دانستنیهای علمی
گروه غلات از گراس های زراعی (گرامینه) هستند که بخاطر دانه های نشاسته ی خوراکی کشت می شوند. گندم، برنج، جو، ذرت، یولاف، چاودار، سورگوم و انواع ارزن ازاین گروه می باشند. غلات به عنوان تک لپه ای ها طبقه بندی شده اند و فیزیولوژی رشد و نمو غلات بسیار جامع تر از حبوبات و دانه های روغنی مورد بررسی قرار گرفته است و کشاورزان نیز مساحت بیشتری از زمین های خود را بدلیل معرفی ارقام جدید زراعی پرمحصول به زیر کشت می برند .
![یولاف]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل
خاک مورد نياز
خاک های لومی
|
یولاف به جنس Avena و خانواده نباتی Poaceae تعلق دارد.
محصولی بسیار مقاوم و سازگار با آب و هوای سرد و مرطوب است و بیشترین مصرف آن درجهت تأمین علوفه نشخوارکنندگان و اسب ها می باشد.
گیاهی است از خانواده گندمیان که دارای گل های بسیار ریز و نامشخص است. این گل ها در دستجاتی که اصطلاحاً سنبله نامیده می شود قرار گرفته اند و هر سنبله توسط دو برگچه کوچک که پوش یا گلوم است پوشیده می شود و دارای زواید دراز نخی شکلی به نام ریشک هستند. Panicle یا سنبله امکان دارد به صورت مساوی در اطراف محور مرکزی دارای شاخه ها باشد. تعداد دانه ها در یک Panicle از 20 تا 150 دانه می رسد. رنگ گلوم ها در این نبات زرد کمرنگ و یا سرخ می باشد. بعضی انواع آن دارای غلاف بوده و برخی نیز بدون غلاف می باشد. در دانه یولاف شیار طویل وجود دارد. این گیاهان اغلب از نظر گرده افشانی خودگشن هستند.
یولاف در بیشتر نقاط کشور رویش دارد و دانه های آن خاصیت دارویی فراوانی دارند. دانه های این گیاه دارای اسیدهای چربی مانند اسید پالمتیک، اسید اولئیک و اسید لینولئیک است و به میزان زیادتری هیدرات های کربن مانند نشاسته را در ترکیبات خود داراست.
این گیاه سبز، یکساله بوده و دارای ساقه های میان خالی و برگ های آن هموار می باشد. قطر ساقه آن از 1.4 تا 1.8 اینچ تخمین می گردد. ساقه آن دارای Internods یا میانگره است که فاصله بین بندها می باشد. ریشه آن تا چندین فوت در زمین فرو می رود. ریشه واریته های دیررس عمیق تر می باشد.
![oat]()
شرایط محیط رشد
یولاف یا جو دوسر از جمله علوفه مهم زمستانی بوده به زودی نمو می کند.
این گیاه تحت شرایط خاک نسبتاً ضعیف و یا کشت در شرایط نامساعد می تواند نتیجه بهتر بدهد بنابراین یکی از عواملی که باعث شهرت این نبات می گردد نیز همین امر می باشد. خصوصاً پس از اینکه درسال 1940 انواع مقاوم آن به وجود آمده، تولید آن در جهان بیشتر گردیده است. ممالک عمده تولیدکننده آن شوروی سابق، آمریکا، آلمان، آرژانتین، اسپانیا، استرلیا، جمهوری چک، سوئد و غیره می باشد.
یولاف نباتی است که در اکثر تناوب زراعتی سازگاری خوب دارد کشت یولاف در تیرماه که زمستان گرم باشد به منظور چراگاه و محافظت خاک از تخریب کشت می گردد به مقایسه دیگر غلات یولاف آسانترین نبات برای کشت نمودن، درو و عملیات دیگر می باشد.
معمولاً در مناطقی که نسبتاً سرد و یا معتدل و دارای بارندگی سالانه 30 اینچ و یا بشتر از آن باشد سازگاری خوب دارد. وجود هوای گرم و خشک قبل از تشکیل خوشه سبب خشک شدن و از دست دادن تازگی Blast می شود. ولی در زمان تشکیل خوشه سبب پخته شدن خوشه قبل از وقت گردیده و دانه ها نامناسب پر می گردد و در نتیجه وزن دانه کم می گردد. البته بعضی واریته ها وجود دارد که در مقابل حرارت زیاد مقاوم می باشد مثلاً یولاف سرخ اکثراً در قسمت های شمالی آفریقا و دیگر مناطق گرم کشت می گردد. در گذشته بیشتر صدماتی که به یولاف رسیده به حرارت زیاد ارتباط داده شده است. انواع یولاف که به گرما مقاومند اکثراً رنگ تیره داشته و در خاک های مختلف ولی خوب زهکشی شده کشت می گردند. به طور کلی، یولاف در خاک های لومی محصول بهتر و بلندتری تولید می کند.
![avena sativa]()
مقابله به آفات یولاف
آفات رایج یولاف (Avena sativa) و مدیریت آنها
شتهها (Rhopalosiphum spp.) با مکیدن شیره گیاهی و انتقال ویروسها خسارتزا هستند؛ پایش هفتگی و کنترل زودهنگام، کلید کاهش خسارت است. برای مقابله، مدیریت علفهای هرز میزبان، تقویت دشمنان طبیعی (کفشدوزکها و بالتوریها) و در صورت عبور از آستانه زیان اقتصادی، استفاده هدفمند از حشرهکشهای انتخابی توصیه میشود. شته سبز غلات و شته پرآلو از مهمترین گونهها هستند.
سن گندم و برخی سوسکها/لاروها ممکن است به خوشه و برگ آسیب بزنند. شخم مناسب، رعایت تاریخ کاشت منطقه، حذف بقایای آلوده و کاربرد طعمه یا سموم توصیهشده در کانونهای آلوده میتواند مؤثر باشد.
امراض مهم و روشهای کنترل
زنگها (Puccinia spp.) و سفیدک پودری (Blumeria graminis) موجب لکههای زرد/نارنجی و کاهش فتوسنتز میشوند. برای کنترل، استفاده از ارقام مقاوم و جلوگیری از مصرف بیش از حد کود نیتروژن، بههمراه تهویه بهتر مزرعه از طریق تراکم کاشت مناسب توصیه میشود. در صورت شدت بیماری، قارچکشهای مجاز تریآزول/استروبیلورین طبق برچسب قابل استفادهاند.
سیاهکها و پوسیدگیهای ریشه (مانند Fusarium spp.) با بذر آلوده و خاک مرطوب تشدید میشوند. ضدعفونی بذر، تناوب با گیاهان غیرمیزبان، بهبود زهکشی و مدیریت آبیاری (پرهیز از ماندابی شدن) از راهکارهای اصلی هستند.
![یولاف]()
نحوه تکثیر یولاف
کشت بذرهای یولاف در بهار صورت می گیرد و هر چقدر زمان کشت بذور زودتر باشد، بهتر است خصوصاً در اقلیمی که تابستان گرم دارد یا خشکی عمومیت داشته باشد. به طور متوسط مقدار تخمین بذر در بعضی نواحی 80lb پوند در یک هکتار زمین می باشد. اگر کشت این نبات به همراه دیگر نباتات به صورت مخلوط باشد مقدار بذر آن به اندازه یک چهارم دیگر بذرها باید کمتر کشت گردد. یولاف می تواند زودرس، متوسط رس و دیررس باشد. برای آماده ساختن بستر بذر، دو تا سه بار شخم کافی می باشد. زمین باید به گونه ای آماده گردد تا تمامی کلوخ ها خرد و نرم شوند.
زمان مناسب کشت بذر در مناطق گرمسیر کشور از اواسط تیرماه تا اواخر مهرماه می باشد. ولی در مناطق سردسیر که خطر سرمای زمستان وجود دارد، معمولاً در اوایل بهار (اواسط اسفند تا اواسط فروردین) بذرکاری صورت می گیرد.
![oat]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
یولاف یا جو دوسر دارای حدود هفت درصد مواد چرب، چهارده درصد مواد ازته و شصت درصد مواد نشاسته ای می باشد. به علاوه ارسنیک، اسید اگزالیک و ید نیز در آن وجود دارد.
یولاف از نظر طب قدیم ایران معتدل یعنی نه سرد است و نه گرم. البته عده ای عقیده دارند که این گیاه کمی خشک است.
طبق تحقیقاتی که اخیرا انجام گرفته، این گیاه در کاهش کلسترول خون اثر معجزه آسایی دارد و برای این منظور باید یولاف را بدون اینکه سبوس آن گرفته شده باشد، مصرف کرد.
تقویت کننده ی اعصاب است.
ضد عفونی کننده ی بدن می باشد.
تقویت کننده ی بدن می باشد.
ادرارآور و ملین است و یبوست را بر طرف می کند.
تقویت کننده ی قلب و خون است.
تسکین دهنده ی درد است.
برای دفع سنگ کلیه و مثانه مفید است و بدین منظور باید مقدار بیست گرم از آن را در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت چند دقیقه بگذارید بجوشد، سپس از آن استفاده کنید.
برای برطرف کردن درد کلیه، رفع بی خوابی، از بین بردن سرفه و ورم گلو نیز می توان از این جوشانده استفاده کرد.
برای تقویت اطفال و افراد مسن و همچنین برطرف کردن ضعف بیماران در دوران نقاهت، باید آن را با شیر بجوشایند و به این افراد بدهید. اگر ضعف خیلی زیاد باشد، می توان یک زرده ی تخم مرغ را نیز به این جوشانده اضافه نمود.
برای رفع خارش، از جوشانده ی جو دوسر استفاده کنید.
جوشانده ی آن در برطرف کردن بیماری های پوستی و اخلاط خونی نیز مؤثر است.
برای رفع یبوست و درمان بواسیر، می توانید این گیاه را بو دهید، سپس آن را آرد کنید، یک قاشق چای خوری از آن را در یک فنجان آب جوش بریزید و به مدت پنج دقیقه دم کنید. این چای را به مدت سه روز، هر روز صبح ناشتا بنوشید.
یولاف بهترین دارو برای تقویت قلب و نیز اشخاصی است که در معرض حمله ی قلبی قرار دارند.
این گیاه قند خون را متعادل می کند و افرادی که به بیماری قند مبتلا هستند، باید هر روز از این گیاه استفاده کنند.
جو دوسر بهترین دارو برای روده بزرگ است، زیرا حجم مدفوع را افزایش می دهد و روده را تمیز می کند.
برای لاغر شدن، هر روز جو دو سر بخورید.
اگزما را درمان می کند.
برای بر طرف کردن کمر درد، پهلو درد و اسپاسم های عضلانی، یولاف یا جو دوسر را با سرکه مخلوط کنید، بپزید و به صورت ضماد گرم روی عضو دردناک بگذارید.
برای درمان زخم هایی که دیر بهبود می یابند، آن را آرد کنید، با شراب سفید مخلوط نمایید و روی این قبیل زخم ها بگذارید.
جو دو سر را آرد کنید، در وان حمام بریزید و در آن دراز بکشید. این نوع حمام بیماری های پوستی، درد کلیه،نقرس و رماتیسم را بر طرف می کند.
این گیاه اثر ضد سرطان دارد. استفاده ی مداوم از این گیاه از سرطان جلوگیری می کند.
تعدادی از ارقام یولاف اصلاح شده تا 18 درصد روغن دارند. این روغن می تواند مصرف خوراکی داشته باشد اما به دلیل خصوصیات منحصر به فرد فیزیکی و خواص بالای آنتی اکسیدانی و میزان قابل توجه آنتی اکسیدان آلکیل فئونالات، بیشتر در تولید محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می شود و در تولید کرم های ضد چروک و پیری، کرم های خاص برای مراقبت از کودک، لوسیون های اصلاح مردانه و انواع شامپوها و... استفاده می گردد. همچنین از روغن یولاف برای درمان بیماری پوستی اگزما استفاده شده و اثر مثبت آن بر پوست کاملاً ثابت شده است.
![یولاف - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره گندمیان و جنس های آن