معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - بادمجان

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/05/13
معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - بادمجان
بادمجان (*Solanum melongena*) گیاهی یک‌ساله از تیرهٔ بادمجانیان است که در کشت، به دمای گرم (تقریباً ۲۵–۳۰°C) و حساسیت بالا به سرما نیاز دارد؛ دماهای زیر ۱۰–۱۲°C رشد را کند کرده و یخبندان به گیاه آسیب جدی می‌زند. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و آبیاری منظم (بدون ماندابی شدن خاک) برای تشکیل گل و میوه مناسب است. نور کامل خورشید (حداقل ۶–۸ ساعت) بهترین عملکرد را می‌دهد. منشأ آن عمدتاً جنوب و جنوب‌شرقی آسیا (به‌ویژه هند) دانسته می‌شود و امروزه در نواحی گرم و نیمه‌گرمسیری جهان کشت می‌شود. از نظر ظاهری دارای ساقه نسبتاً چوبی‌شونده، برگ‌های پهن و کرک‌دار، گل‌های ستاره‌ای بنفش تا سفید و میوهٔ سته با اشکال و رنگ‌های متنوع (اغلب بنفش تیره) است. نام رایج در ایران «بادمجان» و در جهان «Eggplant» (آمریکایی) و «Aubergine» (بریتانیا/فرانسه) است.

Nargil_Solanum melongena
نام علمي
Solanum melongena
نام لاتين
Eggplant
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

Eggplant ( بادمجان ) گیاهی نیمه گرمسیری است از خانواده  سیب زمینیان ( solanaceae )  که بومی کشور هند و سریلانکا میباشد و به علت داشتن میوه هایی خوش عطر و طعم امروزه در همه جای دنیا کاشته میشود.

چین از قرن نهم هجری شروع به كشت و زرع این گیاه كرد‌.
تجار انگلیسی این گیاه را در قرن هفدهم میلادی از گینه وارد انگلستان كردند و آن را به‌نام كدوی گینه‌ای می‌نامیدند‌.
بادمجان در تمام مدت سال وجود دارد و در آمریكا‌، ایالات فلوریدا‌، تگزاس‌، لویزیانا و نیوجرسی بیشتر محصول بادمجان آمریكا را كشت می‌كنند‌.

بادمجان

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه بادمجان
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  بادمجان
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  بادمجان
دمای بین 21 تا 46 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  بادمجان
خاک شنی ، ماسه ای و خوب زهکشی شده

بادمجان گیاهی است یكساله و دارای ساقه نسبتاً ضخیم و پوشیده از كرك.
ارتفاع ساقه آن تا ۷۰ سانتی‌متر می‌رسد‌.
برگ‌های آن بیضی شكل با نوك باریك میباشند ، این برگهای درشت بین 10 تا 20 سانتیمتر طول و بین 5 تا 10 سانتیمتر عرض دارند .
گل‌های آن بنفش و یا سفید رنگ است‌.
میوه این گیاه دراز و باریك و یا گرد‌، به رنگ‌های بنفش‌، سیاه‌، زرد و سفید دیده می‌شود‌.
بادمجان بسیار خوش عطر و طعم است و این میوه دارای گوشتی سفید است که پس از برش به سرعت قهوه ای رنگ خواهد شد . طول میوه این گیاه بین 12 تا 30 سانتیمتر است و قطر آن 3 سانتیمتر میباشد .

Eggplant

شرایط محیط رشد

شرایط رشد گیاه بادمجان به شرح زیر است :

خاک : خاک شنی ، ماسه ای ، غنی وخوب زهکشی شده.
نور :آفتاب کامل .
دما : دمای بین 21 تا 46 درجه .
بادمجان در تمام فصول موجود میباشد فقط نباید در معرض سرما قرار داشته باشد.
آبیاری : به طور متوسط صورت گیرد.

Solanum melongena

مقابله به آفات بادمجان


آفات مهم بادمجان

شته‌ها، تریپس و سفیدبالک با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، ضعف رشد و انتقال ویروس‌ها می‌شوند. کنترل: حذف علف‌های هرز میزبان، استفاده از تله‌های زرد چسبنده، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک و زنبورهای پارازیتوئید، و در صورت نیاز مصرف هدفمند صابون حشره‌کش یا روغن‌های معدنی.

کنه تارتن دولکه‌ای در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های زرد و تار روی برگ می‌شود. کنترل: افزایش رطوبت نسبی، شست‌وشوی پشت برگ‌ها با آب، و کاربرد کنه‌کش‌های انتخابی با تناوب برای جلوگیری از مقاومت.

کرم میوه‌خوار و ساقه‌خوار با سوراخ‌کردن میوه و ساقه، پوسیدگی ثانویه ایجاد می‌کند. کنترل: جمع‌آوری و امحای میوه‌های آلوده، نصب تله‌های فرمونی، و سم‌پاشی نقطه‌ای در زمان اوج پرواز آفت.


بیماری‌های رایج بادمجان

پژمردگی ورتیسیلیومی و فوزاریومی باعث زردی و پژمردگی تدریجی و قهوه‌ای‌شدن آوندها می‌شود. کنترل: تناوب ۳–۴ ساله با گیاهان غیرمیزبان، استفاده از نشای سالم و ضدعفونی ابزار، و تقویت خاک با مواد آلی.

سفیدک پودری و لکه‌برگی قارچی سبب کاهش فتوسنتز و ریزش برگ می‌شوند. کنترل: فاصله کاشت مناسب برای تهویه، آبیاری قطره‌ای به‌جای بارانی، حذف برگ‌های بیمار، و در صورت نیاز قارچ‌کش‌های مجاز به‌صورت تناوبی.

باکتریایی (لکه‌برگی/پوسیدگی) با لکه‌های آبسوخته و پوسیدگی میوه همراه است. کنترل: بذر و نشای گواهی‌شده، پرهیز از کار در مزرعه خیس، و کاربرد ترکیبات مسی طبق برچسب.

بادمجان

نحوه تکثیر بادمجان

تکثیر گیاه بادمجان به روش کاشت بذر و به شرح زیر میباشد :

تهیه خاک یا بستر کاشت: بهتر است 3 پیمانه ماسه بادی به اضافه 2 پیمانه خاک زراعتی سطح الارض به اضافه یک پیمانه کود حیوانی کهنه گاوی یا گوسفندی را با هم مخلوط نموده سپس با الک یا وسیله ای سرند نموده و در گلدان تا نصفه پر نمود و پس از صاف کردن سطح گلدان ها روی سطح خاک را با ماده ای به نام کوکو پیت (فرآورده نرم از پوسته های رشته ای نارگیل) یا خک برگ نرم یا پیت ماس پوشانده و بذر را در سطح صاف پیت ماس یا کوکوپیت می پاشیم و روی بذور را مجددا در حد نیم تا یک سانتیمتر توسط کوکو پیت یا خاک برگ می پوشانیم.
گلدان های کاشته شده را بلافاصله با یستی با آب پاش و آب اسپری شده آبیاری و در محلی گرم مانند گلخانه قرار داد(درجه حرارت گلخانه در شبهای سرد از 15 درجه سانتی گراد نبایستی پایین بیاید).بذور کاشته شده پس از جوانه زنی و رشد کامل در حد 10 cm در گلخانه تا اوسط فروردین ماه نگهداری و برای کاشت در محل مناسب و جوی پشته های احداثی نشاء های داخل گلدان می بایستی اقلا به مدت یک هفته تا 10 روز در بیرون از گلخانه و فضای باز در مقابل تابش نور خورشید بماند تا ساقه های علفی بوته ها حالت خشبی به خود بگیرد و به اصطلاح کشاورزان ساقه ها چوبی شود و از شکنندگی آنها کم شود.

Eggplant

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص داروئي:

از نظر طب قديم بادمجان گرم و خيلي خشك است . بادمجان بر خلاف آنچه كه عوام اعتقاد دارند كه بي بو و خاصيت است داراي خواص زيادي است .
مهمترين خاصيت آن كم كالري بودن آن است كه غذاي بسيار خوبي براي كساني است كه مي خواهند وزن كم كنند زيرا داراي ويتامين و مواد معدني نيز مي باشد .
- بادمجان را حتما بايد بحالت كاملا رسيده مصرف كرد زيرا خام آن طعم تلخ درد و در آنهائيكه آسم و برونشيت دارند باعث تحريك اين بيماريها مي شود.
-بادمجان اثر نرم كننده و مدر درد .
-بادمجان بعلت درا بودن آهن در رفع كم خوني داروي موثري است .
-بادمجان را مي توان براي از بين بردن ورم و التهاب روي عضو ملتهب گذاشت .
-دانه بادمجان ايجاد يبوست مي كند .
-ريشه بادمجان و شاخه هاي خشك شده و برگهاي آن اثر بند آورنده خون را دراست و قابض بوده و مي توان در آن براي درمان احتلام بانه و انواع خونريزيها استفاده كرد.
-بادمجان پادزهر خوبي براي مسموميت هاي حاصل از خوردن قارچ سمي است .
-خوردن بادمجان گرفتگي رگها را باز مي كند و شخص را از خطر سكته قلبي محفوظ مي درد .
-بادمجان برطرف كننده يبوست است .
-برگها و پوست سياه بادمجان را اگر بجوشانند اين جوشانده درمان اسهال خوني است .
-جوشانده ريشه بادمجان درمان بيماري آسم است.
-بادمجان مقوي معده است .
-آب زردرنگي كه در موقع نمك زدن و گذاشتن بادمجان از آن خارج مي شود براي خشك كردن عرق دست و پا بهترين دارو است و اشخاصي كه دست و پايشان مرتب عرق مي كند بايد دست و پاي خود را با آن چند بار در روز بشويند تا از شر اين مرض آسوده شوند.
-اگر بادمجان را بسوزانند و خاكستر آن را با سركه خمير كنند و به زگيل بمالند زگيل كنده خواهد شد .
- از بادمجان مي توان به عنوان مسكن براي تسكين در استخوان شكسته و ضرب خورده استفاده كرد بدين طريق كه بايد بادمجان را در فر بگذاريد كه نيم پز شود و سپس آب آنرا با فشار بگيريد و بعد بمقدر نصف اين مقدر آب به آن شكر قهوه اي اضافه كنيد آنرا هم بزنيد و بنوشيد.
-با تحقيقاتي كه جديدا روي موشهاي آزمايشگاهي انجام شده نتيجه گرفته اند كه بادمجان داراي يك ماده ضد تشنج است كه در درمان بيماري صرع اثر بسيار خوبي درد . بنابراين اشخاصي كه تشنج دارند و يا مبتلا به اين بيماري مي باشند بهتر است كه از بادمجان استفاده كنند.
بهترين طريقه پخت بادمجان آب پز كردن و يا پختن در فر است زيرا سرخ شده آن سنگين شده و براي معده هاي ضعيف مناسب نيست .
مضرات :
بادمجان با همه خواصي كه گفته شد نبايد مورد استفاده اشخاصيكه بواسير و يا درد چشم دارند قرار گيرد زيرا بيماري آنها را تشديد مي كند .
اينگونه اشخاص اگر مي خواهند بادمجان بخورند بهتر است آنرابا گوشت و روغن و يا سركه بپزند و بخورند .

معرفی و راهنمای پرورش سبزی جات غیر برگی - بادمجان

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس تاج‌ریزی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بادنجانیان - سیب‌زمینیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.78 از ۵، بر اساس 18 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید