گلابی؛ میوه‌ای آبدار و شیرین با ارزش غذایی بالا و کاربرد متنوع در آشپزی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/24
گلابی؛ میوه‌ای آبدار و شیرین با ارزش غذایی بالا و کاربرد متنوع در آشپزی
گلابی (*Pyrus communis*) درختی میوه‌دار از تیرهٔ Rosaceae است که برای رشد به اقلیم معتدل نیاز دارد؛ دمای بهینهٔ رشد معمولاً حدود ۱۵–۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد است و بسیاری از ارقام برای شکستن خواب زمستانه به نیاز سرمایی (چندصد ساعت دمای پایینِ زمستان) وابسته‌اند. رطوبت متوسط و آبیاری منظم در فصل رشد مناسب است، اما خاک‌های با زهکشی ضعیف و رطوبت ماندگار می‌تواند بیماری‌های ریشه را تشدید کند. نور کامل آفتاب برای گل‌دهی و کیفیت میوه ضروری است، هرچند نیم‌سایهٔ ملایم را تا حدی تحمل می‌کند.

از نظر بومی و زیستگاه، منشأ *P. communis* عمدتاً به اروپا و غرب آسیا نسبت داده می‌شود و به‌صورت گسترده در مناطق معتدل جهان کشت شده است. زیستگاه‌های طبیعی/نیمه‌طبیعی آن شامل حاشیهٔ جنگل‌ها، دامنه‌های ملایم و دره‌ها در اقلیم‌های معتدل است؛ در کشت، خاک‌های عمیق، حاصلخیز و لومی با pH نزدیک به خنثی بهترین عملکرد را می‌دهند.

از نظر خصوصیات ظاهری، درختی خزان‌کننده با ارتفاع معمولاً ۵ تا ۱۵ متر است. برگ‌ها ساده، بیضی تا تخم‌مرغی و دندانه‌دار بوده و گل‌ها سفید (گاهی متمایل به صورتی) و پنج‌گلبرگی هستند که در بهار به‌صورت خوشه‌ای ظاهر می‌شوند. میوه از نوع «سیب‌مانند» (pome) با شکل متغیر (کروی تا گلابی‌شکل) و بافت گوشت‌دار است.

نام رایج در ایران «گلابی» (گاه «ناشپاتی») و در جهان معمولاً «European pear» یا «Common pear» (انگلیسی) و «Poire» (فرانسوی) است.

Nargil_Pyrus Communis
نام علمي
Pyrus Communis
نام لاتين
wild pear
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

درختی است گلدار از خانواده گل سرخیان می باشد دارای حدود 30 گونه است . گلابی معمولی یا اروپایی از گونه communis می باشد و کشیده بوده و دارای دانه های سنگین است.

انواع دیگری از گلابی وجود دارند که به گلابی آسیایی معروف است که شکل آن‌ها شبیه سیب است.در منابع آلمانی منشا گلابی را درکوههای البرز ذکر کرده اند.انواع مختلف گونه وحشی آن در جنگلهای گیلان وجود دارد که به لهجه گیلانی اربه خوج و سنگ خوج معروف اند.

گلابی

خصوصیات - معرفی

بلندی درخت 20 تا 30 متر است و بر روی تنه و شاخه های آن پوستی ضخیم با ترک های طولی کشیده شده است. برگ های آن نازک همراه با دمبرگ بلند هستند. گلبرگ ها به رنگ سفید تا صورتی روشن و میوه آن کروی کشیده است.

wild pear


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

دمای مورد نیاز
دمای مورد نیاز گلابی
10 درجه سانتیگراد
آبیاری و رطوبت
رطوبت مورد نیاز گلابی
کمی مرطوب
نور مورد نیاز
نور مورد نیاز گیاه گلابی
زیاد
خاک مورد نیاز
خاک مورد نیاز گلابی
رس

درخت گلابی به آب و هوای گرم و مرطوب در بهار حساس است و درگیر بیماری های گیاهی از قبیل : شانکر و کپک سیاه و زخم و کپک پودری می شود و مورد هجوم شپش و بید قرار می گیرد

Pyrus Communis

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

میوه این گیاه قابض ، تب بر و آرام بخش است. چوب درخت گلابی محکم و با دوام بوده و در صنعت چوب استفاده می شود و از برگ درختان آن برای تهیه رنگ قهوه ای مایل به زرد استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان - گلابی

مقابله به آفات گلابی


آفات کلیدی گلابی (Pyrus communis)

