زغال اخته تاتاری - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/03/18
زغال اخته تاتاری - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
زغال‌اخته تاتاری (*Cornus alba*) درختچه‌ای خزان‌کننده از تیرهٔ Cornaceae است که بومیِ بخش‌هایی از سیبری، خاورِ روسیه، مغولستان، شمال چین و شبه‌جزیرهٔ کره بوده و عمدتاً در حاشیهٔ رودخانه‌ها، بیشه‌زارهای مرطوب، جنگل‌های باز و اراضی باتلاقی یا آبرفتی می‌روید. این گونه در آب‌وهوای معتدل تا سردسیر بهترین رشد را دارد، به سرما مقاوم است و دمای خنک تا ملایم را ترجیح می‌دهد. رطوبت خاک متوسط تا زیاد (همراه با زهکش مناسب) و رطوبت محیطی معمولِ فضای باز برای آن مناسب است. از نظر نور، آفتاب کامل تا نیم‌سایه را تحمل می‌کند؛ در آفتاب کامل رنگ ساقه‌ها معمولاً پررنگ‌تر و نمایشی‌تر می‌شود.

از نظر ریخت‌شناسی، بوته‌ای چندساقه با رشد نسبتاً سریع است که معمولاً ۱٫۵ تا ۳ متر ارتفاع می‌گیرد. ساقه‌های جوان بارزترین ویژگی آن‌اند و اغلب به رنگ قرمز تا قرمزِ مرجانی دیده می‌شوند (به‌ویژه در زمستان). برگ‌ها ساده، متقابل، بیضی‌شکل با رگبرگ‌های مشخص و حاشیهٔ تقریباً صاف هستند و در پاییز ممکن است به رنگ‌های زرد تا سرخ تغییر رنگ دهند. گل‌ها کوچک، سفیدِ مایل به کرم و به‌صورت خوشه‌های تخت (چترمانند) در اواخر بهار تا اوایل تابستان ظاهر می‌شوند و پس از آن میوه‌های کوچک شفت‌مانند سفید تا سفیدِ مایل به آبی تشکیل می‌گردد.

نام رایج در جهان شامل **Tatarian dogwood** و **Redtwig dogwood** است. در ایران معمولاً با نام‌های کلی مانند **زغال‌اخته زینتی/قرمزساقه** یا با همان نام علمی/انگلیسی در فضای سبز معرفی می‌شود (و نباید با «زغال‌اخته خوراکی» رایج در ایران اشتباه گرفته شود). این گونه بیشتر به‌عنوان **گیاه زینتی** و برای رنگ ساقه‌ها و نیز کاربرد در **حاشیه‌کاری و تثبیت خاک‌های مرطوب** شناخته می‌شود.

Nargil_cornus alba
نام علمي
cornus alba
نام لاتين
Tatarian Dogwood
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خویشاوندی

Cornus alba با نام فارسی «زغال‌اخته تاتاری» گونه‌ای چوبی از تیره Cornaceae و در جنس Cornus است. این جنس شامل حدود 30–60 گونه درختچه و درخت کوچک زینتی و میوه‌دار است که به طور عمده در مناطق معتدل نیمکره شمالی پراکنده‌اند.

منطقه بومی و گستره جغرافیایی

زادگاه اصلی Cornus alba، اروپای شرقی، سیبری، قفقاز و بخش‌هایی از آسیای معتدل است. این گونه در حاشیه جنگل‌های سرد، دشت‌های سیلابی و کرانه رودخانه‌ها به طور طبیعی می‌روید و به علت تحمل سرمای شدید، در عرض‌های جغرافیایی بالا موفق است.

زیستگاه و بوم‌شناسی

زیستگاه طبیعی آن شامل خاک‌های تازه تا مرطوب، اغلب لومی یا رسیِ نسبتاً غنی از مواد آلی است. این گیاه به غرقاب موقت و دمای زیر صفر مقاوم است و در رویشگاه‌های طبیعی نقش حفاظتی برای خاک و پناهگاه حیات‌وحش دارد.

تاریخچه کشت و کاربردها

از قرن نوزدهم میلادی، Cornus alba به دلیل ساقه‌های زمستانه قرمز و برگ‌های متنوع در باغبانی اروپایی رواج یافت. ارقام زینتی متعددی انتخاب شده‌اند و در برخی مناطق خارج از محدوده بومی، به عنوان گونه نیمه‌طبیعی یا گاه مهاجم گزارش شده است.

زغال اخته تاتاری

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه زغال اخته تاتاری
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  زغال اخته تاتاری
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  زغال اخته تاتاری
معتدل تا سرد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  زغال اخته تاتاری
انواع مختلفی از خاک ها


گیاه "زغال اخته تاتاری" یکی از گونه های گیاهان گلدار از خانواده زغال اخته (Cornaceae) و بومی سیبری، شمال چین و کرده می باشد. این گیاه می تواند به صورت درختچه ای کوچک رشد کرده و نیز به عنوان گیاهی زینتی در فضای سبز مورد استفاده قرار گیرد. برخی از واریته های این گونه در فصل پاییز و زمستان دارای شاخه های قرمز رنگی خواهند شد که منظره زیبایی را در فضای سبز ایجاد می کند. 
این گیاه درختچه ای زینتی در اندازه های متوسط و سریع الرشد است.

برگ ها به رنگ سبز تیره (در برخی واریته ها به صورت ابلق)، با آرایش متقابل، بیضوی شکل، با نوک تیز، با رگبرگ های پرمانند و حاشیه ای منحنی می باشد. رنگ برگ ها در پاییز به رنگ سبز، سبز مایل به زرد یا سبز مایل به ارغوانی خواهد بود. 
گل ها بسیار کوچک، به رنگ کِرِم و تشکیل شده در گل آذین هایی به صورت انتهایی و به قطر حدود 2 اینچ هستند. گل آغازی در اواخر ماه مه و اوایل ماه ژوئن انجام می شود و تشکیل گل ها نیز طی ماه های سپتامبر و اکتبر، زمانی که گیاه حداکثر شاخ و برگ را تولید کرد، صورت می گیرد. 
میوه ها به رنگ سفید مایل به کِرِمی و گاهی اوقات نیز با سایه ای از رنگ آبی دیده می شوند. این میوه ها در خوشه هایی به صورت انتهایی تشکیل خواهند شد. میوه ها طی ماه های آگست به بلوغ خواهند رسید و بسیار مورد توجه پرندگان خواهند بود. 
واریته های مختلفی از این گونه وجود دارد که شامل: 'Alleman's Compact'  ، 'Argenteo-marginata'  ('Elegantissima') ، 'Bailhalo' (Ivory Halo) ، 'Bloodgood' ، 'Bud's Yellow'  ، 'Gouchaultii' ، 'Siberian Pearls'  ، 'Sibirica'  و 'Spaethii' می باشد. 

Tatarian Dogwood

شرایط محیط رشد


این گیاه برای رشد به مکان هایی با آفتاب کامل تا کمی سایه نیاز دارد. 
خاک های مرطوب و به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهد اما با شرایط مختلف خاکی سازگار شده است به عنوان مثال می تواند در خاک های مرطوب، خاک های خشک، خاک های فقیر از نظر مواد غذایی، خاک های فشرده و خاک های با اسیدیته مختلف نیز رشد کند. 
هرس شاخه های قدیمی می تواند تولید پاجوش ها و شاخه های جدید را بهبود بخشد. این عمل به خصوص در واریته هایی با رنگ قرمز ساقه بسیار مهم می باشد زیرا ساقه های تازه تشکیل شده دارای رنگ بهتر و جداب تری هستند. 

cornus alba

نحوه تکثیر زغال اخته تاتاری


تکثیر این گیاهان عمدتاً از طریق کشت بذرها و نیز ریشه دار کردن قلمه های ساقه صورت می گیرد. 

Tatarian Dogwood

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


از برخی از وارته های این گیاه به دلیل رنگ زیبای ساقه ها، به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها، فضای سبز و پارک ها استفاده می شود.
در کانادا و ایالات متحده، از این گیاه برای جلوگیری از فرسایش خاک استفاده می شود. سیستم ریشه ای این گیاه سبب نگهداری و بقای خاک می شود.
در فلات هند، از میوه های این گیاه برای درمان سرماخوردگی و کاهش خونریزی استفاده می شود.
در برخی از نواحی، از پوست این گیاه به همراه گیاهان دیگر به عنوان تنباکو و برای سیگار کشیدن استفاده می شود.

زغال اخته تاتاری - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس زغال‌اخته و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره زغال اخته اییان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.43 از ۵، بر اساس 7 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید