راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - بونسای پیراکانتا کوکسینیا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - بونسای پیراکانتا کوکسینیا
بونسای پیراکانتا کوکسینیا (Pyracantha coccinea) درختچه‌ای همیشه‌سبز تا نیمه‌همیشه‌سبز از تیره Rosaceae است که برای پرورش بونسای به‌دلیل شاخه‌دهی متراکم، گل‌دهی سفید و میوه‌های رنگین بسیار محبوب است. **شرایط رشد**: نور زیاد تا آفتاب مستقیمِ ملایم (بهترین رنگ‌گیری میوه در آفتاب)، در گرمای معتدل عملکرد خوب دارد و به سرما نیز نسبتاً مقاوم است؛ خاک با زهکشی بالا و آبیاری منظم نیاز دارد و رطوبت متوسط محیط را می‌پسندد (ماندنِ خاک در حالت غرقابی را تحمل نمی‌کند). **بومی و زیستگاه**: بومی جنوب‌شرقی اروپا تا غرب آسیا و در زیستگاه‌های بوته‌زار، حاشیه جنگل و دامنه‌ها رشد می‌کند. **خصوصیات ظاهری**: دارای شاخه‌های خاردار، برگ‌های کوچک بیضوی و براق، گل‌های سفید خوشه‌ای در بهار و میوه‌های کروی نارنجی تا قرمز در پاییز و زمستان است. **نام‌ها**: در ایران معمولاً «پیراکانتا» یا «آتش‌خار» و در جهان «Firethorn / Scarlet firethorn» شناخته می‌شود.

Nargil_Pyracantha Coccinea
نام علمي
Pyracantha Coccinea
نام لاتين
Fire thorn
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

پیرکان تا عمدتا برای ایجاد حریم و حایل گیاهی مخصوصا در نواحی سردتر پرورش داده می شود. ولی به صورت بونسای بسیار زیبا بوده و برای تزیین خانه و ادارات استفاده میشود

دسته گلهای سفید خار آتشین در اواخر بهار بر بوته ها آشکار می شوند.

بونسای پیراکانتا کوکسینیا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه بونسای پیراکانتا کوکسینیا
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  بونسای پیراکانتا کوکسینیا
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  بونسای پیراکانتا کوکسینیا
10 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  بونسای پیراکانتا کوکسینیا
خاک خوب زهکشی شده غنی شده با کود آلی

ساقه های خاردار و برگ های سبز براق دارد

در زمستان خوشه های گل سفید آن بسیار جذاب است و از ابتدای عمر گیاه بر شاخسارانش می شکفند.

در طول پاییز و زمستان نمایش پردوام میوه های خوشه ایی و آلبالو مانند نارنجی یا سرخ آتشین جلوه ی درخشانی به باغ می دهد و موجب جذب پرندگان می شود و این امر خود موجب پراکنده شدن بذر گیاه می گردد.

اقلام فراوان این گیاه با عمر طولانی در نواحی خنک در دسترس است . اگرچه این گیاه غالبا برای ایجاد حریم و حایل بکار میرود ، اما میتوان داربستی شود. ارتفاع آن بعد از 5 تا 10 سال به 3 تا 5 متر می رسد.

بهترین رشد و نمو را در آب و هوای سرد و مرطوب دارد ، اما در اقلیمهای دیگر نیز ، جزء نواحی خیلی گرم ، به خوبی می رویند. برای داشتن رشد کامل و متراکم به آفتاب کامل نیاز دارد و به باد تحمل نشان می دهد ، اما غالبا به عنوان باد شکن و پرچین و حایل پرورش داده می شود.

به انواع گوناگونی از خاکها تحمل نشان می دهد . خاک خوب زهکشی شده غنی شده با کود آلی ترجیح می دهد اما در خاک های فقیر هم کاملا خوب رشد می کند.

میوه های آلبالویی رنگینی در پاییز و زمستان بر شاخساران این گیاه جلوه گری می کنند ، که از انگیزه اصلی کاشت آن است.

Fire thorn

شرایط محیط رشد

به بوته های تازه کاشته شده به طور منظم آب بدهید ، اما بوته های جا افتاده دوره های طولانی خشکی را بسلامت از سر می گذرانند. اگر هر 2 تا 3 هفته یکبار آبیاری سنگین بشوند نشو و نمای خوبی را خواهد داشت.

کوددهی ضروری نیست ، اما در بهار می توان کود یا غذای کامل گیاهی را در زمین به کار برد.

هرس شاخه ضروری نیست ، فقط برای حفظ شکل و شمایل درخت می توان هر موقع از سال اقدام کرد.

Pyracantha Coccinea

مقابله به آفات بونسای پیراکانتا کوکسینیا

مشکل خاصی از نظر افت و بیماری ندارد.


آفات رایج

پیراکانتا (Pyracantha coccinea) در بونسای‌داری مستعد شته‌ها، شپشک‌های سپردار و آردآلود، کنه تارتن و گاهی تریپس است. علائم کلیدی شامل پیچیدگی برگ، عسلک و کپک دوده‌ای، لکه‌های زرد ریز (stippling) و تارهای نازک روی برگ است. مدیریت: ابتدا شست‌وشوی گیاه با آب پرفشار و حذف شاخه‌های شدیداً آلوده؛ سپس استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی (روغن ولک) با پوشش کامل زیر و روی برگ‌ها. برای شپشک‌ها، تکرار درمان در فواصل ۷–۱۰ روز و پاک‌سازی موضعی با پنبه آغشته به الکل مؤثر است. در طغیان کنه، افزایش رطوبت و جریان هوا و در صورت نیاز کنه‌کش اختصاصی توصیه می‌شود.


