سدر لبنان

دانستنیهای علمی

سدر لبنان درختی همیشه سبز از خانواده کاجیان میباشد که بومی مناطق مدیترانه ای است و از شمال آفریقا تا غرب آسیا دیده میشود به خصوص در لبنان ، سوریه و ترکیه.
به طور کلی تیره مخروطیان شباهت زیادی به کاج ها دارد ولی بسیار تنومند تر و بلند تر میشوند و بیش از 300 سال عمر میکنند .
2 نوع متمایز از cedrus libani  وجود دارد:
1- lebanon cedar یا همان سدر لبنان که در لبنان، فلسطین، اسرائیل ، اردن ، غرب سوریه و جنوب مرکزی ترکیه می روید.
2-turkish cedar یا همان سدر ترکیه که در جنوب غربی ترکیه دیده میشود.
این درخت برای اولین بار توسط گیاه شناس فرانسوی achille richard  طبقه بندی شد .
چوب این درخت سخت و بادوام و معطر میباشد.
مصریان باستان در گذشته با استفاده از رزین این درخت مردگان خود را مومیایی می کردند و در مقبره فرعون خاک اره این درخت پاشیده شده است.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 5 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز ماسه ای ،لومی،خاک رس خوب زهکشی شده و کمی اسیدی

این درخت تا 40 متر رشد میکند و 8 متر گستردگی دارد (متوسط ارتفاع این درخت 25 متر میباشد )
قطر تنه این درخت 2.5 متر و قطر تاج آن 10 متر میباشد.
به طور کلی 20 تا 50 سال زمان نیاز است تا درخت به رشد نهائی خود برسد و سرعت رشد این درخت پائین میباشد.
شاخه های این درخت کشیده است و برگش مانند کاج سوزنی میباشد .
چوب این درخت سفید و ضخیم میباشد و در برخی گونه ها چوب کمی سرخ تر میباشد.
میوه این درخت شبیه کاج است دانه های مخروط معمولا در سال دوم به وجود می آیند .
گرده افشانی توسط باد صورت می گیرد ،گلها از مهر تا آبان وجود دارند و بذرها در آذر رسیده میشوند .
گلها یا نر هستند یا ماده ولی روی یک درخت از هر دو وجود دارد .
مخروط های ماده در شاخه های بالاتر و مخروط های نر در شاخه های پایین تر قرار دارند.
مخروط های رسیده در آخر پائیز دیده میشوند و 8 تا 12 سانتیمتر طول و 4 تا 6 سانتیمتر عرض دارند.

شرایط محیط رشد

نگهداری از درخت سدر لبنان به شرح زیر میباشد:
این درخت به طور کلی در آفتاب کامل و در مناطق گرم و خشک رشد بهتری دارد.
سایه و آلودگی هوا را تحمل نمی کند.
خاک مناسب: خاک ماسه ای، لومی، خاک رس خوب زهکشی شده و کمی اسیدی میباشد.
دمای بین 1 تا 9 درجه دمای مناسب  برای رشد این گیاه میباشد.
آبیاری متوسط مورد نیاز است.
به هرس نیازی ندارد.

مقابله به آفات سدر لبنان

آفات مهم سدر لبنان (Cedrus libani)

مهم‌ترین آفات سدر لبنان شامل شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردار، پروانه مینوز برگ و سوسک‌های چوب‌خوار هستند. شته‌ها و شپشک‌ها با مکیدن شیره گیاهی باعث ضعف عمومی و ترشح عسلک می‌شوند که زمینه رشد کپک دوده‌ای را فراهم می‌کند. سوسک‌های چوب‌خوار با ایجاد دالان در چوب، کاهش استحکام و خشکیدگی شاخه‌ها را به‌دنبال دارند. مینوزها تونل‌هایی در برگ‌ها ایجاد کرده و باعث زردی و ریزش سوزن‌ها می‌شوند.

امراض قارچی و فیزیولوژیک

بیماری‌های قارچی مانند پوسیدگی ریشه (فیتوفتورا)، زنگ‌ها و شانکرهای ساقه، از مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای سدر لبنان هستند. زهکشی نامناسب و آبیاری سنگین، احتمال پوسیدگی ریشه و زوال تدریجی درخت را افزایش می‌دهد. شانکرها به‌صورت ترک، فرو رفتگی و ترشح صمغ روی ساقه و شاخه ظاهر می‌شوند و ممکن است منجر به خشکیدگی بخش‌های تاج گردند.

روش‌های پیشگیری و مقابله

مدیریت صحیح شرایط رویش، مؤثرترین راه کاهش آفات و امراض سدر لبنان است. تأمین زهکشی خوب، پرهیز از آبیاری غرقابی، هرس شاخه‌های خشک و آلوده و دفع بقایای گیاهی، فشار بیماری‌ها را کم می‌کند. استفاده از دشمنان طبیعی شته‌ها و شپشک‌ها، و در صورت لزوم مصرف هدفمند حشره‌کش‌های سیستمیک، برای کنترل آفات توصیه می‌شود. در بیماری‌های قارچی، بهبود تهویه تاج، ضدعفونی ابزار هرس و کاربرد دوره‌ای قارچ‌کش مناسب (تحت نظر کارشناس گیاه‌پزشکی) می‌تواند روند گسترش بیماری را مهار کند.

نحوه تکثیر سدر لبنان

تکثیر این گیاه به 2 روش کاشتن بذر و یا قلمه زدن ممکن است.
کاشت بذر : ابتدا مخروط ها را در زمستان جمع کنید و سپس در یک اتاق گرم قرار دهید تا باز شوند سپس بذر را در یک قاب سرد بکارید ( بذرها را مرطوب نگه دارید )
در اواخر بهار و یا اوایل تابستان میتوانید بیرون از منزل بذرها را بکارید.
قلمه زدن در آذر ماه صورت میگیرد و بسیار دشوار میباشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

چوب این درخت به علت سخت و با دوام بودن ،به طور گسترده در ساخت و ساز و یا برای ساختن مبل و وسایل منزل  مورد استفاده قرار میگیرد.
روغنی شبیه به سقز از چوب این درخت بدست می آید که از اسانس آن در عطر سازی استفاده میشود.

عوارض جانبی - هشدار

هشدار:
این درخت به طور کلی در مقابل آفات مقاوم است ولی باید مراقب قارچ عسل باشید.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس سروِ کوهی و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاجیان و جنس های آن