نام علمي
Cornus alternifolia
دانستنیهای علمی
ردهبندی گیاهشناسی
Cornus alternifolia که در فارسی به «داگوود پلکانی» شناخته میشود، گونهای چوبی از خانواده Cornaceae است. این گیاه در جنس Cornus (داگوودها) قرار دارد که شامل درختان و درختچههای برگریز و همیشهسبز با گلهای کوچک و میوههای شفتمانند است. نام گونهای alternifolia به معنی «برگهای متناوب» است و آن را از بسیاری از داگوودهای برگروبهرو متمایز میکند.
ویژگیهای ریختشناختی
این گونه معمولاً به صورت درختچه یا درخت کوچک با تاج افقی و لایهلایه رشد میکند و ظاهر پلکانی شاخهها ویژگی شاخص آن است. برگها بیضوی تا تخممرغی، با رگبرگهای منحنی و حاشیه صاف هستند. گلآذینها در خوشههای باز و نسبتاً مسطح در بهار تا اوایل تابستان ظاهر میشوند. میوهها شفتهای کوچک آبیتیره تا سیاه هستند که بر روی دممیوههای قرمز کنتراست زیبایی ایجاد میکنند.
منطقه بومی و زیستگاه
زیستگاه طبیعی Cornus alternifolia شرق و مرکز آمریکای شمالی است. این گونه در جنگلهای برگریز مرطوب، حاشیه جنگلها و شیبهای خنک با خاکهای اسیدی تا خنثی یافت میشود. اغلب در لایه زیرین جنگل (understory) رشد میکند و به نیمسایه تا سایهپسند بودن معروف است. حضور آن در جوامع جنگلی نشانگر خاکهای نسبتاً مرطوب و زهکشدار است.
تاریخچه و اهمیت علمی
Cornus alternifolia در اواخر سده هجدهم توسط گیاهشناسان اروپایی توصیف و در فلور آمریکای شمالی ثبت شد. فرم شاخهبندی پلکانی آن، این گونه را به الگوی مهمی برای مطالعه معماری تاج در درختان زیرآشکوب تبدیل کرده است. همچنین بهعنوان گونهای شاخص برای ارزیابی سلامت اکوسیستمهای جنگلی مرطوب در مطالعات بومشناسی استفاده میشود. در باغبانی، این داگوود به دلیل فرم لایهای و جذابیت فصلی مورد توجه است و در کلکسیونهای درختان زینتی و باغهای گیاهشناسی کشت میشود.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
ساقه و تنه
ساقههای Cornus alternifolia به صورت لایهلایه و افقی روی هم قرار میگیرند و ظاهر «پلکانی» ایجاد میکنند. قطر ساقهها در پایه باریک تا متوسط است و در درختچههای مسنتر نیمهتنهای کوتاه تشکیل میشود. پوست تنه در سنین جوان صاف و به رنگ سبز ـ قهوهای است، اما با افزایش سن به رنگ قهوهای تیره تا خاکستری درآمده و کمی ترکدار میشود. فرم رویشی این گونه به صورت درختچه یا درخت کوچک با قامت ۴ تا ۷ متری است که شاخهها عمدتاً در طبقات افقی گسترش مییابند.
برگها
برگها به شکل بیضوی تا تخممرغی معکوس با انتهای نوکتیز هستند و طول آنها معمولاً بین ۶ تا ۱۲ سانتیمتر است. حاشیه برگها صاف و بدون دندانه، و سطح آنها نرم و کمی براق است. رگبرگها قوسیشکل بوده و از قاعده به سمت نوک برگ امتداد مییابند که ویژگی شاخص جنس Cornus است. رنگ برگها در فصل رشد سبز تا سبز تیره است و در پاییز به طیفی از زرد طلایی تا قرمز مایل به ارغوانی و بنفش تغییر میکند. برگها به صورت متناوب روی شاخه قرار میگیرند که آن را از بسیاری از گونههای دیگر Cornus متمایز میکند.
گلآذین و گلها
گلآذینها به صورت چترهای باز و تخت (سایم مرکب) در انتهای شاخههای همانساله تشکیل میشوند. هر گل کوچک، چهار کاسبرگ و چهار گلبرگ ظریف به رنگ سفید مایل به کرم دارد. قطر هر گل حدود چند میلیمتر است اما تجمع تعداد زیاد گلها، تودهای سفید و قابلمشاهده روی لایههای افقی شاخهها ایجاد میکند. پرچمها برجسته و کمی بلندتر از گلبرگها هستند و به گل ظاهری ظریف و سبک میبخشند.
میوه و سایر اندامها
میوهها ستههای کوچک کروی به قطر حدود ۶ تا ۸ میلیمتر هستند که ابتدا سبز و در زمان رسیدن آبی تیره تا تقریباً سیاه میشوند. این ستهها روی دممیوههای قرمز تا ارغوانی قرار میگیرند و تضاد رنگی مشخصی ایجاد میکنند. بذرها کوچک، سخت و درون هر میوه معمولاً یک یا دو عدد هستند. سیستم ریشهای سطحی اما گسترده است و با ریشههای جانبی فراوان، گیاه را در خاکهای نسبتاً مرطوب و اسیدی تثبیت میکند.
شرایط محیط رشد
معرفی کلی شرایط محیطی Cornus alternifolia
Cornus alternifolia یا داگوود پلکانی درختچهای جنگلی است که در زیستگاه طبیعی خود زیر سایه درختان بلند رشد میکند. درک نیازهای اکولوژیک این گونه برای نگهداری موفق در فضای سبز و باغها ضروری است.
نور مناسب
این گیاه به نور فیلترشده و نیمسایه نیاز دارد. بهترین مکان، حاشیه شمالی یا شرقی ساختمان و زیر سایهپرتو درختان است. تابش مستقیم و شدید آفتاب، بهویژه در بعدازظهر، موجب سوختگی برگها و کاهش رشد میشود. در مناطق خنکتر، آفتاب ملایم صبحگاهی قابلتحمل است.
دما و تحمل سرما و گرما
داگوود پلکانی، گونهای مقاوم به سرما است و زمستانهای معتدل تا سرد (حدود ۲۰- تا ۲۵- درجه سانتیگراد) را تحمل میکند. با این حال، سرمای ناگهانی اواخر زمستان و اوایل بهار میتواند به جوانههای در حال بیدارشدن آسیب برساند. گرمای شدید تابستان همراه با خشکی هوا، استرس حرارتی و ریزش زودرس برگ را بهدنبال دارد. در مناطق گرم، کاشت در محل خنک و مرطوبتر توصیه میشود.
رطوبت هوا و خاک
این گیاه به رطوبت نسبی متوسط تا نسبتاً بالا علاقهمند است. در هوای بسیار خشک، مهپاشی ملایم در صبح میتواند مفید باشد. خاک باید همواره کمی مرطوب ولی نه غرقاب باشد. آبیاری عمیق و منظم، همراه با مالچ آلی سطح خاک، از نوسان شدید رطوبت جلوگیری میکند.
خاک، زهکش و pH
Cornus alternifolia خاکهای لومی، غنی از مواد آلی و با زهکش خوب را ترجیح میدهد. مخلوطی از خاک باغچه، کمپوست رسیده و کمی ماسه شسته برای کاشت مناسب است. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) بهترین رشد ریشه و جذب عناصر غذایی را فراهم میکند. از خاکهای سنگین، شور یا بسیار آهکی باید پرهیز شود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس زغالاخته و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره زغال اخته اییان و جنس های آن