بیماری‌های مهم

مهم‌ترین بیماری پیراکانتا آتشک (Fire blight؛ Erwinia amylovora) است که موجب سیاه‌شدن ناگهانی سرشاخه‌ها و حالت «عصای چوپانی» می‌شود. کنترل: هرس شاخه‌های بیمار ۲۰–۳۰ سانتی‌متر پایین‌تر از بافت آلوده، ضدعفونی ابزار بین برش‌ها، و پرهیز از کوددهی نیتروژنه زیاد در فصل رشد. لکه‌برگی‌های قارچی و سفیدک سطحی نیز ممکن است رخ دهند؛ بهبود تهویه، آبیاری از پای گلدان (نه روی شاخ‌وبرگ) و حذف برگ‌های آلوده کمک‌کننده است. در موارد شدید، قارچ‌کش‌های مناسب و در دوره‌های توصیه‌شده استفاده شوند.


پیشگیری در بونسای

قرنطینه گیاه جدید، بازبینی هفتگی زیر برگ‌ها، نور کافی و عدم خیس‌ماندن طولانی شاخ‌وبرگ مؤثرترین راه کاهش آفات و بیماری‌هاست.

بونسای پیراکانتا کوکسینیا

نحوه تکثیر بونسای پیراکانتا کوکسینیا

ازطریث کاشت بذر به راحتی تکثیر می شود ، اما نتیجه متغییر است . قلمه های نیمه خشک گرفته شده در پاییز به راحتی ریشه خواهند داد.


تولیدمثل Pyracantha coccinea در طبیعت

پیراکانتا کوکسینیا در طبیعت عمدتاً از راه تولیدمثل جنسی تکثیر می‌شود. گل‌های سفید و شهددار آن گرده‌افشان‌هایی مانند زنبورها را جذب می‌کند و پس از لقاح، میوه‌های نارنجی تا قرمز تشکیل می‌شوند. این میوه‌ها منبع غذایی پرندگان‌اند و پراکنش بذر (Endozoochory) با عبور بذر از دستگاه گوارش پرنده و دفع در فاصله‌های دور انجام می‌شود؛ فرآیندی که به استقرار گیاه در زیستگاه‌های جدید کمک می‌کند.


تکثیر در خانه: بذر

برای تکثیر از بذر، دانه‌ها را از میوه رسیده جدا کرده و پس از شست‌وشو، بهتر است سرمادهی (استراتیفیکاسیون سرد) انجام شود تا خواب بذر کاهش یابد. سپس بذرها در بستر سبک و مرطوب (مانند ترکیب پیت و پرلیت) کاشته و رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم حفظ شود.


تکثیر در خانه: قلمه و خوابانیدن

روش رایج‌تر، قلمه نیمه‌خشبی در اواخر تابستان یا قلمه خشبی در زمستان است. قلمه‌ها در بستر سبک با رطوبت بالا ریشه‌دار می‌شوند و استفاده از هورمون ریشه‌زایی موفقیت را افزایش می‌دهد. همچنین خوابانیدن شاخه (Layering) با دفن بخش میانی شاخه در خاک، روشی کم‌ریسک برای تولید نهال‌های همسان با گیاه مادری است.

Fire thorn

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره گل سرخیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.32 از ۵، بر اساس 126 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

فرزاد 1391/04/05
سلام ممنون از سایت بسیار زیبا و جالبتون
من حدوده 2 ماه پیش یک نهال پیرا کانتا خریدم و پس ار هرس شاخه و ریشه انو توی گلدون بونسای کاشتم.ماه اول همه چیز خوب بود جوانه ها خیلی سریع شروع به رشد کردن و خیلی سر حال بود اما اخیرا برگ های قدیمی کمی جمع شده و نوک بعضی هم خشک میشه
در ضمن انو توی تراس آپارتمان سمت جنوب شرقی نگهداری می کنم و 1 روز در میان بهش آب میدم لطفا بگید علت جمع شدن برگها چی هست و چکار باید کرد. ممنون
انيس 1391/04/13
با سلام و تشكر
مي خواستم بدونم زمان مناسب براي قلمه زده پيراكانتا چه فصلي است؟ همچنيل فصل مناسب براي هرس كردن آن؟ و اينكه چه مدت بعد از قلمه
بايد به زمين اصلي منتقل شود؟
مي توان قلمه را از شاخه هاي فرعي گرفت؟
ممنونم از اينكه به سوالات من پاسخ ميدهيد.
لیلا خسروی 1391/01/15
با سلام و خسته نباشید میخواستم بدونم این درختچه رو چه جوری میشه خریداری کرد؟وقیمتش چه قدره؟
ممنون
بهاره خرم نيا 1391/11/15
سلام من يك پيروكانتا خريدم تا خودم بونسايش را درست كنم. كمي ريشه هايش را هرس كردم و در گلدان مخصوص بونساي كاشتم ولي بعد از مدتي خشك شد. چرا؟ چطور ميتونم يك بونساي پيروكانتا درست كنم؟
نجمه 1392/02/20
سلام.ممنون از سایت عالی شما .ایا پیراکانتا در هوای گرم هم خوبرشد میکند

ثبت پرسش یا نظر جدید