دانستنیهای علمی
"رز فرانسوی" با نام علمی Rosa gallica یکی از گونه ها و همچنین نام یکی از گروه های رزهای باغی قدیمی است. ویژگی آن بزرگ بودن قطر گل آن است. بیشتر به رنگ قرمز تا صورتی پررنگ است و عطر خوبی دارد. این رز از غرب آسیا به اروپا برده شده و در حوالی پاریس برای به مصرف رسیدن در صنعت عطرسازی کشت می شد، به همین علت رز فرانسوی نامیده می شود. این گونه از رزها، تنها در فصل بهار گلدهی دارد. بلندی آن به ۱٫۳ متر می رسد.
رز فرانسوی یکی از قدیمترین رزهایی است که از دوران باستان در اروپا جهت عطرسازی کشت می شود. در حدود ۱۲ سده پیش از میلاد این گل در ایران باستان جهت استفاده در مراسم مذهبی کشت می شده است. از سه تا چهار سده پیش از میلاد در آسیای صغیر و یونان کشت می شده است و از آنجا به روم صادر شده است. در سده ۱۳ میلادی در منطقه پروانس آلپ-کوت دازور بطور وسیع به هدف عطرسازی کشت می شده است. امروزه این منطقه بعد از گذشت ۶۰۰ سال به یکی از مراکز مهم تهیه عطر تبدیل شده است. در سدهٔ ۱۸ میلادی رز فرانسوی بطور گسترده ای در هلند کشت می شد و باغ های رز زیادی در این کشور ساخته شد.
![رز فرانسوی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های زهکش دار با مواد آلی کافی
|
رز فرانسوی یکی از گونه های رز و بومی جنوب و مرکز اروپا است. این گیاه به صورت درختچه ای خزاندار و گسترده با ساقه هایی خاردار با خارهایی تیز دیده می شود. برگ ها به صورت مرکب، با سه تا هفت برگچه به رنگ سبز مایل به آبی هستند. این گیاه دارای گل های خوشه ای با یک تا چهارگل در کنار هم می باشد. هر گل نیز دارای پنج گلبرگ معطر و به رنگ صورتی پررنگ دیده می شود. میوه های این گیاه به صورت گرد یا تخم مرغی شکل، به قطر 10 تا 13 میلیمتر و به رنگ نارنجی تا مایل به قهوه ای تشکیل می شوند.
![Gallic rose]()
شرایط محیط رشد
این گونه از رزها به راحتی در خاک های به خوبی آبیاری شده و مکان های نیمه سایه تا آفتاب کامل کشت می شوند. و می توانند در دماهای کمتر از منفی 25 درجه سانتیگراد نیز زنده بمانند، ولی در دمای پایین رشد گیاه کندتر شده و از عملکرد و گلدهی آن کاسته می شود. رز فرانسوی یکی از قویمی ترین گونه های رز است که مورد کشت و کار قرار می گیرد.
کشت این گیاهان در مناطق بادخیز توصیه نمی شود زیرا وزش بادهای سنگین علاوه بر شکستن شاخه های ظریف و بهم ریختن شکل گلبرگ ها، سبب افزایش تبخیز و تعرق و پژمردگی گیاهان می شود. از اینرو توصیه می شود در مناطق بادخیز، گیاهان در پناه بادشکن کشت شوند.
![Rosa gallica]()
مقابله به آفات رز فرانسوی
آفات رایج رز فرانسوی (Rosa gallica)
شتهها با مکیدن شیره و ترشح عسلک باعث پیچیدگی برگ و رشد دودهای میشوند؛ کنترل با شستوشوی گیاه، رهاسازی کفشدوزک و محلول صابون حشرهکش یا روغن باغبانی مؤثر است. تریپسها لکههای نقرهای و بدشکلی گل ایجاد میکنند؛ حذف گلهای آلوده و نصب کارت زرد و در صورت نیاز اسپری اسپینوساد توصیه میشود. کنه تارتن با تار و زردی برگ در گرما تشدید میشود؛ افزایش رطوبت، هرس برگهای آلوده و کاربرد روغن نیم یا کنهکشهای اختصاصی کمککننده است. سوسکهای گلخوار و لاروها گلبرگها را میجوند؛ جمعآوری دستی صبحگاهی و تلهگذاری کاربردی است.
امراض قارچی و باکتریایی
سیاهلکه رز (Diplocarpon rosae) لکههای سیاه و ریزش برگ میدهد؛ پیشگیری با فاصله کاشت مناسب، آبیاری از پای بوته و جمعآوری برگهای ریخته ضروری است و در شدت بالا قارچکشهای حفاظتی مانند مانکوزب/کلروتالونیل قابل استفادهاند. سفیدک پودری پوشش سفید روی برگ و جوانه ایجاد میکند؛ تهویه، کاهش سایه و گوگرد یا بیکربنات پتاسیم مفید است. زنگ رز با تاولهای نارنجی زیر برگ دیده میشود؛ حذف برگ آلوده و قارچکش مناسب توصیه میگردد. پوسیدگی ریشه (فیتوفترا) با پژمردگی و قهوهای شدن طوقه همراه است؛ اصلاح زهکش، پرهیز از آبیاری سنگین و استفاده از خاک سبک کلیدی است.
مدیریت یکپارچه و پیشگیری
هرس برای گردش هوا، ضدعفونی ابزار، تغذیه متعادل (کاهش نیتروژن اضافی) و پایش هفتگی آفات، پایه مدیریت است. در صورت مصرف سموم، تناوب مواد مؤثره و رعایت دوره کارنس انجام شود.
![رز فرانسوی]()
نحوه تکثیر رز فرانسوی
ازدیاد این گیاهان به روش های جنسی (توسط بذر) و غیرجنسی (رویشی) امکان پذیر است. در رویشگاه های طبیعی در روش تکثیر با بذر، پس از رسیدن میوه ها و باز شدن آنها، دانه ها به اطراف پراکنده شده و رویش می کنند. تکثیر رویشی از روش های قلمه زدن، خوابانیدن، پیوند زدن، استفاده از پاجوش و کشت بافت انجام می گیرد.