کرم سیب (Cydia pomonella) با نفوذ لارو به میوه باعث ریزش و کرم‌خوردگی می‌شود؛ جمع‌آوری میوه‌های آلوده، نصب تله فرمونی و زمان‌بندی دقیق سم‌پاشی بر اساس اوج پرواز مؤثر است. پسیل گلابی (Cacopsylla pyri) با مکیدن شیره و تولید عسلک، ضعف درخت و دوده‌ای شدن برگ‌ها را تشدید می‌کند؛ هرس برای بهبود تهویه، مدیریت مورچه‌ها و استفاده هدفمند از روغن ولک/صابون‌های حشره‌کش در ابتدای فصل توصیه می‌شود. کنه‌ها و شته‌ها نیز با زردی و پیچیدگی برگ همراه‌اند و با حفظ دشمنان طبیعی و پرهیز از مصرف بی‌رویه حشره‌کش‌های پهن‌طیف بهتر کنترل می‌شوند.


امراض مهم و نشانه‌ها

آتشک (Erwinia amylovora) با سیاه‌شدن سرشاخه‌ها و حالت «سوختگی» شناخته می‌شود؛ هرس شاخه‌های آلوده با فاصله از بافت سالم و ضدعفونی ابزار ضروری است. لکه سیاه گلابی (Venturia pyrina) لکه‌های تیره روی برگ و میوه ایجاد می‌کند؛ جمع‌آوری برگ‌های ریخته و برنامه قارچ‌کش پیشگیرانه در دوره‌های مرطوب کاربردی است. سفیدک سطحی (Podosphaera) باعث پوشش سفید و بدشکلی رشد می‌شود و با کاهش تراکم تاج و محلول‌پاشی گوگرد در شرایط مناسب کنترل می‌گردد.


راهبردهای پیشگیری و مدیریت تلفیقی

پایش هفتگی، استفاده از ارقام/پایه‌های مقاوم، تغذیه متعادل (کاهش ازت اضافی) و آبیاری مدیریت‌شده پایه کنترل پایدار است. حذف بقایای آلوده، رعایت فاصله کاشت و استفاده از تله‌ها، نیاز به سموم را کاهش می‌دهد.

گلابی

نحوه تکثیر گلابی

بهترین روش تکثیر کاشت بذر در پاییز است و تا اواخر زمستان جوانه می زند. ذخیره دانه نیاز به 8_10 هفته قشر بندی در دمای 1 درجه سانتی گراد دارد و باید در اوایل سال کاشته شود. دمای بالای 15 تا 20 درجه باعث میشه دانه به خواب پانویه بورد. در سال اول نهال ها را در گلدان های جداگانه قرار دهید و در محیط گلخانه در محل نیم سایه بگذارید و در اوایل بهار یا تابستان گل می دهد.

wild pear

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گلابی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل سرخیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.32 از ۵، بر اساس 78 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

پیروز رفیعی 1395/07/22






با سلام و خسته نباشید




رفیعی هستم




ما یک گلابی ۵ ساله داریم که افت زده

















برگش رو کندم بردم سم فروشی استامی پراید داد بعد از 5 نوبت سمپاشی به این صورته و هنوز برگها شیره دارند



چه کار باید بکنم به نظرتون



تصویر ارسالی کاربر





تصویر ارسالی کاربر





تصویر ارسالی کاربر


علیرضا افرا 1405/04/05

سمی برای پسر گلابی کدام است؟
عبداله لازری 1393/09/30
با سلام - میزان حساسیت درخت گلابی به آب چقدر هست - آیا در زمینهایی که در زمستان احتمال اب گرفتگی دارد میتوان کاشت(مثلا شمال کشور اطراف شهرستان ساری)- و فاصله درخت گلابی از نوع اسپادانا چقدر باید باشد.)
الهام فتاحی 1397/07/29
سلام و عرض ادب
در باغی در باغچه ای در حوالی جاده چالوس (نزدیک کرج) درخت گلابی با نژاد شاه میوه داریم که عمرش بیش از 20 سال است ولی 10 سالیست میوه نمیدهد. یا به تعداد انگشت شمار گاهی میوه میدهد. درباره هرس گلابی مطالبی خواندم. اگر ممکن است لطفا راهنمایی بفرمایید.
مهدی دهکردی 1392/12/03
با سلام
من چند تا قلمه یکساله گلابی تهیه کردم آیا روشی برای ریشه زایی و کاشت آنها توی گلدان هست؟
میشه بفرمائید چطوری ازشون مراقبت کنم

ثبت پرسش یا نظر جدید