راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - آگلونما پیکتوم

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - آگلونما پیکتوم
آگلونما پیکتوم (*Aglaonema pictum*) یک گیاه زینتی همیشه‌سبز از تیرهٔ گل‌شیپوریان (Araceae) است که عمدتاً برای برگ‌های نقش‌دار و استتارمانندش پرورش می‌یابد.

**شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد)**
- **دما:** حدود 18 تا 28°C ایده‌آل است؛ به سرما حساس بوده و دماهای زیر ~15°C می‌تواند باعث توقف رشد و آسیب برگ شود.
- **رطوبت:** رطوبت **متوسط تا بالا** (ترجیحاً بالای 50–60٪) را دوست دارد؛ در هوای خشک، نوک‌سوزی و افت کیفیت برگ‌ها محتمل است.
- **نور:** **نور غیرمستقیم و ملایم تا متوسط** بهترین است؛ نور مستقیم آفتاب موجب سوختگی برگ می‌شود. در نور کم هم زنده می‌ماند اما نقش‌ونگار برگ‌ها ممکن است کمتر شود.

**بومی و زیستگاه**
بومی جنگل‌های بارانی گرمسیری **جنوب‌شرق آسیا** (به‌ویژه نواحی اندونزی/سوماترا و پیرامون آن) است و به‌طور طبیعی در **زیرآشکوب جنگل**، در سایه و رطوبت بالا رشد می‌کند.

**خصوصیات ظاهری اندام گیاه**
- گیاهی **علفی و همیشه‌سبز** با ساقه‌های نسبتاً کوتاه و رشد بوته‌ای.
- برگ‌ها **بیضی تا نیزه‌ای**، چرمی و براق، با **لکه‌ها و نقوش سبز روشن تا نقره‌ای** روی زمینهٔ سبز تیره (الگوی «کاموفلاژ»).
- گل‌آذین تیپیک آراسه‌ها به صورت **اسپادیکس و اسپات** (گل‌های ریز داخل پوشش) که در کشت خانگی معمولاً جلوهٔ اصلی گیاه نیست.

**نام رایج (ایران و جهان)**
- **ایران:** «آگلونما»، گاهی در بازار با عنوان «آگلونمای خالدار/طرح‌دار».
- **جهان:** “Chinese evergreen” (نام عمومی برای آگلونماها)، و برای این گونه/واریته‌ها معمولاً “Aglaonema pictum” یا “Camouflage aglaonema”.

**کاربرد ویژه**
این گونه بیشتر به‌عنوان **گیاه آپارتمانی زینتی** شناخته می‌شود و به کاربرد دارویی/صنعتیِ بسیار مشهور و اختصاصی معروف نیست.

Nargil_Aglaonema Pictum
نام علمي
Aglaonema Pictum
نام لاتين
Chinese evergreen
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

در این صفحه میتوانید تصاویری از گونه آگلونما پیکتوم را مشاهده فرمایید. اطلاعات کلی درباره جنس آگلونما را میتوانید در صفحه  آگلونما  بخوانید

آگلونما پیکتوم

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آگلونما پیکتوم
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آگلونما پیکتوم
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آگلونما پیکتوم
20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آگلونما پیکتوم
خاک برگ


ریخت‌شناسی کلی

آگلونما پیکتوم (Aglaonema pictum) گیاهی علفی و همیشه‌سبز از خانواده آراسه است که به‌صورت بوته‌ای و متراکم رشد می‌کند. بارزترین ویژگی اندامی آن، برگ‌های نقش‌دار با طرح استتاری (Camouflage) است که ظاهر گیاه را از بسیاری از آگلونماها متمایز می‌کند.


ساقه و ساختار رشد

ساقه معمولاً کوتاه تا نیمه‌قائم است و در پایه حالت گوشتی و بندبند دارد؛ با افزایش سن، بخش‌های پایینی می‌توانند کمی چوبی‌تر و برهنه‌تر شوند. برگ‌ها به‌طور متناوب روی ساقه قرار می‌گیرند و دمبرگ‌ها با قاعده‌ای غلاف‌مانند، بخشی از ساقه را دربر می‌گیرند. گره‌ها و میان‌گره‌های نسبتاً نزدیک، به ایجاد فرم فشرده و انبوه کمک می‌کنند.


برگ‌ها

برگ‌ها بیضوی تا نیزه‌ای-بیضوی و نوک‌تیز هستند و سطحی نسبتاً براق و چرمی دارند. رنگ زمینه معمولاً سبز تیره است و لکه‌ها و نوارهای نامنظم در طیفی از سبز روشن تا نقره‌ای-خاکستری روی پهنک دیده می‌شود؛ در برخی تیپ‌ها الگوی سه‌رنگ (تری‌کالر) برجسته است. رگبرگ میانی واضح بوده و رگبرگ‌های جانبی ظریف‌ترند. این نقش‌ونگار لکه‌ای، مهم‌ترین شاخص تشخیصی اندام برگی گیاه است.


گل‌آذین و اندام زایشی

گل‌آذین از نوع اسپادیس (Spadix) همراه با اسپات (Spatha) است؛ اسپات معمولاً کوچک، باریک و به رنگ سبز تا سبزِ مایل به سفید دیده می‌شود و اسپادیس درون آن قرار می‌گیرد. گل‌ها ریز و کم‌جلوه‌اند و پس از گرده‌افشانی می‌توانند به میوه‌های سته‌ای کوچک با تغییر رنگ تدریجی (اغلب به سمت قرمز) تبدیل شوند، هرچند در شرایط خانگی تشکیل میوه کمتر مشاهده می‌شود.

Chinese evergreen

شرایط محیط رشد

دما و رطوبت مناسب آگلونما پیکتوم

آگلونما پیکتوم گیاهی گرمسیری و رطوبت‌دوست است. دمای ایده‌آل آن بین ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتی‌گراد است و نباید در معرض هوای سرد زیر ۱۵ درجه قرار گیرد. از جریان هوای مستقیم کولر یا پنجره‌های سرد دور نگه داشته شود. رطوبت نسبی ۶۰ تا ۸۰ درصد برای رشد بهتر توصیه می‌شود. می‌توان با استفاده از دستگاه بخور سرد، زیرگلدانی سنگریزه‌دار مرطوب یا گروه‌بندی گیاهان، رطوبت محیط را افزایش داد.

نور و مکان قرارگیری

این گیاه به نور غیرمستقیم متوسط تا زیاد نیاز دارد. نور فیلترشده کنار پنجره شرقی یا شمالی مناسب است. نور مستقیم خورشید، به‌ویژه ظهر، سبب سوختگی برگ‌ها و کم‌رنگ شدن نقش‌ها می‌شود. در صورت کمبود نور، رشد کشیده و طرح برگ‌ها کمرنگ خواهد شد؛ می‌توان از نور مصنوعی (لامپ رشد گیاه) با فاصله مناسب استفاده کرد.

خاک، آبیاری و زهکشی

خاک باید سبک، غنی و بسیار زهکش‌دار باشد. ترکیبی از پیت ماس یا کوکوپیت، پرلیت و مقدار کمی خاک برگ یا کمپوست مناسب است. گلدان باید سوراخ‌های زهکشی کافی داشته باشد تا آب اضافی خارج شود. آبیاری زمانی انجام شود که ۲ تا ۳ سانتی‌متر از سطح خاک خشک شده باشد؛ آبیاری بیش از حد باعث پوسیدگی ریشه و آبیاری کم موجب پژمردگی و خشک شدن لبه برگ‌ها می‌شود.

Aglaonema Pictum

مقابله به آفات آگلونما پیکتوم


آفات رایج آگلونما پیکتوم

مهم‌ترین آفات Aglaonema pictum شامل شپشک آردآلود، سپردار، کنه تارتن و تریپس هستند. نشانه‌ها می‌تواند لکه‌های زرد، پیچیدگی برگ، ترشح عسلک و دوده سیاه (کپک دوده‌ای) باشد. قرنطینه‌کردن گیاه آلوده و بررسی پشت برگ‌ها، اولین گام کنترل است.


روش‌های مقابله با آفات

برای آلودگی‌های خفیف، پاک‌کردن آفات با پنبه آغشته به الکل 70٪ و سپس شست‌وشوی ملایم برگ‌ها مؤثر است. در آلودگی متوسط، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن ولک/نیم هر 7–10 روز و حداقل 2–3 نوبت تکرار شود. کنه‌ها در هوای خشک تشدید می‌شوند؛ افزایش رطوبت و گردش هوا از تکثیر آن‌ها می‌کاهد.


بیماری‌های مهم و پیشگیری

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف) شایع‌ترین بیماری است و با زردی عمومی، نرم‌شدن ساقه و بوی نامطبوع بروز می‌کند. لکه‌برگی‌های قارچی/باکتریایی نیز با لکه‌های قهوه‌ای آبسوخته ظاهر می‌شوند. آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک، گلدانِ دارای زهکش، و پرهیز از خیس‌ماندن طولانی برگ‌ها کلیدی است.


درمان بیماری‌ها

در پوسیدگی، بخش‌های آلوده را حذف کنید، ریشه‌های سالم را ضدعفونی کرده و در بستر سبک و استریل مجدد بکارید. برای لکه‌برگی، برگ‌های بیمار را جدا کنید و در صورت تداوم، از قارچ‌کش مناسب (طبق برچسب) استفاده کنید.

آگلونما پیکتوم

نحوه تکثیر آگلونما پیکتوم


مروری بر تکثیر آگلونما پیکتوم

Aglaonema pictum یک گیاه زینتی آپارتمانی است و در نگهداری خانگی معمولاً از طریق روش‌های غیرجنسی تکثیر می‌شود تا ویژگی‌های برگ‌ها (نقش‌ونگار و رنگ) ثابت بماند. مهم‌ترین روش‌ها شامل تقسیم بوته، قلمه ساقه و خوابانیدن ساقه است.


تقسیم بوته (Division)

رایج‌ترین و مطمئن‌ترین روش در خانه، جدا کردن پاجوش‌ها یا بخش‌های ریشه‌دارِ بوته در زمان تعویض گلدان است. گیاه را از گلدان خارج کنید و توده ریشه را به چند بخش تقسیم کنید، به‌طوری‌که هر بخش حداقل یک ساقه سالم و ریشه کافی داشته باشد. برش‌های تمیز و ابزار ضدعفونی‌شده، احتمال پوسیدگی و انتقال بیماری را کاهش می‌دهد.


قلمه ساقه (Stem Cuttings)

از ساقه‌های بالغ، قطعات 8 تا 15 سانتی‌متری تهیه کنید و حداقل یک گره (Node) روی هر قطعه باقی بماند. قلمه‌ها را می‌توان در آب یا بستر سبک (مثل پرلیت/کوکوپیت) ریشه‌دار کرد. رطوبت یکنواخت، دمای گرم و نور غیرمستقیم برای تحریک ریشه‌زایی ضروری است. کاشت قلمه به‌گونه‌ای انجام شود که گره در تماس با بستر قرار گیرد.


خوابانیدن ساقه (Layering)

اگر ساقه کشیده و دارای گره‌های متعدد است، می‌توان بخشی از ساقه را روی سطح بستر خواباند و گره‌ها را با خزه مرطوب یا بستر سبک پوشاند تا ریشه بدهند؛ سپس بخش ریشه‌دار از گیاه مادر جدا و جداگانه کاشته می‌شود. این روش برای ساقه‌های بلند و کم‌برگ بسیار کاربردی است.


تکثیر جنسی (بذر) و محدودیت‌ها

در شرایط خانگی، تولید بذر به دلیل نیاز به گل‌دهی، گرده‌افشانی و رسیدگی میوه کم‌اتفاق است و همچنین ممکن است صفات برگ‌های ارقام حفظ نشود؛ بنابراین بیشتر برای کارهای پژوهشی یا اصلاح نباتات کاربرد دارد.

عوارض جانبی - هشدار


ضررها و عوارض برای انسان

گزارش‌ها نشان می‌دهد آگلونما پیکتوم مانند بسیاری از گونه‌های خانواده Araceae دارای بلورهای اگزالات کلسیم است. جویدن یا تماس با شیره گیاه می‌تواند باعث سوزش دهان و گلو، درد، التهاب، تهوع یا استفراغ و در برخی افراد تحریک پوستی شود. در موارد حساس، تورم لب‌ها و زبان و دشواری بلع ممکن است رخ دهد.


خطر برای حیوانات خانگی

این گیاه برای گربه و سگ سمی گزارش شده است. علائم احتمالی شامل آبریزش دهان، استفراغ، بی‌اشتهایی، درد دهان و تورم مخاطی است. در صورت بلع یا علائم شدید، مراجعه سریع به دامپزشک توصیه می‌شود.


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آگلونما و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره شیپوری و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.12 از ۵، بر اساس 84 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

الف جیم 1391/01/28
سلام. آیا آگلونما نوع برگ قرمز با حاشیه ی سبز هم دارد؟
اخیرا گیاهی خریده ام که فروشنده به اسم آگلونما فروخت، ولی هرجا دنبال عکس و شیوه ی نگهداری اش میگردم پیزی پیدا نمیکنم.
یک گل سفید غلافی شکل هم داده که متاسفانه از وقت به خانه آوردن دارد قهوه ای میشود.
ممنونم اگر اصلاعاتی در این زمینه دارید، راهنمایی کنید.تصویر ارسالی کاربر
مهدي برازنده 1392/07/07
با سلام
آگلونماي من هم دقيقاَ شبيه آگلونماي داخل تصوير هست ، لطفاَ در صورتيكه اطلاع دقيقي از خصوصيات اين نوع آگلونما ، موجود است در اختيار بگذاريد .
ضمناَ در صورتي كه اين نوع را براي فروش داريد در سايت معرفي كنيد چون علاقمندان زيادي براي خريد اين نوع هست .
عشق گل 1391/01/12
سلام از اطلاعات تون در مورد خانواده آگلونما ها بسیار تقدیر مینمایم.
نگین امیری 1395/04/10
سلام میشه لطف کنید بگین این گیاهی که من دارم هم آگلونما است؟تصویر ارسالی کاربر
علی اصغر کرامت لو 1392/11/18
با تشکر از زحمات شما

ثبت پرسش یا نظر جدید