این گیاه با نام علمی Pyrus calleryana و نام مرسوم (Callery Pear) که به فارسي گلابی کالری ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rosaceae بومي بومی شرق آسیا، بهویژه چین و ویتنام؛ امروزه بهطور گسترده بهعنوان درخت زینتی کشت و در برخی مناطق مهاجم محسوب میشود مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی با زهکشی خوب، سازگار با خاکهای شنی یا رسی، تحملپذیر نسبت به آلودگی و شرایط شهری، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Pyrus calleryana
ردهبندی و نامهای علمی
Pyrus calleryana از تیره Rosaceae (تیره رز) و از جنس Pyrus (گلابی) است. این گونه نخستینبار در اوایل قرن بیستم توصیف شد و به افتخار گیاهشناس فرانسوی–چینی، ژوزف کَلِری (Joseph Callery) نامگذاری گردید. این گونه از نظر تبارشناسی نزدیک به گلابیهای خوراکی است، اما میوههای کوچک و اغلب غیرخوراکی دارد.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زادگاه اصلی گلابی کالری، شرق آسیا شامل چین، کره و ژاپن است. در زیستگاه طبیعی، این درخت در حاشیه جنگلها، دامنه تپههای مرطوب و درههای کمارتفاع رشد میکند. تحمل نسبتاً بالای این گونه به خاکهای متنوع و آلودگی هوا سبب شده است که در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه آمریکای شمالی و اروپا، بهعنوان درخت زینتی و بادشکن کشت شود.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
Pyrus calleryana در خاکهای لومی، رسی و حتی نسبتاً فقیر نیز میتواند رشد کند و به طور معمول در مناطق با اقلیم معتدل و زمستانهای ملایم دیده میشود. این گونه به آفتاب کامل نیاز دارد، اما نیمسایه را نیز تحمل میکند. شکوفهدهی فراوان در اوایل بهار آن را به منبع مهم گرده و شهد برای حشرات گردهافشان تبدیل میکند، هرچند در برخی مناطق به دلیل تولید بذر فراوان، تمایل به رفتار تهاجمی (تهاجم زیستی) نشان داده است.
تاریخچه استفاده و معرفی به باغبانی
در اوایل قرن بیستم، گلابی کالری برای برنامههای اصلاح نژادی گلابی خوراکی و مقاومت به بیماری آتشک (fire blight) به آمریکا و اروپا منتقل شد. پس از مشاهده مقاومت و سازگاری بالا، از دهه 1950 به بعد ارقام زینتی متعددی مانند ‘Bradford’ معرفی شدند. استفاده گسترده در خیابانها و فضاهای سبز شهری باعث گسترش بذر در طبیعت شد و امروزه در برخی کشورها، گلابی کالری بهعنوان گونهای با پتانسیل تهاجمی مورد ارزیابی و محدودیت کاشت قرار گرفته است.
خصوصیات - معرفی
ساقه و تنه
گلابی کالری (Pyrus calleryana) دارای تنهای راست و فشرده با پوست اولیه صاف و خاکستری مایل به نقرهای است که با افزایش سن، به تدریج ترکخورده و فلسی میشود. شاخهها اغلب متراکم، زاویهدار و در برخی واریتهها همراه با خارهای کوتاه هستند. فرم کلی تاج در جوانی هرمی و منظم بوده و در سنین بالاتر به تاج گستردهتر و تخممرغی شکل تبدیل میشود.
برگها
برگها ساده، متناوب و تقریباً تخممرغی تا تخممرغی-گرد با طول حدود 4 تا 8 سانتیمتر هستند. رأس برگها نوکتیز و قاعده گرد تا کموبیش قلبی است. حاشیه برگها دندانهدارِ ریز و منظم بوده و سطح فوقانی آنها براق و سبز تیره است. در پاییز، برگهای گلابی کالری به رنگهای قرمز، ارغوانی، نارنجی و زرد درخشان تغییر میکنند که یکی از مهمترین ویژگیهای زینتی این گونه است.
گلها
گلها کوچک، پنجگلبرگی و به قطر حدود 2 تا 3 سانتیمتر هستند و به صورت خوشههای چتری متراکم در اوایل بهار، اغلب پیش از باز شدن کامل برگها، ظاهر میشوند. گلبرگها سفید تا سفیدِ خامهای، گرد و کمی همپوشاناند و مرکز گل دارای پرچمهای متعدد با بساکهای ارغوانی تا بنفش است. شکوفهدهی انبوه در بهار، تاج درخت را بهصورت تودهای سفیدرنگ و بسیار چشمگیر در میآورد.
میوهها
میوهها از نوع شفت گلابیشکل تا تقریباً کروی، کوچک (معمولاً 1 تا 1.5 سانتیمتر قطر) و در ابتدا سبز مایل به زیتونی هستند. با رسیدن، به رنگ قهوهای مایل به زرد یا سبز تیره درمیآیند و سطح آنها ممکن است اندکی خالدار باشد. بافت میوه اغلب سفت و آردی است و ارزش خوراکی کمی برای انسان دارد، اما میوههای ریز آن منبع غذایی مهمی برای پرندگان شهری و وحشی به شمار میآیند.
شرایط نگهداری گلابی کالری
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی با زهکشی خوب، سازگار با خاکهای شنی یا رسی، تحملپذیر نسبت به آلودگی و شرایط شهری، با pH اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7.5)
|
شرایط دمایی مناسب برای Pyrus calleryana
گلابی کالری گیاهی مقاوم است که در نواحی معتدل تا نسبتاً سرد رشد خوبی دارد. دمای مناسب رشد آن بین ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است و در دوره خواب زمستانه میتواند سرمای زیر صفر را نیز تحمل کند. با این حال، یخزدگیهای دیررس بهاره ممکن است به جوانهها و گلها آسیب بزند، پس کاشت در مناطق با نوسان شدید دمایی بهاره توصیه نمیشود.
نور و شدت تابش
این گونه برای رشد بهینه به نور کامل خورشید نیاز دارد و حداقل ۶ ساعت نور مستقیم در روز برای تشکیل تاج متراکم و گلدهی مناسب ضروری است. در سایه نیمه، گیاه زنده میماند اما رشد عمودی بیشتر، تاج کمپشتتر و گلدهی ضعیفتر خواهد بود. در مناطق بسیار گرم، وجود سایه ملایم بعدازظهر میتواند از تنش گرمایی بکاهد.
رطوبت و نیاز آبی
گلابی کالری در برابر خشکی نسبی مقاوم است، اما در خاکهای با رطوبت یکنواخت و زهکش مناسب بهترین عملکرد را دارد. آبیاری عمیق و منظم در سالهای اولیه استقرار ریشه اهمیت زیادی دارد. از غرقابی شدن بستر باید پرهیز شود، زیرا رطوبت اشباع ریشهها را مستعد پوسیدگی و بیماریهای قارچی میکند.
خاک، pH و زهکشی
این گیاه در طیف وسیعی از خاکها، از لومی تا رسی-لومی رشد میکند، اما خاک عمیق، حاصلخیز و دارای بافت متوسط بهترین نتیجه را میدهد. pH مناسب بین ۶ تا ۷٫۵ است و تا حدودی خاکهای آهکی را نیز تحمل میکند. وجود زهکشی خوب برای جلوگیری از ماندآب حیاتی است؛ افزودن مواد آلی پوسیده به بهبود ساختار خاک و تهویه ریشه کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :