آرایش متناوب، و ریزوم (ریزاندام زیرزمینی) ضخیم و معطر است که بخش شاخص گیاه به‌شمار می‌آید. گل‌آذین معمولاً خوشه‌ای/سنبه‌ای است و گل‌ها کوچک، روشن و گاه با لکه‌ها یا رگه‌های رنگی دیده می‌شوند.

نام رایج در ایران «خولنجان» است. در جهان بیشتر با نام‌های **Lesser galangal**، **Galangal** و **Chinese ginger** شناخته می‌شود. این گیاه به‌طور سنتی به‌عنوان **ادویه معطر** و همچنین در برخی منابع طب سنتی به‌سبب ترکیبات معطر ریزوم شهرت دارد.

Nargil_Alpinia officinarum
نام علمي
Alpinia officinarum
نام لاتين
lesser galangal
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

خولنجان با نام علمی Alpinia officinarum، معروف به lesser galangal ، گیاهی از خانواده زنجبیل است که بیشتر در جنوب شرقی آسیا میروید. این گیاه بومی چین است و می تواند تا ارتفاع 1.5 تا 2 متر رشد کند.

خولنجان دارای برگهای بلند و گلهایی به رنگ سفید مایل به قرمز است. ریزوم ها، که به عنوان galangal "گالانگال" شناخته می شوند برای عطر و طعم و رایحه معطرشان معروف هستند. اینها در سراسر آسیا در صنعت عطرها مورد استفاده قرار می گیرند و قبلاً در اروپا نیز به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گرفتند

خولنجان

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه خولنجان
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  خولنجان
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  خولنجان
15 تا 35 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  خولنجان
خاک با زهکشی خوب، غنی از هوموس. ph: 5.5 - 6.5

این گیاه علفی می تواند تا 2 متر نیز رشد کند. برگهای آن به شکل نیزه (بلند و نازک) است و گلهای آن سفید رنگ و دارای رگه هایی از رنگ قرمز است که از یک سنبله در بالا رشد می کند. ریزومهای گیاه ، بخشی که به آن گالانگال می گویند ، نازک و سخت است ، و آنها دلیل اصلی کشت گیاه هستند. آنها دارای گوشت نارنجی با روکش قهوه ای و بوی معطر و طعم شیرینی هستند.

lesser galangal

شرایط محیط رشد

خولنجان گیاهی برای مناطق گرمسیر است و ترجیح می دهد در محیطی با رطوبت بالا و دمایی باشد که زیر 15 درجه سانتیگراد نباشد. در محیط هایی تا ارتفاع 1200 متر بالا تر از سطح دریا نیز یافت شده است.
خولنجان در مناطقی که دمای روزانه سالانه در محدوده 25 تا 30 درجه سانتیگراد باشد ، بهترین رشد را دارد ، اما تحمل 15 تا 35 درجه سانتیگراد را دارد. میانگین بارندگی سالانه را در محدوده 2500 - 3000 میلی متر ترجیح می دهد ، اما 2000 تا 3700 میلی متر را تحمل می کند .
خولنجان ترجیح می دهد یک خاک دارای زهکشی خوب و غنی از هوموس با PH در محدوده 5.5 - 6.5 داشته باشد
موقعیتی با آفتاب کامل و سایه جزئی را ترجیح میدهد و می تواند خشکی را تا حدودی تحمل کند
ریزوم آن به سرعت توسعه می یابد و 3 ماه پس از کاشت به بهترین کیفیت برداشت خود می رسد
این گیاهان هنگام رشد در شرایط مناسب می توانند بطور ناگهانی گسترش یابند


Alpinia officinarum

نحوه تکثیر خولنجان

تکثیر خولنجان از طریق کاشت بذر است و به محض رسیدن میتوانید آن را بکارید. در ظروف بکارید و در حدود دمای 20 درجه سانتیگراد نگه دارید.
همچنین از طریق تقسیم پایه با شروع رشد جدید که بسیار آسان است. شاخه های قطعات ریزوم گالانگا حدود 1 هفته پس از کاشت ظاهر می شوند و طی 4 هفته 2 تا 3 برگ رشد خواهد کرد

lesser galangal

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

در آسیا ریزوم ها برای استفاده در ادویه کاری ، نوشیدنی و ژله تبدیل به پودر می شوند. در هند از عصاره ای در عطرها استفاده می شود و تاتارها با آن چای تهیه می کنند. Alpinia officinarum حاوی غلظت بالایی از فلاونول گالانژین است و از نظر تاریخی ، ریزوم ها مشهور بودند که دارای اثرات محرک و هضم هستند.

خو لنجان همانند زنجییل بعنوان باد شکن و نیرو دهنده و نیز در رفع درد دندان مصرف سنتی دارد .
برخی از خواص دارویی خولنجان که در منابع مختلف ذکر شده اند:
ضد سرماخوردگی است.
تشدید نعوظ و زیاد کردن شهوت مردان
تسکین دهنده درد معده و تقویت دستگاه گوارش
درمان درد کمر، رماتیسم و سیاتیک
برطرف کردن بوی بد دهان با مکیدن و در دهان نگه داشتن خولنجان
درمان لکنت زبان است (به این منظور باید مقداری پودر آن را خورد و همچنین یک تکه از آن را در دهان نگه داشت
برطرف  کننده کک و مک صورت
صاف  کننده صدا

خولنجان - معرفی و خواص گیاهان دارویی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گلِ صدفی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زنجبیل و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 6 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید